Aydın / Koçarlı’da fıstık çamı ağaçlarının bazı ibre özelliklerinin belirlenmesi

Öz

Çamgiller familyası içinde en büyük kozalağa sahip olan fıstık çamı, son yıllarda sert kabuklu bir meyve türü olarak kabul edilmeye başlanmıştır. Türkiye’de en uygun yetişme koşullarını sağlayan başlıca alanlar İzmir Bergama-Kozak, Aydın-Koçarlı bölgeleridir. Bu çalışmada, Aydın-Koçarlı bölgesinde Orman İşletme Şefliği’ne ait alan ve Taşköy olmak üzere, iki farklı alandaki doğal fıstık çamı ağaçlarının ibrelerinin gelişmesi ve özellikleri incelenmiştir. Bu amaçla; ağaç tacının 1/3’lük üst kısmından ve ışık gören dallardan bir, iki ve üç yaşlı ibre örnekleri, 2021 yılında bir yıllık kozalakların (ülker) oluşmaya başladığı (Mayıs-Haziran ayları) ve bir yıllık kozalakların döküm zamanı olan Ekim ayı olmak üzere 2 farklı dönemde alınmıştır. İbre yaşları ve ağaçlara arasında incelenen özellikler açısından farklılıklar saptanmıştır. İbre yaşı arttıkça uzunluk, kalınlık, yaş ağırlık ve kuru madde miktarında artışlar meydana gelmiştir. Genel olarak OGM alanındaki ağaçların ibrelerinin uzunluk, kalınlık, yaş ağırlık ve kuru madde birikiminin, Taşköy’de bulunan ağaçlara göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. Bazı istisnalar hariç iki bölgedeki ağaçlarda da vejetasyon dönemi sonunda. başlangıca göre bütün yaşlarda boy ve kalınlıkta meydana gelen artışlara bağlı olarak ibre ağırlığı ile kuru madde birikiminde de artışlar meydana geldiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Pinus pinea L.
• Türkiye
• Aydın
• İbre yaşı
• Vejetatif gelişme

Determination of some needle characteristics of stone pine tree in Aydın / Koçarlı

Abstract

Stone pine, which has the largest cone in the family of Pinaceae, has started to be accepted as a hard-shelled fruit species in recent years. The main areas that provide the most suitable climatic conditions in Türkiye are İzmir Bergama-Kozak, Aydın-Koçarlı regions. In this study, the development and properties of the needles of natural stone pine trees in two different areas, namely the area belonging to the Forest Management Directorate and Taşköy in the Aydın-Koçarlı region, were examined. For this purpose; one, two and three-years-old needle samples were taken from 1/3 of the top of the tree crown and from the light-exposed branches in 2 different periods in 2021, when one-year cones begin to form (in May-June) and fall of the one-year cones (in October). Differences were found between needle ages and trees in terms of the properties examined. As the needle age increased, there was an increase in length, thickness, wet weight and dry matter content. In general, it was determined that the length, thickness, fresh weight and dry matter accumulation of the needles of the trees in the Forest Management Directorate area were higher than the trees in Taşköy. With some exceptions, it was determined that there were increases in needle weight and dry matter accumulation in trees in both regions at the end of the vegetation period, depending on the increases in length and thickness at all ages compared to the beginning.

Keywords

• Pinus pinea L.
• Türkiye
• Aydın
• Needle age
• Vegetative development

References

1. Agrimi, M., & Ciancio, O. (1993). Le pin pignon (Pinus pinea L.); Silva mediterranea. Comitédes questions forestières méditerranéennes; FAO: Rome, Italy, p. 173.
2. Anonim (2021). Pinus L. First published in Sp. P1:1000 (1753). https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:328247-2 (Erişim tarihi: 10 Ekim 2022).
3. Arendonk, J.J.C.M., & Poorter, H. (1994). The chemical composition and anatomical structure of leaves of grass species differing in relative growth rate. Plant, Cell & Environment, 17, 963-970. https://doi.org/10.1111/j.1365-3040.1994.tb00325.x
4. Batur, M. (2015). Kozak yöresi fıstık çamı (Pinus pinea L.) ormanlarında fıstık verimi ile artım ve bazı meteorolojik olaylar arasındaki ilişkiler. Ormancılık Araştırma Dergisi, 1 (2A), 29-34. https://doi.org/10.17568/oad.89717
5. Bell, D.T., & Ward, S.C. (1984). Foliar and twig macronutrients (K, P, K, Ca and Mg) in selected species of Eucalyptus used in rehabilitation, sources of variation. Plant and Soil, 82, 363-376. https://doi.org/10.1007/BF02323051
6. Bilgin, F. (2001). Fıstık Çamı ve Türkiye Açısından Önemi; Ege Bölgesi Örneği İle Yetiştiriciliği, Değerlendirilmesi, Pazarlanması ve Gelişim Potansiyeli Üzerine İnceleme. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Ege Tarımsal Araştırma Enst. Müd. Yayın No: 102, İzmir.
7. Boutheina, A., El Aouni, M.H., & Balandier, P. (2013). Influence of stand and tree attributes and silviculture on cone and seed productions in forests of Pinus pinea L. in northern Tunisia. Options Méditerranéennes, Serie A, 105, 9-14. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:58893664}
8. Correia, A.C., Mutke, S., & Silva, J. (2017). Variability of specific needle area in Pinus pinea L. with environment resources availability: Light, water and nutrients, Mediterranean pine nuts from forests and plantations. Options Méditerranéennes: Série A. Séminaires Méditerranéens, 122, 43-47. Zaragoza: CIHEAM. http://om.ciheam.org/om/pdf/a122/00007240.pdf

