Year 2020, Volume 9 , Issue 3, Pages 1440 - 1460 2020-07-21

Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma
A Qualitative Research Related to the Students’ Absenteeism Reasons in Turkey

Kürşad YILMAZ [1] , Oktay ŞAHPAZ [2] , Vehbi Onur DEMİRCİLER [3] , Uğur ALIÇ [4] , Mestan KOCA [5]


Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin okula devamsızlık yapma sebeplerinin belirlenmesidir. Bu amaçla öğrencilerin okula ilişkin görüşleri, devamsızlık yapma nedenleri, devamsızlık konusundaki farkındalık durumları, devamsızlık yapmanın sonuçları, devamsızlık konusunda rehberlik ve yardım durumları, öğretmenlerin ve ebeveynlerin devamsızlığa karşı tutumları gibi konularda sorular yöneltilmiştir. Temel nitel araştırma deseninin kullanıldığı araştırmada 17 katılımcı ile görüşmelere yapılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara katılımcılar, genel olarak okul ilişkin olumlu bir tavır içindedir. Katılımcıların olumsuz görüşlerinin en önemli belirleyicisi derslerdir. Katılımcıların olumlu görüşlerinde olduğu gibi olumsuz görüşlerde de öğretmenler önemli bir faktördür. Devamsızlık nedenleri arasında okulla ilgili nedenler, kişisel nedenler ve ailevi nedenler en çok belirtilen nedenlerdir. Katılımcılar genel olarak devamsızlığı olumlu olarak görmektedir. Devamsızlık yapmanın sonuçları konusunda katılımcıların görüşleri genel olarak “eğitim ile ilgili sonuçlar ile kişisel ve sosyal yaşam ile ilgili sonuçlar” başlıklarında toplanmıştır. Katılımcılar genel olarak devamsızlıkla ilgili herhangi bir yardım almamıştır. Öğretmenler ve ebeveynler devamsızlığa karşı olumsuz bir tutum sergilemiştir.
  • Altınkurt, Y. (2008). Öğrenci devamsızlıklarının nedenleri ve devamsızlığın akademik başarıya olan etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 129-142.
  • Başar, H. (2001). Sınıf yönetimi (5. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  • Börkan, B., Levent, H., Dereli, O., Bakış, O. ve Pelek, S. (2014). Temel belirleyicileri açısından ilköğretimde okula devam ve devamsızlık. Ankara: MEB, ERG ve UNICEF
  • Buitelaar, J. K., van Andel, H., Duyx, J. H. M. ve van Strien, D. C. (1994). Depressive and anxiety disorders in adolescence: A follow-up study of adolescents with school refusal. Acta Paedopsychiatrica, 56(4), 249-253.
  • Crews, D. (2000). Countering truancy is a community responsibility. Cortez Journal Online, http://archive.cortezjournal.com/archives/edit026.htm.
  • Çelikel Eğitim Vakfı (2014). Meslek Liseleri, Erken Terk ve Açık Liseye Geçiş Süreci. https://celikelegitimvakfi.org/wp-content/uploads/2019/05/A%C3%A7%C4%B1k-Liseye-Ge%C3%A7i%C5%9F-S%C3%BCreci-Raporu-2014.pdf
  • Eğitim-Bir-Sen (2016). Eğitime bakış 2016: İzleme ve değerlendirme raporu. Ankara: Eğitim Bir Sen Yayını.
  • ERG-Eğitim Reformu Girişimi (2015). İlköğretimde öğrenci devamsızlığının azaltılması: Politika analizi ve öneriler. İstanbul: ERG Yayını.
  • Gökyer, N. (2012). Ortaöğretim okullarındaki devamsızlık nedenlerinde İlişkin öğrenci görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 913-938.
  • Hoşgörür, V. ve Polat, M. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okula devamsızlık nedenleri (Söke ilçesi örneği). MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 25-42.
  • Ingul, J. M., Klöckner, C. A., Silverman, W. K. ve Nordahl, H. M. (2012). Adolescent school absenteeism: Modelling social and individual risk factors. Child and Adolescent Mental Health, 17(2), 93-100.
  • İpek, C. ve Terzi, A. R. (2010). İlk ve ortaöğretim kurumlarında öğretmen-öğrenci ilişkilerinin öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi: Van ili örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(3), 433-456.
  • Kadı, Z. (2000). Adana ili merkezindeki ilköğretim okulu öğrencilerinin sürekli devamsızlık nedenleri (Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
  • Kearney, C. A. (2004a). Absenteeism. In T. S. Watson & C. H. Skinner (Eds.), Encyclopedia of school psychology (pp. 1-2). New York: Kluwer Academic/Plenum.
  • Malcolm, H., Wilson, V., Davidson, J. ve Kirk, S. (2003). Absence from School: A study of its causes and effects in seven LEAs. Nottingham: National Foundation for Educational Research Department for Education and Skills. Research Report RR424. https://dera.ioe.ac.uk/8655/1/RR424.pdf
