Year 2020, Volume 9 , Issue 3, Pages 1980 - 1989 2020-07-21

Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri

Gülümser DURHAN [1]


Aristoteles’te tekhne olarak sanat, sanatçıyı yapıtı ile buluşturan, ona o işi yapmasında rehberlik eden bir yaratma etkinliği ve gerçekliğin bir taklidi (mimessis) olarak tezahür etmektedir. Bu bağlamda sanatçı; doğa unsurlarını, insan ilişkilerini, hem olanı hem de gerçeklikten uzaklaşmaksızın olabilir olanı eserlerinde canlandıran bir yapı ustası olmaktadır. Bu durumda Aristoteles için sanat, sanatçının gördüğü nesneyi salt taklit etmesi değil, gerçekliğin yeniden yorumlanması veya var olanın, sanatçının kendi duygu ve düşünceleri çerçevesinde farklı bir biçimde yeniden dönüştürülmesidir ve bu yönüyle sanat, insana özgü bir etkinliktir. O halde bu etkinlik, hayali bir gerçekliği mi sunmaktadır?

Sanatı sadece gerçekliğin basit bir kopyası ve insanları gerçek hayattan uzaklaştıran bir yanılsama olarak gören, kendisinden önceki anlayışın aksine Aristoteles için sanat, insanlara hayali gerçekliği sunan ve böylece onları gerçeklikten uzaklaştıran değil, bilakis, bir sanatçının düşüncesinde anlam bulan hayatın kendisini, bütün çıplaklığı ile gözler önüne sermedir. Dolayısıyla bu çalışmadaki temel amacımız; düşünce, gerçeklik, bilgi ilişkisi açısından Aristoteles’te sanatın neliğini ve onun sanat anlayışının epistemik değerini ayrıntılı bir şekilde ortaya koymaktır.

Aristoteles, Sanat, Episteme, Mantık, Gerçeklik
  • Aristoteles (1996). Metafizik (Çev: A. Arslan). İstanbul: Sosyal Yayınları.
  • Aristoteles (2003). Aristoteles, Protreptikos ve evren üstüne (Çev: O. Özügül). İstanbul: Pencere Yayınları.
  • Aristoteles (2012). Nikomakhos’a Etik (Çev. S. Babür). 4. Baskı. Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
  • Aristoteles (2013). Retorik (Çev: M. H. Doğan). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Aristoteles (2013). Poetika (Şiir Sanatı Üzerine) (Çev: S. Rifat). İstanbul: Can Yayınları.
  • Aristoteles (2017). Politika (Çev: F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
  • Aristotle (1928). Metaphysica (Çev: W. D. Ross, Ed. W. D. Ross, The Works of Aristotle, Volume VIII, Second Edition, içinde). Oxford: Oxford University Press.
  • Aristotle (1931). De Anima (Çev: J. A. Smith, Ed. W. D. Ross, The Works of Aristotle, Volume III, içinde). Oxford: Oxford University Press.
  • Aristotle (1999). Nicomachean ethics (2nd Edition) (Translated by T. Irwin). Indianapolis: Hackett Publishing Co.
  • Artut, K.(2001). Sanat eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Badiou, A. (2013). Başka bir estetik sanatlar için küçük bir kılavuz (Çev: A. U. Kılıç). İstanbul: Metis Yayınları.
  • Baker, U. (2014). Sanat ve arzu. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Bayrav, S. (1999). Dilbilimsel edebiyat eleştirisi. İstanbul: Multilingual Yayınları.
  • Carroll, N. (1999). Philosophy of art. London and New York: Routledge.
  • Cassirer, E. (2005). İnsan üstüne bir deneme (Çev: N. Arat). İstanbul: Say Yayınları.
  • Cevizci, A. (2008). Felsefe. İstanbul: Sentez Yayınları.
  • Collingwood, R. G. (1965). The principles of Art. London: Oxford University Press.
  • Copleston, F. (2013). Aristoteles (Çev: A. Yardımlı). İstanbul: İdea Yayınevi.
  • Güçlü, A., Uzun, E., Uzun, S. ve Yolsal, Ü. H. (2003). Felsefe sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  • Lenoir, B., (2002). Sanat yapıtı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Moran, B. (1999). Edebiyat kuramları ve eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Öznurhan, H. (2004). Aristoteles poetika'sının arap edebiyatındaki yansımaları. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4(1), 255-281.
  • Platon (1989a). Phaidon (Çev: A. Cevizci). Ankara: Gündoğan Yayınları.
  • Platon (1989b). Timaios (Çev: E. Güney ve L. Ay). İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  • Platon (2005). Devlet (Çev: S. Eyüboğlu ve M. A. Cimcoz). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Platon (2011). Gorgias (Çev: M. C. Anday). Diyaloglar içinde. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Rau, C. (1951). Art and society: A reinterpretation of plato. New York: R.R. Smith.
  • Ross, W. D. ( 2011). Aristoteles (Çev: A. Arslan). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  • Ross, W. D. (1985). Aristotle. Great Britain: Methuen & Co. Ltd.
  • Schindler, D. C. (2008). Plato’s critique of ımpure reason. Washington: The Catholic University of America Press.
  • Sena, C. (1972). Estetik- sanat ve güzelliğin felsefesi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Shiner, L.(2010). Sanatın icadı. İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
  • Soykan, Ö. N. (2015). Estetik ve sanat felsefesi. İstanbul: Pinhan Yayınları.
  • Tuckwell, J.(2015). Creation and the function of art (Doctor of Philosophy). Humanities and Communication Arts, University of Western Sydney.
  • Tunalı, İ. (1996). Grek estetik'i. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Turani, A. (2003). Çağdaş sanat felsefesi (4. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Türker, S. (2002). Aristoteles, Gazzali ile Leibniz’de yargı mantığı. İstanbul: Dergah Yayınları.
  • Ülger, E. (2013). Platonun sanat kuramının düşünsel evrimi. FLSF Dergisi, 16, 15-28.
  • Yavuz, H. (2006). Edebiyat ve sanat üzerine yazılar. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Review
Authors

