Difficulties and Solution Suggestions in Science Education of Visually Impaired Students from Teachers' Perspective

Abstract

This study aims to examine the experiences of science teachers regarding the instructional processes they conduct with students with visual impairments in inclusive educational settings, and to identify the challenges they encounter in this process as well as their proposed solutions to these challenges. Conducted within a qualitative research design, the study involved 14 science teachers working in different public schools in the province of Aksaray who had at least one year of direct experience teaching students with visual impairments. Data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form developed by the researchers, and were analyzed using the case study method, one of the qualitative research designs. The findings revealed that teachers face multidimensional challenges, particularly a lack of pedagogical competence in teaching students with visual impairments, difficulties in adapting instruction for these students, a lack of accessible instructional materials, structural barriers related to physical environments, and inadequacies in assessment and evaluation practices. Participants emphasized the need to restructure teacher education programs on the basis of inclusivity, to expand practiceoriented in-service training, to develop interdisciplinary support mechanisms, and to increase access to assistive technologies in order to address these challenges. Overall, the findings indicate that both educational policies and instructional environments need to be reorganized with a focus on accessibility in order to ensure the full participation of students with visual impairments in science education.

Keywords

• blind
• science teachers
• visual impairment
• accessibility
• inclusion

Öğretmenlerin Gözünden Görme Engelli Öğrencilerin Fen Bilimleri Eğitiminde Karşılaşılan Güçlükler ve Çözüm Önerileri

Abstract

Bu araştırma, fen bilimleri öğretmenlerinin görme engelli öğrencilerle kaynaştırma ortamlarında yürüttükleri öğretim süreçlerine ilişkin deneyimlerini incelemeyi ve bu süreçte karşılaştıkları güçlükler ile bu güçlüklere yönelik çözüm önerilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseninde yürütülen çalışmada, Aksaray ilinde farklı devlet okullarında görev yapan ve en az bir yıl süreyle görme engelli öğrencilerle doğrudan çalışma deneyimine sahip 14 fen bilimleri öğretmeni yer almıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze toplanmış ve veriler nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin özellikle görme engelli öğrenciyle çalışma alanında pedagojik yeterlik eksikliği, görme engelli öğrenciler için öğretimin uyarlanmasında yaşanan güçlükler, erişilebilir materyal eksikliği, fiziksel mekânlara dair yapısal engeller ve ölçme-değerlendirme uygulamalarının yetersizliği gibi çok boyutlu sorunlarla karşılaştığını ortaya koymuştur. Katılımcılar, bu sorunların çözümü için öğretmen yetiştirme programlarının kapsayıcılık temelinde yeniden yapılandırılması, uygulamalı hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması, disiplinler arası destek mekanizmalarının geliştirilmesi ve yardımcı teknolojilere erişimin artırılması gerektiğini vurgulamıştır. Çalışmanın bulguları, görme engelli bireylerin fen bilimleri derslerine tam katılımının sağlanabilmesi için hem eğitim politikalarının hem de öğretim ortamlarının erişilebilirlik odaklı yeniden düzenlenmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Keywords

• görme engelli öğrenci
• fen eğitimi
• kaynaştırma
• öğretmen deneyimi
• erişilebilirlik
• tematik analiz

Supporting Institution

Sabancı Vakfı

References

1. Akyürek, E., & Afacan, Ö. (2013). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin “hücre bölünmesi ve kalıtım” ünitesindeki kavram yanılgılarının tespiti ve anoloji ile kavramsal değişim metinleri kullanılarak giderilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 175-793.
2. Altunay, B., & Kaman, K. (2021). Görme yetersizliği olan öğrencilerde uzaktan eğitim sürecinde yaşanan sorunlar. H. Gökçen (Ed.), Engelsiz Bilişim 2021: Bildiriler Kitabı (ss. 84–91) içinde. Engelsiz Bilişim Platformu.
3. Ataman, A. (2019). Özel gereksinimi olan çocuklar ve özel eğitim (6. bs.). Gazi Kitabevi.
4. Ataman, A., Özkan, Y., & Cavkaytar, A. (2012). Eğitim fakültelerinde özel eğitim öğretmenliği programlarının değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 37(164), 26–38. https://doi.org/10.15390/ EB.2012.164
5. Balçın, M., & Yıldırım, A. (2020). Fen bilimleri öğretmen adaylarının kaynaştırma uygulamalarına yönelik bilgi düzeyleri ve tutumları. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(2), 144–159. https://doi.org/10.12973/ejed.2020.1029a
6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
7. Braun, V., & Clarke, V. (2021). One size fits all? What counts as quality practice in (reflexive) thematic analysis? Qualitative Research in Psychology, 18(3), 328–352. https://doi.org/10.1 080/14780887.2020.1769238
8. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.