  • MEB (2013a). Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü Aşamalı Devamsızlık Yönetimi (ADEY). http://istanbul.meb.gov.tr/egitimdenetmenleri/haber_dosyalar/dokuman156.ppt
  • MEB (2013b). Ortaöğretimde Sınıf Tekrarı, Okul Terk Sebepleri ve Örgün Eğitim Dışında Kalan Çocuklar Politika Önerileri Raporu. Ankara: MEB – UNICEF.
  • MEB (2015). Milli Eğitim Bakanlığı 2015-2019 Stratejik Planı. Ankara: MEB Yayını.
  • MEB (2016). 2016 yılı ortaöğretim izleme ve değerlendirme raporu. Ankara: MEB Yayını.
  • MEB (2018). 2018 yılı ortaöğretim izleme ve değerlendirme raporu. Ankara: MEB Yayını.
  • MEB (2019). Milli Eğitim Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Planı. Ankara: MEB Yayını. http://www.meb.gov.tr/stratejik_plan/
  • Merriam, S. B. ve Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research. San Francisco, CA: John Wiley & Sons.
  • OECD (2014). PISA in Focus N35. Dünya okula devamsızlık sıralaması.
  • Ögel, K., Karadayı, G., Karaman, Z., Arıcan, H. ve Kaya, N. (2011). 81 İlde devamsızlık riski altında bulunan öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarını desteklemek ve izlemek amacıyla bir sistemin kurulması için MEB il yetkilileri ile diğer kurum yetkilerinin kapasitesinin geliştirilmesi projesi. Yayınlanmamış Araştırma Raporu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü ve UNICEF. https://www.academia.edu/3440102/DEVAMSIZLIK_VE_OKULU_TERK_R%C4%B0SK%C4%B0_DURUM_SAPTAMASI_VE_%C4%B0HT%C4%B0YA%C3%87_ANAL%C4%B0Z%C4%B0
  • Önder, E. (2017). Ortaöğretimde öğrenci devamsızlığı buna dönük okul uygulamaları ve önerilen politikalar. Eğitim ve Bilim, 42(190), 361-378.
  • Özbaş, M. (2010). İlköğretim okullarında öğrenci devamsızlığının nedenleri. Eğitim ve Bilim, 35(156), 32-44.
  • Öztekin, Ö. (2013). Lise öğrencilerinin devamsızlık nedenlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  • Pehlivan, Z. (2006). Resmi genel liselerde öğrenci devamsızlığı ve buna dönük okul yönetimi politikaları: Ankara ili örneği (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Rodriguez, L. F. ve Conchas, G. Q. (2009). Preventing truancy and dropout among urban middle school youth: Understanding community-based action from the student's perspective. Education and Urban Society, 41(2), 216-247.
  • Sakınç, S. (2013). Öğrenci devamsızlığı nedenleri, sonuçları ve çözüm önerileri: Müdahale eylem planı. T.C. Zafer Kalkınma Ajansı 2013 Yılı Teknik Destek Programı Projesi. https://www.academia.edu/11605086/%C3%96%C4%9Frenci_Devams%C4%B1zl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_Nedenleri_Sonu%C3%A7lar%C4%B1_ve_%C3%87%C3%B6z%C3%BCm_%C3%96nerileri
  • Solakoğlu, Ö ve Orak, U. (2016). School truancy among Turkish high school students: A test of General Strain Theory. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1460-1472.
  • Somers, C. L., Owens, D., & Piliawsky, M. (2009). A study of high school dropout prevention and at-risk ninth graders’ role models and motivations for school completion. Education Chula Vista, 130, 348-351.
  • Şanlı, Ö., Altun, M. ve Tan, Ç. (2015). Okula devamsızlık yapan öğrencilerin devamsızlık sebeplerinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55), 161-177.
  • Şanlı-Kula, K. ve Yıldız, M. (2014). İlköğretim okulu 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin devamsızlık nedenleri ile cinsiyet ve sınıf düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(1), 251-266.
  • TEDMEM (2019). 2018 Eğitim Değerlendirme Raporu. Ankara: TEDMEM Yayını.
  • Yılmaz, C., Özdil, T. Gülçiçek, B. ve Altıparmakoğulları, İ. (2007). Nitelikli eğitimde başarı ile derse devam arasındaki ilişki. XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 5-7 Eylül 2007, Tokat. https://www.pegem.net/akademi/kongrebildiri_detay.aspx?id=5335
  • Yılmaz, K. ve Tosun, M. F. (2013). Öğretmenlerin eğitim inançları ile öğretmen öğrenci ilişkilerine yönelik görüşleri arasındaki ilişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(4), 205-218.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: 0000-0002-3705-5094
Author: Kürşad YILMAZ (Primary Author)
Institution: Dumlupınar Üniversitesi
Country: Kyrgyzstan


