TR
EN
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi
Abstract
Yapılan araştırmada, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) çerçevesinde ilkokul ve ortaokul Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının programlar arası bileşenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç çerçevesinde araştırmada, nitel araştırma yaklaşımlarından doküman inceleme yöntemi tercih edilmiştir. Bu amaçtan hareketle TYMM kapsamında yayınlanan 2024 “Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı” veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bu bağlamda veri kaynağında yer alan dokümanlar betimsel analiz tekniği ile çözümlenerek bir takım sonuçlara ulaşılmıştır. Genel anlamda bu sonuçlara bakıldığında; sosyal bilgiler öğretim programında sosyal duygusal öğrenme becerileri ve değerlerin sınıflara göre farklı yoğunluklarda işlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca “kendini tanıma” gibi benlik becerisinin sınırlı olarak vurgulandığı görülürken, “kendini düzenleme” benlik becerisinin tüm sınıflarda vurgulandığı belirlenmiştir. Yine erdem-değer-eylem çerçevesinde 4. sınıfta değerler açısından yoğunlaşmanın olduğu, “adalet” ve “vatanseverlik” değerlerinin tüm sınıflarda ele alınan önemli değerler olarak öne çıktığı saptanmıştır. Son olarak okuryazarlık becerileri bağlamında, bilgi ve dijital okuryazarlık becerilerinin özellikle 6. ve 7. sınıflarda daha fazla işlendiği tespit edilirken; sürdürülebilirlik, sanat ve finansal okuryazarlık gibi becerilerde sınırlı bir vurgunun olduğu ve daha fazla entegrasyon gerektiği vurgulanmıştır. Bu sonuçlar; TYMM kapsamında hazırlanan Sosyal Bilgiler Öğretim Programının programlar arası bileşenler açısından yatay ve dikey tutarlılığı sağladığını göstermektedir. Ayrıca değerlerin “erdem-değer-eylem” çerçevesinde verilirken, becerilerin de çerçevesinin olabildiğince geniş tutularak (sosyal-duygusal öğrenme becerileri, alan becerileri, kavramsal beceriler, okuryazarlık becerileri) programlar arası bir yaklaşımla ve öğrenme-öğretme uygulamaları ile bağdaştırılarak döngüsel bir yapı çerçevesinde tasarlanması, program geliştirme ve öğretim tasarımını büyük oranda desteklemektedir.
Keywords
References
- Arslan, A., & Demirel, Ö. (2007). İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersi yeni öğretim programının değerlendirilmesi. Millî Eğitim, 175, 198-209.
- Başıbüyük, A., & Pala, Ş. M. (2023). Hayat bilgisi, sosyal bilgiler ve coğrafya dersi öğretim programları kazanımlarının afet eğitimi açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 184-197. https://doi.org/10.17556/erziefd.1063242
- Bowen, D., & Kisida, B. (2022). Investigating the causal effects of arts education. Journal of Policy Analysis and Management, 42(3), 624-647. https://doi.org/10.1002/pam.22449
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
- Brasof, M., & Spector, A. (2016). Teach students about civics through schoolwide governance. Phi Delta Kappan, 97(7), 63-68. https://doi.org/10.1177/0031721716641652
- Brundiers, K., Wiek, A., & Redman, C. (2010). Real‐world learning opportunities in sustainability: From classroom into the real world. International Journal of Sustainability in Higher Education, 11(4), 308-324. https://doi.org/10.1108/14676371011077540
- Cameron, M., Calderwood, R., Cox, A., Lim, S., & Yamaoka, M. (2014). Factors associated with financial literacy among high school students in New Zealand. International Review of Economics Education, 16, 12-21. https://doi.org/10.1016/j.iree.2014.07.006
- Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL). (2012). 2013 CASEL guide: Effective social and emotional learning programs: Preschool and elementary school edition. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED581699.pdf
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Curriculum Evaluation in Education, Social Studies Education
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 1, 2026
Submission Date
March 26, 2025
Acceptance Date
January 5, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 55 Number: 250
APA
Kaya, F., & Göçer, V. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 55(250), 1077-1108. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1666099
AMA
1.Kaya F, Göçer V. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi. 2026;55(250):1077-1108. doi:10.37669/milliegitim.1666099
Chicago
Kaya, Fatih, and Veysel Göçer. 2026. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi”. Milli Eğitim Dergisi 55 (250): 1077-1108. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1666099.
EndNote
Kaya F, Göçer V (May 1, 2026) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi 55 250 1077–1108.
IEEE
[1]F. Kaya and V. Göçer, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi”, Milli Eğitim Dergisi, vol. 55, no. 250, pp. 1077–1108, May 2026, doi: 10.37669/milliegitim.1666099.
ISNAD
Kaya, Fatih - Göçer, Veysel. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi”. Milli Eğitim Dergisi 55/250 (May 1, 2026): 1077-1108. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1666099.
JAMA
1.Kaya F, Göçer V. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi. 2026;55:1077–1108.
MLA
Kaya, Fatih, and Veysel Göçer. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi”. Milli Eğitim Dergisi, vol. 55, no. 250, May 2026, pp. 1077-08, doi:10.37669/milliegitim.1666099.
Vancouver
1.Fatih Kaya, Veysel Göçer. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi. 2026 May 1;55(250):1077-108. doi:10.37669/milliegitim.1666099