Orcid: 0000-0002-9639-9620
Author: Gülümser DURHAN (Primary Author)
Institution: Muş Alparslan Üniversitesi
Country: Turkey


Dates

Publication Date : July 21, 2020

Bibtex @review { mjss531741, journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi}, issn = {1694-7215}, address = {Chyngyz Aytmatov Campus, 720038, Djal, Bishkek, KYRGYZSTAN}, publisher = {Kyrgyz-Turkish Manas University}, year = {2020}, volume = {9}, pages = {1980 - 1989}, doi = {10.33206/mjss.531741}, title = {Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri}, key = {cite}, author = {Durhan, Gülümser} }
APA Durhan, G . (2020). Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri . MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi , 9 (3) , 1980-1989 . DOI: 10.33206/mjss.531741
MLA Durhan, G . "Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri" . MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 (2020 ): 1980-1989 <https://dergipark.org.tr/en/pub/mjss/issue/56124/531741>
Chicago Durhan, G . "Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 (2020 ): 1980-1989
RIS TY - JOUR T1 - Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri AU - Gülümser Durhan Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.33206/mjss.531741 DO - 10.33206/mjss.531741 T2 - MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1980 EP - 1989 VL - 9 IS - 3 SN - 1694-7215- M3 - doi: 10.33206/mjss.531741 UR - https://doi.org/10.33206/mjss.531741 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri %A Gülümser Durhan %T Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri %D 2020 %J MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi %P 1694-7215- %V 9 %N 3 %R doi: 10.33206/mjss.531741 %U 10.33206/mjss.531741
ISNAD Durhan, Gülümser . "Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 / 3 (July 2020): 1980-1989 . https://doi.org/10.33206/mjss.531741
AMA Durhan G . Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri. MJSS. 2020; 9(3): 1980-1989.
Vancouver Durhan G . Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2020; 9(3): 1980-1989.