9. Doğu, D. (2001). Fıstık çamı (Pinus pinea L.) odununda anatomik yapı ve hava kurusu yoğunluk değerinin Türkiye’de doğal olarak yetişen diğer çam türlerimiz ile karşılaştırmalı incelemesi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 51 (1), 83-94. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jffiu/issue/18717/198868
10. Fırat, F. (1943). Fıstık Çamı Ormanlarımızda Meyva ve Odun Verimi Bakımından Araştırmalar ve Bu Ormanların Amenajman Esasları. Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü, Ankara.
11. Florence, R.G., & Chuong, P.H. (1974). The influence of soil type on foliar nutrients in Pinus radiata plantations. Australian Forest Research, 6 (3), 1-8.
12. Khaldi, A., Ben Ammar, R., Young Woo, S., Akrimi, N., & Zid, E. (2011). Salinity tolerance of hydroponically grown Pinus pinea L. seedlings. Acta Physiologiae Plantarum, 33, 765-775. https://doi.org/10.1007/s11738-010-0601-z
13. Kılcı, M., Sayman, M., Akkaş, M.E., Bucak, C., Parlak, S., & Boza, Z. (2011). Kozak Havzası Fıstık Çamı (Pinus pinea L.) Ormanlarında Kozalak Verimini Etkileyen Ekolojik Faktörler. Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları Çeşitli Yayınlar Serisi No: 5. İzmir, 53 s.
14. Kılcı, M. (2012). Kozak havzası fıstık çamlarında kozalak verimsizliği ve kurumalar. Orman Mühendisleri Odası Haber Bülteni, 1.
15. Mead, D.J., & Will, G.M. (1976). Seasonal and between-tree variation in the nutrient levels in Pinus radiata foliage. New Zealand Journal of Forestry Science, 6 (1), 3-13.
16. Mediavilla, S., González-Zurdo, P., García-Ciudad, A., & Escudero, A. (2011). Morphological and chemical leaf composition of Mediterranean evergreen tree species according to leaf age. Trees, 25, 669-677. https://doi.org/10.1007/s00468-011-0544-z
17. Mutke, S., Calama, R., Gonzalez-Martínez, S.C., Montero, G., Gordo, F.J., Bono, M., & Gil, L. (2012). Mediterranean stone pine: Botany and horticulture. Janick, J., (Ed), Horticultural Reviews, 39, 153-201. Wiley-Blackwell: Hoboken. NJ. USA. doi:10.1002/9781118100592.ch4
18. Niinemets, U. (1999). Components of leaf dry mass per area -thickness and density -alter photosynthetic capacity in reverse directions in woody plants. New Phytologist, 144, 35-47. https://doi.org/10.1046/j.14698137.1999.00466.x
19. Niinemets, U., Tenhunen, J.D., & Beyschlag, W. (2004). Spatial and agedependent modifications of photosynthetic capacity in four Mediterranean oak species. Functional Plant Biology, 31, 1179-1193. doi: 10.1071/FP04128.
20. Niinemets, U., Cescatti, A., Rodeghiero, M., & Tosens, T. (2005). Leaf internal diffusion conductance limits photosynthesis more strongly in older leaves of Mediterranean evergreen broadleaved species. Plant, Cell and Environment, 28 (12), 1552-1566. https://doi.org/10.1111/j.1365-3040.2005.01392.x
21. Özçankaya, İ.M., Balay, S.N., Kılcı, M., & Bucak, C. (2010). Kozak Yöresindeki Fıstık Çamlarında (Pinus pinea L.) Biyotik Faktörler ile Besin Elementlerinin Kozalak Kayıplarına Etkileri. Ege Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Teknik Bülten No: 47. Çevre ve Orman Bakanlığı Yayın No: 399, Müdürlük Yayın No: 62. İzmir, 56 s.
22. Wright, I.J., & Cannon, K. (2001). Relationships between leaf lifespan and structural defences in a low-nutrient sclerophyll flora. Functional Ecology, 3 (15), 351-359. https://doi.org/10.1046/j.1365-2435.2001.00522.x