Halk Eğitimi Merkezi Kurslarına Katılan Kursiyerlerin Devam Bağlılığı Üzerinde Usta Öğreticilerin Rolünün İncelenmesi

Year 2026, Volume: 15 Issue: 2 , 525 - 544 , 28.04.2026

Hasret Şahin , Soner Polat

https://doi.org/10.33206/mjss.1715084

https://izlik.org/JA95KB26LZ

Abstract

Çalışmanın amacı, halk eğitimi merkezi kurslarına katılan kursiyerlerin devam bağlılığı üzerinde usta öğreticilerin rolünün incelenmesidir. Araştırma da nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomonoloji) yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışma grubu maksimum çeşitlilik kullanılarak seçilen 2024-2025 eğitim öğretim yılında Kocaeli ili ilçelerinde bulunan halk eğitimi merkezlerinde açılan eğitimlere katılan 30 kursiyerden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler metne dönüştürülerek içerik analizi yöntemiyle önce göstergeler daha sonra tema ve alt temalar oluşturularak değerlendirilmiştir. Araştırmanın amacına göre halk eğitimi merkezinde açılan eğitimlere katılan kursiyerlerin devam bağlılığında usta öğreticinin olumlu rolleri, olumsuz rolleri ve kursiyerlerin usta öğreticiden beklentileri incelenmiştir. Devam bağlılığında usta öğreticinin olumlu rolleri; kurs sonundaki kazanımlar konusunda kursiyeri bilgilendirme, öğrencileri toplumsallaştırma, olumlu sınıf iklimi oluşturma, uzmanlık ve yardımcılık rolü olmak üzere beş alt tema olarak bulunmuştur. Devam bağlılığında usta öğreticilerin olumsuz rolleri; bilgi yayıcılık rolünü olumlu kullanamaması, yetişkin eğitiminde andragojik yaklaşım rolünü uygulayamaması, disiplinli davranış rolünü kullanamaması, olumlu sınıf iklimi oluşturma rolünü yerine getirememesi, sırdaşlık rolünü yerine getirememesi ve kurs sonundaki kazanımlar konusunda kursiyeri bilgilendirme rolünü kullanamaması olmak üzere altı tema olarak bulunmuştur. Devam bağlılığında kursiyerlerin beklentileri ise; usta öğreticinin bilgi ve uzmanlığına ilişkin beklentiler ve usta öğreticinin mesleki tutum ve davranışları ile ilgili beklentiler şeklinde iki tema başlığında şekillenmiştir. Araştırma sonucunda kursiyerlerin devam bağlılığında usta öğreticilerin olumlu ve olumsuz rollerinin dikkat çekici düzeyde kursiyerlerin beklentilerinin de önemsenmesi gereken düzeyde olduğu anlaşılmıştır.

Keywords

Örgütsel bağlılık , devam bağlılığı , halk eğitimi merkezi , usta öğretici , kursiyer

Ethical Statement

“Halk Eğitimi Merkezi Kurslarına Katılan Kursiyerlerin Devam Bağlılığı Üzerinde Usta Öğreticilerin Rolünün İncelenmesi” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Gerekli olan etik kurul izinleri Kocaeli Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’nun 06.05.2025 tarih ve 2025/06 sayılı toplantısında alınmıştır. Araştırmacıların Katkı Oranı Beyanı: Yazarların çalışmadaki katkı oranları eşittir. Çatışma Beyanı: Çalışmada herhangi bir potansiyel çıkar çatışması söz konusu değildir. Finansman: Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır. Yapay Zeka ve Türleri Kullanım Beyanı: Bu makalenin yazımında yapay zeka ve türleri kullanılmamıştır. Veri Paylaşım Beyanı: Bu çalışmanın verilerini bulguların doğrulanması amacıyla makul bir talep üzerine “etik ilkeler ve yayın politikası”nın ilgili kısmında belirtilen şartlara göre paylaşabileceğimizi beyan ederiz.

