TR
EN
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nın Programlar Arası Bileşenlere Göre İncelenmesi
Öz
Yapılan araştırmada, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) çerçevesinde ilkokul ve ortaokul Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının programlar arası bileşenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç çerçevesinde araştırmada, nitel araştırma yaklaşımlarından doküman inceleme yöntemi tercih edilmiştir. Bu amaçtan hareketle TYMM kapsamında yayınlanan 2024 “Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı” veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bu bağlamda veri kaynağında yer alan dokümanlar betimsel analiz tekniği ile çözümlenerek bir takım sonuçlara ulaşılmıştır. Genel anlamda bu sonuçlara bakıldığında; sosyal bilgiler öğretim programında sosyal duygusal öğrenme becerileri ve değerlerin sınıflara göre farklı yoğunluklarda işlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca “kendini tanıma” gibi benlik becerisinin sınırlı olarak vurgulandığı görülürken, “kendini düzenleme” benlik becerisinin tüm sınıflarda vurgulandığı belirlenmiştir. Yine erdem-değer-eylem çerçevesinde 4. sınıfta değerler açısından yoğunlaşmanın olduğu, “adalet” ve “vatanseverlik” değerlerinin tüm sınıflarda ele alınan önemli değerler olarak öne çıktığı saptanmıştır. Son olarak okuryazarlık becerileri bağlamında, bilgi ve dijital okuryazarlık becerilerinin özellikle 6. ve 7. sınıflarda daha fazla işlendiği tespit edilirken; sürdürülebilirlik, sanat ve finansal okuryazarlık gibi becerilerde sınırlı bir vurgunun olduğu ve daha fazla entegrasyon gerektiği vurgulanmıştır. Bu sonuçlar; TYMM kapsamında hazırlanan Sosyal Bilgiler Öğretim Programının programlar arası bileşenler açısından yatay ve dikey tutarlılığı sağladığını göstermektedir. Ayrıca değerlerin “erdem-değer-eylem” çerçevesinde verilirken, becerilerin de çerçevesinin olabildiğince geniş tutularak (sosyal-duygusal öğrenme becerileri, alan becerileri, kavramsal beceriler, okuryazarlık becerileri) programlar arası bir yaklaşımla ve öğrenme-öğretme uygulamaları ile bağdaştırılarak döngüsel bir yapı çerçevesinde tasarlanması, program geliştirme ve öğretim tasarımını büyük oranda desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arslan, A., & Demirel, Ö. (2007). İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersi yeni öğretim programının değerlendirilmesi. Millî Eğitim, 175, 198-209.
- Başıbüyük, A., & Pala, Ş. M. (2023). Hayat bilgisi, sosyal bilgiler ve coğrafya dersi öğretim programları kazanımlarının afet eğitimi açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 184-197. https://doi.org/10.17556/erziefd.1063242
- Bowen, D., & Kisida, B. (2022). Investigating the causal effects of arts education. Journal of Policy Analysis and Management, 42(3), 624-647. https://doi.org/10.1002/pam.22449
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
- Brasof, M., & Spector, A. (2016). Teach students about civics through schoolwide governance. Phi Delta Kappan, 97(7), 63-68. https://doi.org/10.1177/0031721716641652
- Brundiers, K., Wiek, A., & Redman, C. (2010). Real‐world learning opportunities in sustainability: From classroom into the real world. International Journal of Sustainability in Higher Education, 11(4), 308-324. https://doi.org/10.1108/14676371011077540
- Cameron, M., Calderwood, R., Cox, A., Lim, S., & Yamaoka, M. (2014). Factors associated with financial literacy among high school students in New Zealand. International Review of Economics Education, 16, 12-21. https://doi.org/10.1016/j.iree.2014.07.006
- Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL). (2012). 2013 CASEL guide: Effective social and emotional learning programs: Preschool and elementary school edition. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED581699.pdf
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitimde Program Değerlendirme , Sosyal Bilgiler Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
26 Mart 2025
Kabul Tarihi
5 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 55 Sayı: 250