9. Büyükköse, D., Turan, Z., & Tozak, E. (2024). Özel eğitim öğretmen adaylarının işitme kayıplı öğrencilerle öğretmenlik uygulamasına yönelik görüşleri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 114-130. https://doi.org/10.30794/nevsbe.1396825
10. Cavkaytar, A., & Diken, İ. H. (2012). Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitim. Pegem Akademik Yayıncılık.
11. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage Publications.
12. Çakmak, Z., & Bayram, M. (2019). Fen bilimleri öğretmen adaylarının özel gereksinimli öğrencilere yönelik tutumları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 983–1002. https:// dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/47369/548146
13. Çotuk, H., & Özdemir, S. (2021). Görme engelli ve gören çocukların duygusal ifadelere verdikleri tepkilerin karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 22(3), 214–230.
14. Demir, G., Güneş, A., & Derviş, H. (2021). Çeşitli boyutlarıyla uzaktan eğitim. Nobel Akademik Yayıncılık.
15. Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1985). Naturalistic Inquiry. Sage Publications.
16. İşlek, Ö. (2017). An investigation into the balance of the school curriculum content for pupils with a visual impairment in Turkey [Yayımlanmamış doktora tezi]. University of Birmingham.
17. İşlek, Ö., & Şahin, C. (2020). Günümüzde görme engelli bireylerin karşılaştığı sorunlar ve önerilen çözümler. P. Piştav Akmeşe & B. Altunay (Ed.’ler), İşitme ve görme yetersizliği olan çocuklar ve eğitimi (ss. 310–322) içinde. Nobel Yayıncılık.
18. Koca, F., & Göktürk, S. (2022). Özel eğitim gereksinimi olan öğrencilerin fen öğrenme süreçlerinde karşılaşılan güçlükler. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 18(1), 36–55. https://doi.org/10.17244/ eku.1032957
19. Köse, K. (2017). Fen bilimleri dersinde uygulanan kaynaştırma eğitiminin fen bilimleri öğretmenleri ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
20. Kumar, D., Ramasamy, R., & Stefanich, G. P. (2011). Science education for students with visual impairments: Teaching suggestions and policy implications. International Journal of Science Education, 33(6), 865–886. https://doi.org/10.1080/09500693.2010.506620
21. Langorgen, E., Magnus, E., & Solvang, P. (2022). Barriers to inclusion for students with visual impairments. Scandinavian Journal of Disability Research, 24(1), 146–157. https://doi. org/10.16993/sjdr.873
22. Lundqvist, J. (2020). School leadership for inclusive education. International Journal of Inclusive Education, 24(6), 643–659. https://doi.org/10.1080/13603116.2018.1464079
23. Maxwell, J. A. (1994). Qualitative research design: An interactive approach: An interactive approach. Sage Publications.
24. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
25. Oliver, M. (2018). Understanding disability: From theory to practice. Bloomsbury Publishing.
26. Özen, A., Ergenekon, Y., Kürkçüoğlu, B. Ü., & Genç, D. (2013). Kaynaştırma öğrencisi olan okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında yaptıkları öğretim uygulamalarının belirlenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 153-166.
27. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications.
28. Sarı, H., & Vuran, S. (2020). Özel gereksinimli bireylerin kaynaştırılması sürecinde öğretmen görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 125–142. https://doi. org/10.18039/ajesi.651821
29. Shakespeare, T. (2013). Disability rights and wrongs revisited (2nd ed.). Routledge. https://doi. org/10.4324/9780203095100
30. Shuttleworth, M. (2008). Case study research design. Explorable. https://explorable.com/case-studyresearch- design
31. Supalo, C. A., Rankel, L., & Mallouk, T. (2021). Strategies for accessible science education for blind students. Journal of Chemical Education, 98(5), 1451–1457. https://doi.org/10.1021/ acs.jchemed.0c01002
32. Tanyeri, A ., & Yılmaz, S. (2024). Görme engelliler okullarında görev yapan fen bilimleri öğretmenleri ile öğrencilerinin öğrenme ortamları hakkındaki görüşleri. Anadolu Öğretmen Dergisi, 2(1), 86–107.
33. Ünay, E., Melekoğlu, M. A., & Çakıroğlu, O. (2021). Türkiye’de kaynaştırmadan bütünleştirmeye geçiş. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 663-681. https://doi.org/10.30900/ kafkasegt.955653
34. Wijiastuti, A., Rofiah, K., & Minarsih, N. M. M. (2024). Navigating learning differences: The role of mind mapping in fostering ınclusivity in science education. International Journal of Special Education, 39(2), 38-50.
35. Yazıcı, M., Erişen, Y., & Çelik, Ö. (2020). Görme engelli öğrencilerin fen bilimleri dersinde yaşadığı sorunlar: Nitel bir çalışma. Fen Bilimleri Eğitimi Dergisi, 12(3), 67–85.
36. Yıldırım, A., & Korkmaz, Ö. (2021). Kapsayıcı eğitimde öğretmen yeterlikleri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 17(1), 1–20. https://doi.org/10.17244/eku.873491
37. Zorluoğlu, S., Sözbilir, M., & Kızılaslan, A. (2019). Görme yetersizliği olan öğrencilere yönelik geliştirilen fen etkinliklerinin bilimsel süreç becerileri öğrenimine etkisi: Madde ve ısı. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(1), 172-192.