Investigation of the Role of Master Teachers on Attendance Commitment of Trainees Attending Public Education Centre Courses

https://izlik.org/JA95KB26LZ

Abstract

The aim of the study is to examine the role of master trainers on the attendance commitment of trainees participating in public education centre courses. Phenomenology approach, one of the qualitative research designs, was used in the study. The study group consists of 30 trainees who participated in the trainings opened in public education centres in the districts of Kocaeli province in the 2024-2025 academic year, selected using maximum diversity. A semi-structured interview form was used to collect the data. The interviews were transcribed and evaluated by content analysis method by first forming indicators and then themes and sub-themes. According to the purpose of the research, the positive roles and negative roles of the master instructor in the attendance commitment of the trainees participating in the trainings opened in the public education centre and the expectations of the trainees from the master instructor were examined. The positive roles of the master instructor in continuance commitment were found as five sub-themes: informing the trainee about the gains at the end of the course, socialising the students, creating a positive classroom climate, expertise and assistance role. The negative roles of master trainers in continuance commitment were found as follows: not being able to use the role of information dissemination positively, not being able to apply the role of andragogical approach in adult education, not being able to use the role of disciplined behaviour, not being able to fulfil the role of creating a positive classroom climate, not being able to fulfil the role of confidant and not being able to use the role of informing the trainee about the gains at the end of the course.

Keywords

Organisational commitment , continuance commitment , public education centre , master instructor , trainee

Ethical Statement

During the writing process of the study “Investigation of the Role of Master Teachers on Attendance Commitment of Trainees Attending Public Education Centre Courses” scientific rules, ethical and citation rules were followed. No falsification was made on the collected data and this study was not sent to any other academic publication medium for evaluation. In addition, permission was obtained from the Kocaeli University Social and Humanities Sciences Ethics Committee (Date: 06/05/2025 and Decision no: 2025/06) to conduct the research. Statement of Contribution Rate of Researchers: The contribution rates of the authors in the study are equal. Declaration of Conflict: There is no potential conflict of interest in the study. Funding: No funding was received from any institution or organization for this study. Statement of Use for Artificial Intelligence and Its Types: Artificial intelligence and its various types were not used in the writing of this article. Data Sharing Statement: We declare that, upon reasonable request for the purpose of verifying the findings, we can share the data of this study according to the conditions specified in the relevant section of the "ethical principles and publication policy".

