Araştırma Makalesi

Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri

Cilt: 14 Sayı: 1 15 Ocak 2025
PDF İndir
TR EN

Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri

Öz

İnsanoğlunun geçmişinde yadsınamaz bir rolü olan kuşların sanatsal anlamda çıkış noktalarının Suriye ve Anadolu olduğu görüşü ağır basmaktadır. Anadolu’da bu tipler içerisinde sıklıkla karşılaşılan kartal figürü, göksel kudreti temsil etmekte ve zaferle ilişkilendirilmektedir. Bu araştırmada ise en önemli atribüsü kartal olan baş tanrı Jüpiter’in (Zeus) sayısız kültleri arasında yer alan ve farklı tiplerle betimlenen Dolichenus kültünün tanımı, doğuşu, yayılımı ve tasvirlerine değinilmiştir. Anadolu’dan doğan ve Roma İmparatorluğu’nun geniş bir kesiminde hayat bulan ve çok farklı şekillerde betimlenen Doliche Kült tanrısı Jüpiter’i, boğa ya da keçi figürleri üzerinde değil bunları pençeleri altına alan kartal ile temsil edildiğini görüyoruz. Bahsettiğimiz tipte örneklerini gördüğümüz Yozgat Müzesi’nde bulunan iki eserle de konu daha geniş bir yelpazede aktarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca akıllarda kalan: “Dolichenus kültünü yaşayan toplumların neden böyle bir inanışa ihtiyaç duyduğu” sorusu da cevaplanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

“Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir.

Teşekkür

Bu araştırmada değindiğim Yozgat Müzesi’ndeki eserlerin çalışma iznini veren, yazınsal ve fotoğrafik bilgilerini bizimle paylaşan Müze Müdürlüğü’ne ve özellikle Arkeolog Necip Becene’ye teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Beard, M., John, N., & Simon, P. (1998). Religions of Rome. Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Blömer, M., & Engelbert W. (2005). Iuppiter Dolichenus - Der Gott auf dem Stier. Ein orientalischer Kult und seine Ursprünge. Antike Welt, 36 (4): 79-85.
  3. Blömer, M., & Winter, E. (2012). Jüpiter Dolichenus. Lokalkult und Reichsreligion im Vergleich, Orientalische Religionen in der Antike 8, Tübingen.
  4. Blömer M. & Crowther C. 2014, Eagles on Stags. An Underground Sanctuary in Perrhe, Commagene. Ed. E. Winter, Kult und Herrschaft am Euphrat, Dolichener und Kommagenische Forschungen VI, Asia Minor Studien, 73, 343-371.
  5. Blömer, M., Çobanoğlu, D., & Engelbert W. (2015). “Doliche 2014”, 37. Kazı Sonuçları Toplantısı 1. (ss. 41-58). Erzurum.
  6. Blömer, M. (2017). The Cult of Jupiter Dolichenus in the East. Nagel, S., & Quack. J. F., & Withsch, C. (Eds.), Entangled Worlds: Religious Confluences between East and West in the Roman Empire The Cults of Isis, Mithras, and Jupiter Dolichenus, (96-112). Tübingen: Mohr Siebeck.
  7. Blömer, M. & Çobanoğlu, D. (2021). Doliche Yamaç Kilisesi ve Diğer Dini Yapıları, Anadolu, 47, 43-75.
  8. Blömer, M., Çobanoğlu, D., & Engelbert W. (2021). “Doliche 2021 Yılı Çalışmaları”, 42. Kazı Sonuçları Toplantısı 3. (ss. 521-536). Denizli.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkaik Dönem Arkeolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2024

Kabul Tarihi

2 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Has, A. C. (2025). Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 371-381. https://doi.org/10.33206/mjss.1559871
AMA
1.Has AC. Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MJSS. 2025;14(1):371-381. doi:10.33206/mjss.1559871
Chicago
Has, Ahmet Cuneydi. 2025. “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14 (1): 371-81. https://doi.org/10.33206/mjss.1559871.
EndNote
Has AC (01 Ocak 2025) Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14 1 371–381.
IEEE
[1]A. C. Has, “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”, MJSS, c. 14, sy 1, ss. 371–381, Oca. 2025, doi: 10.33206/mjss.1559871.
ISNAD
Has, Ahmet Cuneydi. “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14/1 (01 Ocak 2025): 371-381. https://doi.org/10.33206/mjss.1559871.
JAMA
1.Has AC. Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MJSS. 2025;14:371–381.
MLA
Has, Ahmet Cuneydi. “Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 14, sy 1, Ocak 2025, ss. 371-8, doi:10.33206/mjss.1559871.
Vancouver
1.Ahmet Cuneydi Has. Dolichenus Kültü: Yozgat Müzesi Örnekleri. MJSS. 01 Ocak 2025;14(1):371-8. doi:10.33206/mjss.1559871

MANAS Journal of Social Studies (MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi)     

Yayınlanan sayılar, sayı dosyaları ve makale dosyaları creative commons CC-BY-NC-ND 4.0 lisanslıdır. 

Sitemiz içerikleri ise creative commons CC-BY-NC 4.0 lisanslıdır.