A New Approach to Teachers’ Workplace Happiness: Workplace Spirituality and Subjective Well-Being

Abstract

The purpose of this study is to examine the relationship between teachers’ workplace mental health and their subjective well-being. A correlational survey model was chosen from among quantitative research designs. The sample consisted of 563 teachers working in the Artuklu district of Mardin province during the 2023-2024 academic year. When sampling from the population, stratified sampling, one of the probability sampling methods, was preferred. In the study, it was observed that teachers’ perceptions of workplace spirituality were generally at a high level. “Transcendence” is high. Teachers’ subjective well-being is at a high level both overall and in different dimensions. There is a positive, significant, and moderate relationship between workplace spirituality and subjective well-being. In addition, the relationship between the workplace spirituality subdimensions and the subjective well-being sub-dimensions was examined, and it was found that the strongest relationship was between the organizational values of the workplace spirituality subdimension and school engagement. The sub-dimension of subjective well-being, while the weakest relationship was between the organizational values of workplace spirituality and teaching effectiveness of subjective well-being. The study also found that workplace spirituality was a significant predictor of subjective wellbeing, explaining 43% of the variance in subjective well-being. Based on the finding that workplace spirituality has a positive impact on subjective well-being, it can be suggested that educational institutions should be designed to meet the spiritual and mental needs of teachers and carry out activities for this purpose.

Keywords

• workplace spirituality
• subjective well-being
• spiritualite
• well-being
• happiness

Öğretmenlerin İş Yeri Mutluluğuna İlişkin Yeni Yaklaşım: İş Yeri Ruhsallığı ve Öznel İyi Oluş*

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin iş yeri ruhsallığı ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemi 2023-2024 eğitim öğretim yılında Mardin ilinin Artuklu ilçesinde çalışan 563 öğretmenden oluşmaktadır. Evrenden örneklem alınırken olasılıklı örneklem yöntemlerinden olan tabakalı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Öğretmen İş Yeri Ruhsallığı Ölçeği ve Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi için SPSS paket programı kullanılmıştır. Çalışmada öğretmenlerin iş yeri ruhsallığına ilişkin algılarının yüksek, “öz algı” ve “anlamlı iş” alt boyutlarındaki algının çok yüksek ve “örgütsel değerler” ve “aşkınlık” alt boyutlarında yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin öznel iyi oluş algılarının ise hem ölçek genelinde hem de alt boyutlarda çok yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. İş yeri ruhsallığı ile öznel iyi oluş arasında pozitif, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca iş yeri ruhsallığının alt boyutları ile öznel iyi oluş alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiş ve en güçlü ilişkinin iş yeri ruhsallığının örgütsel değerler alt boyutu ile öznel iyi oluşun okul bağlılığı alt boyutu arasında olduğu, en zayıf ilişkinin ise iş yeri ruhsallığının örgütsel değerler ile öznel iyi oluşun öğretim yeterliliği arasında olduğu görülmüştür. İş yeri ruhsallığının öznel iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve öznel iyi oluşta yaşanan değişimin %43’ünü açıkladığı tespit edilmiştir. İş yeri ruhsallığının öznel iyi oluşu olumlu etkilediği bulgusundan hareketle, eğitim kurumlarında öğretmenlerin ruhsallığını ve ruhsal ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanması ve buna yönelik etkinliklerin yapılması önerilebilir.

Keywords

• işyeri ruhsallığı
• öznel iyi oluş
• ruhsallık
• iyi oluş
• mutluluk

References

1. Adıgüzel, H.M. (2023). İş yeri maneviyatının iş performansına etkisi: kişi-iş uyumunun aracılık rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
2. Ağaçbacak, P. M. (2019). Pozitif psikoloji bağlamında sınıf öğretmenlerinin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile öz yeterlik inançları ve örgütsel bağlılık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
3. Ağalday, B. (2022). The role of workplace spirituality in reducing organizational hypocrisy in schools. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(2), 390-404. http://dx.doi.org/10.52380/ijpes.2022.9.2.618
4. Aksakal, H. İ., & Kahveci, G. (2021). Öğretmen algılarına göre örgütsel sinisizm ve örgütsel maneviyatın örgütsel bağlılık üzerindeki rolü. Trakya Eğitim Dergisi, 11(2), 802-819. https://doi.org/10.24315/tred.718336