References

• Allen, N. J. ve Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal Of Occupational And Organizational Psychology, 63(1), 1-18.
• Ayanoğlu, Ç., Günerhan Sadık, A., Sadık, O. S. ve Erbaş, Y. H. (2023). Halk eğitimi merkezi kursiyerlerinin yetişkin eğitimi memnuniyeti üzerine bir araştırma. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 19(1), 29-50.
• Aydın, İ. (2021). Hizmet İçi Eğitim El kitabı. Pegem Akademi.
• Bozkurt, Ö. ve Yurt, İ. (2013). Akademisyenlerin Örgütsel Bağlılık Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi, 11 (22), 122-138.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2023). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi.
• Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni. Grişim Matbaacılık.
• Demircan Çakar, N. ve Ceylan, A. (2005). İş Motivasyonunun Çalışan Bağlılığı ve İşten Ayrılma Eğilimi Üzerindeki Etkileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6 (1), 63-64.
• Demirkol, A.Y. (2014). Eğitim Kurumlarında Örgütsel Bağlılık: Meslek Yüksek Okulları Üzerine Bir Araştırma. Eğitim Bilimleri Araştırma Dergisi EBAD, 4(1), 2-4.
• Dolanbay, T. (2014). Hayat Boyu Öğrenme Sürecinde Halk Eğitimi Merkezlerinin Yaşadığı Yönetsel Sorunlar [Yüksek Lisans Tezi]. Bartın Üniversitesi.
• Fındıklı, S. ve Saygın, E.P. (2023). Nitel Araştırmalarda Araştırmacının Rolü ve Araştırmacı Günlükleri. Tujom 8(2): 64-74
• Galichon, J. P. ve Friedman, H. H. (1985). “Cutting college classes: An investigation”. College Student Journal, 19, 357-360.
• Gökkaya, Z. (2014). Yetişkin Eğitiminde Yeni Bir Yaklaşım: Oyunlaştırma. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 11-1 (21), 73-74.
• Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü. (2024). https://e- yaygin.meb.gov.tr/ pagePrograms.aspx/ 07.07.2024.
• Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü. e-Yaygın Sistemi (2024). https://e-yaygin.meb.gov.tr/ raporlar 05.08.2024.
• İhtiyaroğlu, N., Kılıç, M. B., Ünsal, Y. ve Fidan, M. S. (2023). Öğretmenlerin Proaktif Kişilik Özelliklerinin Örgütsel Bağlılık ve İş Doyumu ile İlişkisi. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 77-106.
• İncesu, Z. (2011). İşgörenlerin Normatif, Duygusal ve Devamlılık Bağlılığında Örgütsel Stres Kaynaklarının Rolü [Yüksek Lisans Tezi] Atatürk Üniversitesi.
• Kaba, S., Demirkaynak, K. ve Ürey, M. (2024). Halk Eğitim Merkezlerinde Görev Yapan Usta Öğreticilerin Karşılaştıkları Problemlerin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 25 (29), 1360-1366.
• Kengil, R. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sessizlik ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi] Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
• Koppenhaver, G.D. (2006). “Absent and accounted for: Absenteeism and cooperative learning”. Decision Sciences Journal of Innovative Education, 4 ,29-49.
• Marburger, D.R. (2001). Absenteeism and undergraduate exam performance. Journal of Economic Education, 32, (2), 99-109.
• Meşe, G. ve Sürvegil, O. (2007). Örgütsel Bağlılığı Etkileyen Örgütsel Faktörlerin Analizi: Belediye Çalışanları Üzerinde Bir Uygulama. Mevzuat Dergisi, 10 (115), 9.
• Meyer, P. J. ve Allen, J. N. (1991). A Three-Component Conceptualızatıon Of Organızatıonal Commıtment. Human Resource Management Reviev, (1), 61-89.
• Miser, R. (2020). Yaşam boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Nazlı, K. ve Özer, N. (2021). Yöneticilerin Gözünden Halk Eğitimi Merkezlerinde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22 (2), 1446.
• Okçabol, R. (2006). Halk Eğitimi. Ütopya Yayınevi.
• Özkan Hıdıroğlu, Y. (2021). Öğretmenlerin Güçlendirilmesinin Örgütsel Bağlılık, Mesleki Bağlılık ve Okullardaki Örgütsel Vatandaşlık Üzerindeki Etkisi [Yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Özutku, H. (2008). Örgüte Duygusal, Devamlılık ve Normatif Bağlılık ile İş Performansı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37 (2), 80-95.
• Resmi Gazete (11 Nisan 2018). Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği, 30388.
• Resmi Gazete (12.06.2021). Milli Eğitim Bakanlığı hayat boyu öğrenme kurumları yönetmeliği, 31509.
• Samancı, O. ve Mazlumoğlu, M. (2019). Halk Eğitimi Merkezlerinde Çalışan Öğretmen ve Yöneticilerin Yetişkin Eğitimine İlişkin Görüşleri. The Journal of Academik Social Science Studies, 74, 80-81.
• Şen, S., Yıldırım, İ. (2021). Eğitimde Araştırma Yöntemleri. Nobel Yayıncılık.
• Tezcan, M. (2016). Eğitim Sosyolojisi. Anı Yayıncılık.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yıldız, A. ve Uysal, M. (2013). Yetişkin Eğitimi. Kalkedon Yayıncılık.