Case Report

Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: “Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması”

Volume: 11 Number: 2 April 28, 2022
EN TR

Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: “Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması”

Abstract

Çocuklarda içe dönük davranış problemi olarak tanımlanan korku ve kaygılar çocuğun gelişim dönemlerine göre farklı türlerde görülmektedir. Özellikle çocukluk çağında rastlanan korkulardan biri de gece korkularıdır. Çocukların korkularına erken yaşta, doğru davranışsal müdahalelerin uygulanması ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek olası duygusal sorunları önleyebileceği gibi sağlıklı bir uyku süreci geçirmelerine de yardımcı olur. Bu çalışmada gece korkuları ve buna eşlik eden ayrılma kaygısına sahip 10 yaşındaki bir kız çocuğuna, ebeveyn destekli davranışsal müdahale uygulanmıştır. Davranışsal müdahalenin başlangıcında yapılan değerlendirmeler sonucu, gece korkuları olan ve bunun sonucu “ebeveynleriyle birlikte uyuyan” olgunun “tek başına uyuma” davranışının kademeli şekilde artırılması ve korkuyu oluşturan işlevsel olmayan düşüncelerinin işlevsel düşüncelerle yer değiştirmesi amaçlanmıştır. Davranışa ilişkin tutulan olay kaydı sonucunda, davranışın her gün uyku zamanı geldiğinde ortaya çıktığı saptanmıştır. Müdahale sürecinde artması istenen davranışın sıklığını kaydetmek için haftalık takip çizelgesi, uygun olan davranışları için davranış pekiştirme çizelgesi kullanılmıştır. Müdahale süreci 8 hafta sürmüş ve 2 hafta da izlem süreci olmuştur. Bu davranışsal müdahalenin sonucunda gece korkuları yaşayan ve bu nedenle tek başına uyumayı reddeden olgunun korku ve kaygılarına yönelik işlevsel olmayan düşüncelerinde belirgin azalmalar görülmüştür. Ayrıca olgunun ebeveynleriyle birlikte uyumada ısrar etme davranışı tamamen sonlanmış ve tek başına uykuya geçmeye başlamıştır. Uygulamalı davranış analizi ve bilişsel süreç yaklaşımlarını temel alarak uygulanan bu müdahale çalışmasının, olgunun içselleştirilmiş problem davranışının ortadan kaldırılmasında etkili olduğu görülmüştür. Müdahalede özellikle ebeveyn katılımı ve takibi, sürecin olumlu ilerlemesinde büyük katkı sağlamıştır.

Keywords

References

  1. Amerikan Psikiyatri Birliği (2014). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı Beşinci Baskı (DSM-5),Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı (Çev. E. Köroğlu). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
  2. Aytaçlı, B. (2012). Durum çalışmasına ayrıntılı bir bakış. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 1-9.
  3. Bahap Kudret, Z. (2018). Çocuklarda davranış problemleri, olası nedenleri ve konuyla ilgili araştırmalar. İçinde G. Akoğlu ve F. Elibol (Edt.), Davranış yönetimi (ss. 34-50). Ankara: Hedef Yayıncılık.
  4. Connolly, S. D., Suarez, L. ve Sylvester, C. (2011). Assessment and treatment of anxiety disorders in children and adolescents. Current psychiatry reports, 13(2), 99-110. doi:10.1007/s11920-010-0173-z
  5. Friedberg, R. ve McClure, J. (2002). Review of “Clinical practice of cognitive therapy with children and adolescents.”. Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, 23, 457–458. doi:10.1097/ 00004703-200212000-00013
  6. Gedik, Z., Gökkaya, F., ve Sütcü, S. T. (2018). Kaygılı çocuklara yönelik okul temelli bir bilişsel davranışçı grup terapisi programının etkililiği: pilot bir çalışma. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(34), 91-121. doi:10.21550/sosbilder.336670
  7. Gençöz, T. (2001). Kaygı bozukluklarının tedavisinde kognitif yeniden yapılandırma tekniğinin kullanılması. Kriz Dergisi (9): 23-28.doi: 10.1501/Kriz_0000000171
  8. Gordon, J., King, N., Gullone, E., Muris, P. ve Ollendick, T. H. (2007). Nighttime fears of children and adolescents: Frequency, content, severity, harm expectations, disclosure, and coping behaviours. Behaviour research and therapy, 45(10), 2464-2472. doi: 10.1016/j.brat.2007.03.013

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Case Report

Publication Date

April 28, 2022

Submission Date

July 15, 2021

Acceptance Date

January 1, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 11 Number: 2

APA
Gözün Kahraman, Ö., & Derdiyok, Z. S. (2022). Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: “Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 884-895. https://doi.org/10.33206/mjss.971767
AMA
1.Gözün Kahraman Ö, Derdiyok ZS. Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: “Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması.” MJSS. 2022;11(2):884-895. doi:10.33206/mjss.971767
Chicago
Gözün Kahraman, Özlem, and Zeynep Sena Derdiyok. 2022. “Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: ‘Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması’”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 (2): 884-95. https://doi.org/10.33206/mjss.971767.
EndNote
Gözün Kahraman Ö, Derdiyok ZS (April 1, 2022) Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: “Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 2 884–895.
IEEE
[1]Ö. Gözün Kahraman and Z. S. Derdiyok, “Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: ‘Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması’”, MJSS, vol. 11, no. 2, pp. 884–895, Apr. 2022, doi: 10.33206/mjss.971767.
ISNAD
Gözün Kahraman, Özlem - Derdiyok, Zeynep Sena. “Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: ‘Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması’”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 11/2 (April 1, 2022): 884-895. https://doi.org/10.33206/mjss.971767.
JAMA
1.Gözün Kahraman Ö, Derdiyok ZS. Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: “Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması”. MJSS. 2022;11:884–895.
MLA
Gözün Kahraman, Özlem, and Zeynep Sena Derdiyok. “Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: ‘Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması’”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 11, no. 2, Apr. 2022, pp. 884-95, doi:10.33206/mjss.971767.
Vancouver
1.Özlem Gözün Kahraman, Zeynep Sena Derdiyok. Çocukların Korkularına Yönelik Ebeveyn Destekli Davranışsal Müdahaleler: “Gece Korkusuna Yönelik Bir Olgu Çalışması”. MJSS. 2022 Apr. 1;11(2):884-95. doi:10.33206/mjss.971767

MANAS Journal of Social Studies
 

Published issues, issue files, and article files are licensed under the Creative Commons CC-BY-NC-ND 4.0 license.

The content on our website is licensed under the Creative Commons CC-BY-NC 4.0 license.