Orcid: 0000-0003-0945-9048
Author: Oktay ŞAHPAZ
Institution: KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-4116-9705
Author: Vehbi Onur DEMİRCİLER
Institution: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-5842-5218
Author: Uğur ALIÇ
Institution: T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-9935-4332
Author: Mestan KOCA
Institution: T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Country: Turkey


Supporting Institution European Union Erasmus+ Project
Project Number Project No: 2016-1-TR01-K201-034947
Dates

Publication Date : July 21, 2020

Bibtex @research article { mjss672506, journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi}, issn = {1694-7215}, address = {Chyngyz Aytmatov Campus, 720038, Djal, Bishkek, KYRGYZSTAN}, publisher = {Kyrgyz-Turkish Manas University}, year = {2020}, volume = {9}, pages = {1440 - 1460}, doi = {10.33206/mjss.672506}, title = {Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma}, key = {cite}, author = {Yılmaz, Kürşad and Şahpaz, Oktay and Demi̇rci̇ler, Vehbi Onur and Alıç, Uğur and Koca, Mestan} }
APA Yılmaz, K , Şahpaz, O , Demi̇rci̇ler, V , Alıç, U , Koca, M . (2020). Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma . MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi , 9 (3) , 1440-1460 . DOI: 10.33206/mjss.672506
MLA Yılmaz, K , Şahpaz, O , Demi̇rci̇ler, V , Alıç, U , Koca, M . "Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma" . MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 (2020 ): 1440-1460 <https://dergipark.org.tr/en/pub/mjss/issue/56124/672506>
Chicago Yılmaz, K , Şahpaz, O , Demi̇rci̇ler, V , Alıç, U , Koca, M . "Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 (2020 ): 1440-1460
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma AU - Kürşad Yılmaz , Oktay Şahpaz , Vehbi Onur Demi̇rci̇ler , Uğur Alıç , Mestan Koca Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.33206/mjss.672506 DO - 10.33206/mjss.672506 T2 - MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1440 EP - 1460 VL - 9 IS - 3 SN - 1694-7215- M3 - doi: 10.33206/mjss.672506 UR - https://doi.org/10.33206/mjss.672506 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma %A Kürşad Yılmaz , Oktay Şahpaz , Vehbi Onur Demi̇rci̇ler , Uğur Alıç , Mestan Koca %T Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma %D 2020 %J MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi %P 1694-7215- %V 9 %N 3 %R doi: 10.33206/mjss.672506 %U 10.33206/mjss.672506
ISNAD Yılmaz, Kürşad , Şahpaz, Oktay , Demi̇rci̇ler, Vehbi Onur , Alıç, Uğur , Koca, Mestan . "Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 / 3 (July 2020): 1440-1460 . https://doi.org/10.33206/mjss.672506
AMA Yılmaz K , Şahpaz O , Demi̇rci̇ler V , Alıç U , Koca M . Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma. MJSS. 2020; 9(3): 1440-1460.
Vancouver Yılmaz K , Şahpaz O , Demi̇rci̇ler V , Alıç U , Koca M . Türkiye’de Öğrenci Devamsızlığı İle İlgili Nitel Bir Araştırma. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2020; 9(3): 1440-1460.