5. Arslan, Ş. & Zincirli, M. (2022). Okul yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 13(26), 301-326.
6. Arslan, Ş. N. (2022). Öğretmenlerin okul yöneticilerinin liderlik tarzlarına ilişkin algıları ve öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
7. Ashmos, D. P., & Duchon, D. (2000). Spirituality at work: A conceptualization and measure. Journal of Management Inquiry, 9(2), 134-145. http:// dx.doi.org/10.1177/105649260092008
8. Atakul, Ş. (2022). İş yeri maneviyatı ve örgütsel adaletin örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkileri [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.

9. Avcı, N. (2019). İş yeri maneviyatı ile çalışan performansı arasındaki ilişki üzerine bir inceleme. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 3(3), 213-225.
10. Aydemir, F. (2020). Merhamet ve iş yeri ruhsallığı arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Harran Üniversitesi.
11. Awan, A., & Hussain, S. N. (2015). Achieving job satisfaction through spirituality: A case study of muslim employees. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 1(1), 119-152.
12. Bakar, H. (2018). Lise öğretmenlerinin duygusal emek davranışı ile öznel iyi oluş düzeyleri ve aralarındaki ilişkilerin incelenmesi: Kastamonu ili örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kastamonu Üniversitesi.
13. Barut, A. (2017). Öğretmenlerin iş yeri ruhsallığı ile pozitif psikolojik sermaye algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
14. Baykal, E. (2019). Rol-içi ve rol-üstü performansın iş yeri ruhsallığı ile arttırılması. Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 15-25.
15. Bıçak, M. (2021). Sınıf öğretmenlerinin öznel iyi oluş düzeyleri ile mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
16. Bostancıoğlu, A.İ. (2022). İş yeri maneviyatının iş tatmini ve örgütsel bağlılıkla ilişkisi: İstanbul’daki imam hatip liselerinde çalışan öğretmenler üzerinde bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Yalova Üniversitesi.
17. Boyacı, P. (2022). Investigating the relationship between Turkish EFL teachers’ subjective well-being and their occupational resilience in university contexts [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çağ Üniversitesi.
18. Brouskeli, V., Kaltsi, V., & Loumakou, M. (2018). Resilience and occupational well-being of secondary education teachers in Greece. Issues in Educational Research, 28(1), 43-60.
19. Bulut, A. (2015). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel mutluluk algılarının incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
20. Burack, E.H. (1999). Spirituality in the workplace. Journal of Organisation Change Management, 12(4), 280-292.
21. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri.(36. Baskı). Pegem Akademi.
22. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö., & Köklü, N. (2017). Sosyal bilimler için istatistik. Pegem Akademi.
23. Cenkseven, F. (2004). Üniversite öğrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanın yordayıcılarının incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi.
24. Cihangir Çankaya, Z. (2009). Özerklik desteği, temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve öznel iyi olma: Öz-belirleme kuramı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(31), 23-31.
25. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Boston, MA: Pearson.
26. Cop, M. R. (2020). Öğretmenlerin değişim eğilimleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiler [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
27. Çetin, A. (2019). An analysis of the relationship between teachers’ subjective wellbeing and their occupational resilience. Sakarya University Journal of Education, 9(3), 506-521. https://doi.org/10.19126/suje.533847
28. Çolakoğlu, Ü., Ayyıldız, T., & Cengiz, S. (2009). Çalışanların demografik özelliklerine göre örgütsel bağlılık boyutlarında algılama farklılıkları: Kuşadası’ndaki beş yıldızlı konaklama işletmeleri örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 20(1), 77-89.
