Review

Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп

Volume: 15 Number: 2 December 25, 2025
KY EN

Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп

Abstract

Максаты: Заманбап адабият булактарындагы топоздордун жүрүш-туруш актылары тууралуу илимий маалыматтарга баа берүү. Бул сереп, топоздордун жүрүш-туруш актыларын изилдөөчүлөр үчүн жаңы изилдөө багыттарын аныктоого мүмкүнчүлүк түзүү максатын дагы көздөйт. Материал жана ыкмалары: Макаланын темасы боюнча изилдөөлөрдүн деңгээлин тактоо жана бул багыттагы илимий көйгөй боюнча адабий булактарга сереп жүргүзүү максатында төмөндөгү иликтөө платформаларында, маалымат базаларында жана интернет ресурстарында иликтөөлөр жүргүзүлдү: Web of Science, Scopus, Google, eLIBRARY.RU, RSCI, Pubmed и Kyrlibnet. Сереп жүргүзүүдө Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses колдонмосу пайдаланылды. Бул изилдөөдөгү маалыматтарды талдоодо сыпаттоо жана мазмунду талдоо ыкмалары колдонулду. Жыйынтык: Изилдөөлөрдө топоздордун таксономиялык статусу, топоздорду асыроо багыттары, топоздорду асыроо ареалы, топоздордун дүйнөдөгү саны, топоздордун тукумдары, топоздордун жергиликтүү аталыштары жана өңү-түсү, топоздордун жайыттагы жүрүш-туруш актылары жана жайыт пайдалануусу, жүрүш-туруш актыларына мониторинг жүргүзүү, топоздордун жеке өзгөчөлүктөрү жана эгоцентристик жүрүш-туруш актылары, топоздордун социалдык жүрүш-туруш актылары, топоздордун жыныстык жана ата-энелик жүрүш-туруш актылары тууралуу маалыматтар анализге алынып, Кыргыз Республикасынын бийик тоолуу жайыттарын натыйжалуу колдонуу үчүн топоздорду жүрүш-туруш актыларын изилдөөнүн маанилүүлүгү аныкталды..

Keywords

Supporting Institution

Кыргыз-Түрк “Манас” университети

Project Number

KTMU-BAP-2025.FB.01

Ethical Statement

Тажрыйбалык изилдөө ишинин протоколун Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин жаныбарларга тажрыйба жүргүзүү боюнча этикалык комитети жактырган (№2024/08, 27.11.2024).

Thanks

Көрсөткөн көмөгү үчүн Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин Долбоорлорду кординациялоор башкармалыгына, университеттин жетекчилигине жана изилдөөлөрдү ишке ашырууда ар тараптуу жардам көрсөткөн инсандарга терең ыраазычылык билдиребиз.

References

  1. Abdurasulov, A., Kasmaliev, M., Attokurov, K. (2024). Rezultaty uboya bykov-yakov raznogo genotipa i vozrasta. Vestnik Oshskogo gosudarstvennogo universiteta, (2), 195 202. https://doi.org/10.52754/16948610_2024_2_19. (In Russ.).
  2. Abdurasulov, A., Kasmaliev, M., Muratova, R. (2022). Racionalnoe ispolzovanie pastbish v yakovodstve i myasnom skotovodstve. Vestnik Oshskogo gosudarstvennogo universiteta. Selskoe hozyajstvo: agronomiya, veterinariya i zootehniya, 1(1), 7 13. https://doi.org/10.52754/16948696_2022_1_1. (In Russ.).
  3. Abdykerimov A.A., Samykbaev A.K., Bekzhanova E.A., Iskembaeva A.M., Bujlashev U.T. (2016). Yakovodstvo Kyrgyzstana. Vestnik Kyrgyzskogo nacionalnogo agrarnogo universiteta im. K.I. Skryabina, 1 (37). 66 70. (In Russ.).
  4. Abdykerimov, A.A. (2001). Teoriya i praktika razvedeniya yakov v Kyrgyzstane. Bishkek, 95. (In Russ.).
  5. Akasbi, Z., Oldeland, J., Dengler, J., Finckh, M. (2012). Analysis of GPS trajectories to assess goat grazing pattern and intensity in Southern Morocco. Rangel. J, 34, 415 427.
  6. Alymbekov, K.A. (2002). Biologicheskaya cennost myasa yakov. Myasnaya industriya, 10. 36. (In Russ.).
  7. Alymbekov, K.A. (2007). Myaso yaka. Bishkek, 207. (In Russ.).
  8. Alymbekov, K.A. (2017). Myaso yaka: obosnovanie racionalizacii pererabotki. Tovaroved prodovolstvennyh tovarov. 5-6. (In Russ.).

Details

Primary Language

Kyrgyz

Subjects

Animal Behaviour

Journal Section

Review

Publication Date

December 25, 2025

Submission Date

July 8, 2025

Acceptance Date

September 22, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 15 Number: 2

APA
Tulobaev, A., Şen, İ., Ari, H. H., Aldayarov, N., Salıkov, R., & Dcalmagombetova, A. (2025). Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, 15(2), 321-336. https://doi.org/10.53518/mjavl.1736485
AMA
1.Tulobaev A, Şen İ, Ari HH, Aldayarov N, Salıkov R, Dcalmagombetova A. Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп. Manas J Agr Vet Life Sci. 2025;15(2):321-336. doi:10.53518/mjavl.1736485
Chicago
Tulobaev, Askarbek, İsmail Şen, Hasan Hüseyin Ari, Nurbek Aldayarov, Ruslan Salıkov, and Asel Dcalmagombetova. 2025. “Топоздордун (Bos Grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 15 (2): 321-36. https://doi.org/10.53518/mjavl.1736485.
EndNote
Tulobaev A, Şen İ, Ari HH, Aldayarov N, Salıkov R, Dcalmagombetova A (December 1, 2025) Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 15 2 321–336.
IEEE
[1]A. Tulobaev, İ. Şen, H. H. Ari, N. Aldayarov, R. Salıkov, and A. Dcalmagombetova, “Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп”, Manas J Agr Vet Life Sci, vol. 15, no. 2, pp. 321–336, Dec. 2025, doi: 10.53518/mjavl.1736485.
ISNAD
Tulobaev, Askarbek - Şen, İsmail - Ari, Hasan Hüseyin - Aldayarov, Nurbek - Salıkov, Ruslan - Dcalmagombetova, Asel. “Топоздордун (Bos Grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 15/2 (December 1, 2025): 321-336. https://doi.org/10.53518/mjavl.1736485.
JAMA
1.Tulobaev A, Şen İ, Ari HH, Aldayarov N, Salıkov R, Dcalmagombetova A. Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп. Manas J Agr Vet Life Sci. 2025;15:321–336.
MLA
Tulobaev, Askarbek, et al. “Топоздордун (Bos Grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, vol. 15, no. 2, Dec. 2025, pp. 321-36, doi:10.53518/mjavl.1736485.
Vancouver
1.Askarbek Tulobaev, İsmail Şen, Hasan Hüseyin Ari, Nurbek Aldayarov, Ruslan Salıkov, Asel Dcalmagombetova. Топоздордун (Bos grunniens) жүрүш-туруш актыларын изилдөөлөргө системалык сереп. Manas J Agr Vet Life Sci. 2025 Dec. 1;15(2):321-36. doi:10.53518/mjavl.1736485

Cited By