Research Article

Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri

Volume: 14 Number: 1 January 15, 2025
TR EN

Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri

Abstract

İnsanoğlunun geçmişinde yadsınamaz bir rolü olan kuşların sanatsal anlamda çıkış noktalarının Suriye ve Anadolu olduğu görüşü ağır basmaktadır. Anadolu’da bu tipler içerisinde sıklıkla karşılaşılan kartal figürü, göksel kudreti temsil etmekte ve zaferle ilişkilendirilmektedir. Bu araştırmada ise en önemli atribüsü kartal olan baş tanrı Jüpiter’in (Zeus) sayısız kültleri arasında yer alan ve farklı tiplerle betimlenen Dolichenus kültünün tanımı, doğuşu, yayılımı ve tasvirlerine değinilmiştir. Anadolu’dan doğan ve Roma İmparatorluğu’nun geniş bir kesiminde hayat bulan ve çok farklı şekillerde betimlenen Doliche Kült tanrısı Jüpiter’i, boğa ya da keçi figürleri üzerinde değil bunları pençeleri altına alan kartal ile temsil edildiğini görüyoruz. Bahsettiğimiz tipte örneklerini gördüğümüz Yozgat Müzesi’nde bulunan iki eserle de konu daha geniş bir yelpazede aktarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca akıllarda kalan: “Dolichenus kültünü yaşayan toplumların neden böyle bir inanışa ihtiyaç duyduğu” sorusu da cevaplanmaya çalışılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

“Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir.

Thanks

Bu araştırmada değindiğim Yozgat Müzesi’ndeki eserlerin çalışma iznini veren, yazınsal ve fotoğrafik bilgilerini bizimle paylaşan Müze Müdürlüğü’ne ve özellikle Arkeolog Necip Becene’ye teşekkür ederim.

References

  1. Beard, M., John, N., & Simon, P. (1998). Religions of Rome. Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Blömer, M., & Engelbert W. (2005). Iuppiter Dolichenus - Der Gott auf dem Stier. Ein orientalischer Kult und seine Ursprünge. Antike Welt, 36 (4): 79-85.
  3. Blömer, M., & Winter, E. (2012). Jüpiter Dolichenus. Lokalkult und Reichsreligion im Vergleich, Orientalische Religionen in der Antike 8, Tübingen.
  4. Blömer M. & Crowther C. 2014, Eagles on Stags. An Underground Sanctuary in Perrhe, Commagene. Ed. E. Winter, Kult und Herrschaft am Euphrat, Dolichener und Kommagenische Forschungen VI, Asia Minor Studien, 73, 343-371.
  5. Blömer, M., Çobanoğlu, D., & Engelbert W. (2015). “Doliche 2014”, 37. Kazı Sonuçları Toplantısı 1. (ss. 41-58). Erzurum.
  6. Blömer, M. (2017). The Cult of Jupiter Dolichenus in the East. Nagel, S., & Quack. J. F., & Withsch, C. (Eds.), Entangled Worlds: Religious Confluences between East and West in the Roman Empire The Cults of Isis, Mithras, and Jupiter Dolichenus, (96-112). Tübingen: Mohr Siebeck.
  7. Blömer, M. & Çobanoğlu, D. (2021). Doliche Yamaç Kilisesi ve Diğer Dini Yapıları, Anadolu, 47, 43-75.
  8. Blömer, M., Çobanoğlu, D., & Engelbert W. (2021). “Doliche 2021 Yılı Çalışmaları”, 42. Kazı Sonuçları Toplantısı 3. (ss. 521-536). Denizli.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Archaic Period Archeology

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 15, 2025

Submission Date

October 2, 2024

Acceptance Date

December 2, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 1

APA
Has, A. C. (2025). Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 371-381. https://doi.org/10.33206/mjss.1559871
AMA
1.Has AC. Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MJSS. 2025;14(1):371-381. doi:10.33206/mjss.1559871
Chicago
Has, Ahmet Cuneydi. 2025. “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14 (1): 371-81. https://doi.org/10.33206/mjss.1559871.
EndNote
Has AC (January 1, 2025) Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14 1 371–381.
IEEE
[1]A. C. Has, “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”, MJSS, vol. 14, no. 1, pp. 371–381, Jan. 2025, doi: 10.33206/mjss.1559871.
ISNAD
Has, Ahmet Cuneydi. “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14/1 (January 1, 2025): 371-381. https://doi.org/10.33206/mjss.1559871.
JAMA
1.Has AC. Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MJSS. 2025;14:371–381.
MLA
Has, Ahmet Cuneydi. “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 14, no. 1, Jan. 2025, pp. 371-8, doi:10.33206/mjss.1559871.
Vancouver
1.Ahmet Cuneydi Has. Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MJSS. 2025 Jan. 1;14(1):371-8. doi:10.33206/mjss.1559871

MANAS Journal of Social Studies
 

Published issues, issue files, and article files are licensed under the Creative Commons CC-BY-NC-ND 4.0 license.

The content on our website is licensed under the Creative Commons CC-BY-NC 4.0 license.