29. Daniel, J. L. (2010). The effect of workplace spirituality on team effectiveness. Journal of Management Development. 29(5), 442-456. http://dx.doi. org/10.1108/02621711011039213
30. Deci, E.L., Ryan, R.M. (2008). Hedonia, eudaimonia, and well-being: An introduction. Journal of Happiness Studies, 9, 1–11 (2008). https://doi. org/10.1007/s10902-006-9018-1
31. Demir, R., & Murat, M. (2017). Öğretmen adaylarının mutluluk, iyimserlik, yaşam anlamı ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmalar Dergisi, 7(13), 347-378. https://doi.org/10.26466/ opus.347656
32. Demir, S., & Çobanoğlu, N. (2023). İş yeri ruhsallığının öğretmenlerin psikolojik sağlamlık ve prososyal motivasyon düzeylerine etkisi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(4), 52-66. https://doi.org/10.19160/eijer. 1253498
33. Demir, S. (2022). The role of workplace spirituality on work engagement in schools. In J. V. Andrei and M. E. Kalgı (Eds.), Full Texts Books (pp. 1015- 1021). Paper presented at 5th International Aegean Conferences On Social Sciences ve Humanities, ISPEC Publishing House.
34. Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Psychologist, 55(1), 34–43. https://doi. org/10.1037/0003-066X.55.1.34
35. Diener, E., Lucas, R. E., & Oishi, S. (2005). Subjective well-being: The science of happiness and life satisfaction. In C. R. Snyder, ve S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology. pp. 63-73. http://dx.doi.org/10.1093/ oxfordhb/9780195187243.013.0017
36. Diener, E., & Seligman, M. E. P. (2002). Very happy people. Psychological Science, 13(1), 81-84. https://doi.org/10.1111/1467-9280.00415
37. Diener, E., Suh, E. M., Lucas, R. E., & Smith, H. L. (1999). Subjective wellbeing: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125(2), 276– 302. https://doi.org/10.1037/0033-2909.125.2.276
38. Dikbaş, E. (2023). Okullardaki informel ilişkiler ile eğitimcilerin öznel iyi oluşları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
39. Dilekçi, Ü., & Limon, İ. (2020). Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile öğretmenlerin mesleki adanmışlıkları arasındaki ilişkide öznel iyi oluşun aracı rolü. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 26(4), 743-798.
40. Dinç, G. (2018). Özel eğitim kurumlarında çalışan özel eğitim öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile öznel iyi oluş düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Biruni Üniversitesi.
41. Doğan, T. (2013). Beş faktör kişilik özellikleri ve öznel iyi oluş. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14(1), 56-64.
42. Duchon, D., & Plowman, D. A. (2005). Nurturing the spirit at work: Impact on unit performance. The Leadership Quarterly, 16(5), 807–834. http:// dx.doi.org/10.1016/j.leaqua.2005.07.008
43. Durmaz, C. (2020). Öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeyleri ile okul iklimine ilişkin algıları ve sınıf yönetim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Düzce Üniversitesi.
44. Düzgün, O. (2016). Ortaokulda görev yapmakta olan öğretmenlerin mutluluk düzeyleri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
45. Enginar, R. (2022). Öğretmenlerin izlenim yönetimi taktikleri, örgütsel muhalefet düzeyleri ile öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
46. Erdil, R. (2018). İlkokul öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
47. Erdoğan, E. (2022). Okul müdürlerinin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile Mintzberg’in yönetici rolleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
48. Ergün, E., & Sezgin Nartgün, Ş. (2017). Öğretmen öznel iyi oluş ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 385-397.
49. Fairholm, G. (1998). Perspectives on leadership: From the science of management to its heart. Westport, CT: Greenwood Publishing Group, Inc. http://ndl. ethernet.edu.et/bitstream/123456789/47657/1/408.pdf
50. Fairholm, G.W. (1996). Spiritual leadership: Fulfilling whole-self needs at work. Leadership ve Organization Development Journal, 17(5), 11-17.
