Tefsir’de Çağdaş Akılcı Ekol
Abstract
Bu makalede Kur’an’ın tefsiri konusunda çağımızda yeniden canlandırılan akla dayalı tefsir ekolü incelenmiştir. Bu ekolün daha iyi anlaşılabilmesi için makalenin ilk kısmında bu yöntemin tarihteki kökenleri, en belirgin örneği sayılan Mutezilî tefsir anlayışının tefsir yöntemi, Mutezililerin tefsirde bulunurken bağlı kaldığı ilkeler vb. konular ele alınmıştır. Ardından çağımızda bu yöntemi yeniden canlandıran ve bu ekolün ilk temsilcileri sayılan Cemaleddin Afganî, Muhammed Abduh ve Reşit Rıza hakkında önemli görülen bazı bilgiler verilmiştir. Sonra Muhammed Abduh ve Reşit Rıza’nın tefsir yöntemleri hakkında bilgi verilerek ikisinin ortak ürünü olan el-Menar tefsirinin özellikleri anlatılmış ve genel bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Daha sonra bu düşüncenin İslam dünyasında oluşturduğu etki üzerinde durulmuş ve bu etkiyi en çok dışa vuran bazı şahsiyetler hakkında bilgi verilmiştir.
Makalede, Abduh’un temellerini attığı, Reşit Rıza’nın fiili kuruculuğunu yaptığı bu çabanın, tefsir alanında yeni bir çığır açtığı, son asırlarda adeta donuklaşan İslam fikir dünyasına bir canlılık kazandırdığı tespitinde bulunulmuştur. Ancak 19. asrın pozitivist anlayışıyla yüzleşme ihtiyacından doğan bu anlayışın akla tanıdığı sınırsız alan ve dini, pozitif söylemlerle uyumlaştırma çabası sebebiyle zaman zaman Kur’an tefsirinde kabul edilemez yorumlar ortaya koyduğu kanaati dile getirilmiştir.
Keywords
References
- Abduh, M. (1983). el-İslam ve’n Nasraniyye mea’ l-ilm ve’l-medeniyye.
- Abduh, M. (1986). Risaletu’t tevhid, çev. Sabrî Hizmetli. Ankara: Fecr Yayınları.Abduh, M. (1346h). Tefsiru cüz’ü amme, Mısır: Matbaatu’l-Menar.
- Abdulhamid, M. (1991). Cemaleddin Afgani Hayatı ve Etrafındaki Şüpheler, trc. İbrahim Sarmış. Ankara: Fecr Yayınları.
- Afganî, C., Abduh. M. (1987). el-Urvetu’l-Vuska, (Büyük Kurtuluş Mücadelesi), Derleme ve Takdim Seyyid Hadî Hüsrevşahî, trc. İbrahim Aydın. İstanbul: Bir Yayıncılık.
- Amare, M. (1978). el-A’mali’l kamile li’l İmam Muhammed Abduh, el-Müessesetü’l-Arabiyye
- Cerrahoğlu, İ. (1985). Tefsir Usulü, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
- Cüveynî, M. (1968). Menhecu’z-Zemahşehri fî tefsiri’l Kur’an, Daru’l-Meârif.
- Goldziher İ. (1955). Mezahibu’t Tefsiri’l İslamî, Arapçaya trc. Abdulhalim en-Neccar. Mısır: Mektebetu’l-Hancî.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Enver Arpa
*
0000-0003-0926-1656
Türkiye
Publication Date
February 22, 2019
Submission Date
September 13, 2018
Acceptance Date
January 3, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 8 Number: 1
Cited By
Kur’ân’a Göre Akıl ve Tefsirdeki Rolü Bakımından Aklın Kur’ân’a Arzı
e-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR)
https://doi.org/10.26791/sarkiat.1052142Kur’ân Meâllerine Bilimsel Kavramların Taşınması Sorunu -Salih Parlak Örneği-
Usul İslam Araştırmaları
https://doi.org/10.56361/usul.1335515ÇAĞDAŞ TEFSİR VE PROBLEMLERİNE DAİR BİR DEĞERLENDİRME
Universal Journal of Theology
https://doi.org/10.56108/ujte.1421353Tefsîrü’l-Menâr’da Klasik Tefsirlere Yönelik Eleştiriler
Kocatepe İslami İlimler Dergisi
https://doi.org/10.52637/kiid.1508643BİLİMSELCİ TEFSİRDE ANAKRONİZM İZLERİ: RA’D VE BERK ÖRNEKLEMİ (İNSANI ANLAMANIN KUR’ÂN YORUMUNU ANLAMAYA ETKİSİ)
Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)
https://doi.org/10.30627/cuilah.1633178