51. Fawcet, S. E., Brau, J. C., Rhoad, G. K., Whitlark, D., & Fawcet, A. M. (2008). Spirituality and organizational culture: Cultivating the ABC’s of an ınspiring workplace. International Journal of Public Administration, 31(4), 420-438. https://doi.org/10.1080/01900690701590819
52. Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly,14(6), 693-727. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2003.09.001
53. Garg, N. (2017). Workplace spirituality and employee well-being: An empirical exploration. Journal of Human Values, 23(5). 129-147. https://doi. org/10.1177/0971685816689741
54. Giacalone, R. A., & Jurkiewicz, C. L. (2003). Toward a science of workplace spirituality. In R. A. Giacalone and C. L. Jurkiewicz (Eds.), Handbook of workplace spirituality and organizational performance pp.(3-28). M. E. Sharpe.
55. Gregory, A., Cornell, D., Fan, X., Sheras, P., Shih, T.S., & Huang, F. (2010). Authoritative school discipline: High school practices associated with lower bullying and victimization. Journal of Educational Psychology. 102 (2), 483–496.
56. Göçen, A., & Özğan, H. (2018). Okullarda iş yeri ruhsallığı gelişimi üzerine bir inceleme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(67), 1120-1146.
57. Göçen, A. (2017). Eğitim kurumlarında iş yeri ruhsallığının geliştirilmesine yönelik deneysel bir uygulama [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
58. Gökdemir Dumludağ, Ö. (2011). Mutluluk ve iktisadi parametreler üzerine bir inceleme [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
59. Guillory, W. A. (2000). The living organisation: Spirituality in the workplace. Innovations International, Inc. https://www.innovint.com/wp-content/ uploads/2020/06/Spirituality-in-the-Workplace.pdf
60. Güler, H. (2023). Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin etik liderlik davranışları ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkide öznel iyi oluşun aracılık rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
61. Gül, İ., & Dikbaş, E. (2022). The relationship between teachers’ and school administrators’ informal relationships and their subjective well-being levels. International Journal of Curriculum and Instruction, 15(1), 715– 740.
62. Gündoğdu, R., & Yavuzer, Y. (2012). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öznel iyi oluş ve psikolojik ihtiyaçlarının demografik değişkenlere göre incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 115- 131.
63. Güngör, Ş. (2024). Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişki. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
64. Harrington, W.J., Preziosi, R.C., & Gooden, D.J. (2001). Perceptions of workplace spirituality among professionals and executives. Employee Responsibility and Rights Journal, 13(3). 155-163. https://dx.doi. org/10.1023/a:1014966901725
65. Heidmets, M., & Liik, K. (2014). School principals’ leadership style and teachers’ subjectıve well- being at school. Problems of Education in the 21st Century, 62(62), 40-50. https://dx.doi.org/10.17059/2013-1-11.
66. İncekara, S. (2020). Özel okul öğretmenlerinin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi.
67. Jacobs, A.C. (2012). South African teachers’ views on the inclusion of spirituality education in the subject life orientation. International Journal of Children’s Spirituality, 17(3), 235-253. https://doi.org/10.1080/136443 6X.2012.741061
68. Janovská, A., Orosová, O., & Janovský, J. (2017). Head teacher’s social support, personality variables and subjective well-being of slovak primary teachers. Orbis scholae, 10(3), 71-87. https://doi.org/10.14712/23363177.2017.8
69. Jurkiewicz, C.L., & Giacalone, R.A. (2004). A values framework for measuring the ımpact of workplace spirituality on organisational performance. Journal of Business Ethics. 49 (2), 129-142. http://dx.doi.org/10.1023/ B:BUSI.0000015843.22195.b9
70. Kabal, D. (2019). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve mutluluk düzeyleri üzerine bir çalışma (Kocaeli örneği). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
71. Kaçay, Z. (2019). İş yeri yılmazlığının yordayıcıları: Örgütsel güven, liderüye etkileşimi ve iş yeri maneviyatı (Spor Genel Müdürlüğü Örneği). [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
72. Kahraman, G., & Arastaman, G. (2022). Okul müdürlerinin dönüşümcü liderliği ile öğretmenlerin öznel iyi oluşları arasındaki ilişki: Korelasyonel bir çalışma. E-Kafkas Journal of Educational Research, 9(2), 564-580. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1016859
73. Kahraman, A. (2022). Yalnızlık ve öznel iyi oluş ilişkisinde materyalizmin aracılık etkisi: Genç yetişkinler üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
74. Kahraman, G. (2021). Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özelliklerinin öğretmenlerin öznel iyi oluşları ile ilişkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
75. Karadaş, H., & Akın, M. A. (2023). Öğretmenlerin örgütsel mutlulukları ile örgütsel bağlılıklarının incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 289-309. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1247022
76. Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. (34. Bakı). Nobel Yayın Dağıtım.
77. Katıtaş, S., Karadaş, H., & Coşkun, B. (2022). Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin öznel iyi oluş ve iş doyumları üzerindeki etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 182- 207. https://doi.org/10.21764/maeuefd.949243
78. Kermen, U., İlçin Tosun, N., & Doğan, U. (2016). Yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşun yordayıcısı olarak sosyal kaygı. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 2(1), 20-29.
79. Kılıç, A. (2022). Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile işten ayrılma niyeti algıları arasındaki ilişki: Öznel iyi oluşun aracılık rolü [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
80. Korkmaz, T., & Menge, S. (2018). The impact of workplace spirituality on organizational commitment at schools: The moderating effect of gender. European Journal of Educational Management, 1(1), 9-16. http://dx.doi. org/10.12973/eujem.1.1.9
81. Kurşunoğlu, A., & Tanrıöğen, E. B. A. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28), 101-115.
82. MAİMEM (2024a). İlçe millî eğitim genel ağ istatistiki veriler. https://artuklu. meb.gov.tr/
83. MAİMEM (2024b). İlçe millî eğitim genel ağ istatistiki veriler. 2024,https://www. meb.gov.tr/baglantilar/okullar/index.php?ILKODU=47veILCEKODU=15
84. Malkoç, A. (2011). Öznel iyi oluş müdahale programının üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
85. Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z
86. Milliman, J., Gatling, A., & Kim, J.S. (2018). The effect of workplace spirituality on hospitality employee engagement, intention to stay, and service delivery. Journel of Hospitality and Tourism Management, 35, 56-65. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2018.03.002
87. Milliman, J., Czaplewski, A. J., & Ferguson, J. (2003). Workplace spirituality and employee work attitudes: An exploratory empirical assessment. Journal of Organizational Change Management, 16(4), 426–447. https://doi. org/10.1108/09534810310484172
88. Mitroff, I.I., & Denton, E.A. (1999). A spiritual audit of corporate America. Jossey-Bass Publishers, San Francisco, CA.
89. Moçoşoğlu, B. (2019). Okullardaki iş yeri ruhsallığı, örgütsel sessizlik ve seslilik arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Harran Üniversitesi.
90. Nasr, S.H. (2009). İslami çalışma ahlakı. Turkish Journal of Business Ethics. 2(3), 143-151. https://isahlakidergisi.com/content/7-sayilar/3-2-cilt-1- sayi/b007/nasr.pdf
91. Neal, J., & Biberman, J. (2003). The leading edge ın research on spirituality and organizations. Journal of Organizitaional Change Management, 16(4), 363-366. https://dx.doi.org/10.1108/09534810310484127
92. Neck, C.P., & Milliman, J.F. (1994). Thought self-leadership: Finding spiritual fulfilment in organisational life. Journal of Managerial Psychology, 9(6), 9-16. https://dx.doi.org/10.1108/02683949410070151
93. Ndayambaje, E., Pierewan, A. C., Nizeyumukiza, E., Nkundimana, B., & Ayriza, Y. (2020). Marital status and subjective well-being: Does education level take into account. Cakrawala Pendidikan, 39(1), 120-132. https://dx.doi. org/10.21831/cp.v39i1.29620
94. Odabaşı, M.A. (2023). Öğretmenlerin öznel iyi oluşu ile öğretmen liderliği arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
95. Özbek, R., Kahyaoğlu, M., & Özgen, N. (2007). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 221-232.
96. Özğan, H. (2017). İş yeri ruhsallığı ölçeği, Transylvanian Review, http:// transylvanianreviewjournal.org/index.php
97. Özmete, E. (2016). Evli kadınlar ve erkekler için psikolojik iyi oluş ölçeğinin Türkçeye uyarlaması. Bilig(78), 361-391.
98. Petchsawang, P., & Duchon, D. (2009). Measuring workplace spirituality in an Asian context. Human resource development international, 12(4), 459- 468. http://dx.doi.org/10.1080/13678860903135912
99. Plagnol, A., & Easterlin, R. A. (2008). Aspirations, attainments, and satisfaction: Life cycle differences between American women and men. Journal of Happines Studies, 9(4), 601-619. https://dx.doi.org/10.1007/s10902- 008-9106-5
100. Rahm, T., & Heise, E. (2019). Teaching happiness to teachers - development and evaluation of a training in subjective well-being. Frontiers in Psychology, 10(2), 1-16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02703
101. Rajappan, S., Nair, R. S., Priyadarshini, K., & Sivakumar, V. (2017). Exploring the effect of workplace spirituality on job embeddedness among higher secondary school teachers in Ernakulam district. Cogent Business ve Management, 4(1), 1-9. http://dx.doi.org/10.1080/23311975.2017.133 4419
102. Rathee, V., & Yadav, R. (2016). Spirituality at workplace: An essence for the business. International Journal of Research in Management, Economics and Commerce,6 (9),40-46. https://www.academia.edu/28862203/ Spirituality_at_Workplace_An_Essence_for_the_Business
103. Renshaw, T. L., Long, A. C. J., & Cook, C. R. (2015). Assessing teachers’ positive psychological functioning at work: Development and validation of the teacher subjective wellbeing questionnaire. School Psychology Quarterly, 30(2), 289–306. https://doi.org/10.1037/spq0000112
104. Roy, S. (2018). Ortaokul ve yüksek ortaokul öğretmenlerinin refahı. Uluslararası Araştırma ve Analitik İncelemeler Dergisi, 5(3), 2348-1269.
105. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069- 1081. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022- 3514.57.6.1069
106. Sadykova, G., & Tutar, H. (2014). İş yeri maneviyatı ve örgütsel güven arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Sayıştay Dergisi, (93),43-65.
107. Sahetmammedov, R. (2023). Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin mizah davranışları ile öğretmenlerin öznel iyi oluşu arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
108. Sasmoko, S., Herisetyantri, I., Suroso, J. S., Harisno, Ying, Y., Rosalin, K., Chairiyani, R. P., Pane, M. M., & Permai, S.D. (2017). Am I a well being teacher? (A review of subjective wellbeing for elementary teachers). Man in India, 97(19), 293-300.
109. Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5–14. https://doi. org/10.1037/0003-066X.55.1.5
110. Sesveren, S. (2015). Okul yöneticilerinin etkili liderlik özellikleri ile öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi.
111. Sezgin, Y., & Çakmak Yıldızhan, Y. (2023). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öznel iyi oluş ve duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 1-18. https://doi.org/10.33689/spormetre.1149173
112. Solmaz, D. (2014). Öğretmen adaylarının öznel iyi oluş düzeyleri: Anadolu Üniversitesi beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(35), 651-657.
113. Sürücü, A., Yıldırım, A., & Ünal, A. (2018). Okul güvenliği ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 47(217), 179-192.
114. Şahin, A., & Atbaşı, Z. (2020). Olumlu okul iklimi oluşturmada öğretmenin rolünün incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(3), 672-689. https://doi.org/10.31592/aeusbed.742972
115. Şahin, M., Aydın, B., Sarı, S. V., Kaya, S., & Pala, H. (2012). Öznel iyi oluşu açıklamada umut ve yaşamda anlamın rolü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 827-836.
116. Şimşek, A. İ. (2022). Öğretmen zihniyeti ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi: Sınıf öğretmenleri örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
117. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using multivariate statistics (New International ed.). Pearson Education Limited
118. Tan, F.S. (2022). İş yeri ruhsallığının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi: Karma yöntemli bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Siirt Üniversitesi.
119. Tang, Y. (2018). What makes rural teachers happy? An investigation on the subjective well-being (SWB) of Chinese rural teachers. International Journal of Educational Development, 62(3), 192–200. DOI:10.1016/j. ijedudev.2018.05.001
120. Tuzgöl Dost, M. (2010). Güney Afrika ve Türkiye’deki üniversite öğrencilerinin bazı değişkenlere göre öznel iyi oluş ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 35(158), 75-89.
121. Tümkaya, S. (2011). Humor styles and socio-demographic variables as predictors of subjective well-being of Turkish University students. Education and Science, 36(160), 158-170.
122. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK]. (2022). Yaşam memnuniyeti araştırması. Erişim: 24 Nisan 2024, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yasam- Memnuniyeti-Arastirmasi-2022-49691
123. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK]. (2023). Yaşam memnuniyeti araştırması. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yasam-Memnuniyeti-Arastirmasi- 2023-49692#:~:text=Bireylerin%20ortalama%20ya%C5%9Fam%20 memnuniyet%20d%C3%BCzeyi%205%2C7%20olduvetext=Bireyl e r i n % 2 0 o r t a l a m a % 2 0 y a % C 5 % 9 F a m % 2 0 m e m n u n i y e t % 2 0 d%C3%BCzeyi%202022%20y%C4%B1l%C4%B1nda%205%2C5%20 hesaplan%C4%B1rken,kad%C4%B1nlarda%20ise%205%2C8%20oldu.
124. Ural, A., & Kılıç, İ., (2011). Bilimsel araştırma süreci ve spss ile veri analizi. Detay Yayıncılık.
125. Uzakgiden, A. M. (2019). Öğretmenlerin öznel iyi oluşlarının öz-yeterlik inançları ve psikolojik ihtiyaçların doyumunda denge değişkenleri açısından incelenmesi (Şanlıurfa ili örneği). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
126. Uzun, T. (2023). Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının okul iklimi ve öğretmen öznel iyi oluşu yönüyle incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
127. Üstün, M., & Bostancı, A. B. (2021). The relationships between the informal communication levels in schools and the psychological capital of the teachers. European Journal of Education Studies, 8(2), 152-180.
128. Yalçın, A., & İplik, F. N. (2005). Beş yıldızlı otellerde çalışanların demografik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma: Adana ili örneği. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 95-114.
129. Yaman, B. (2023). Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
130. Yang, C., Chan, M. K., Nickerson, A. B., Jenkins, L., Xie, J. S., & Fredrick, S. S. (2022). Teacher victimization and teachers’ subjective well‐being: Does school climate matter? Aggressive Behavior, 48(4), 379-392. https://doi. org/10.1002/ab.22030
131. Yerlioğlu, D. (2020). Öğretim elemanlarının öznel iyi oluş ve iş-yaşam dengesi arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
132. Yolcu, H., & Bakar, H. (2019). Okul yöneticilerinin öznel iyi oluş düzeylerinin farklı değişkenler bakımından incelenmesi: Kastamonu ili örneği. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(29), 275-295. https://doi.org/10.29329/ mjer.2019.210.15
133. Yurcu, G., & Atay, H. (2015). Çalışanların öznel iyi oluşunu etkileyen demografik faktörlerin incelenmesi: Antalya ili konaklama işletmeleri örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(2), 17-34.
134. Zakharova, L., Saralieva, Z., & Leonova, I. (2022). Subjective well-being at the workplace as a social action: Opportunities for management and selfmanagement. Irtelli, F., ve Gabrielli, F. (Eds.), Happiness and Wellness: Biopsychosocial and Anthropological Perspectives, (pp. 299-329). https://www.intechopen.com/chapters/83334