Research Article

Birinci ve ikinci laktasyondaki Jersey ırkı ineklerde somatik hücre sayısının süt kompozisyonuna etkisi

Volume: 31 Number: 1 March 11, 2026
EN TR

Birinci ve ikinci laktasyondaki Jersey ırkı ineklerde somatik hücre sayısının süt kompozisyonuna etkisi

Öz

Bu çalışmada, birinci ve ikinci laktasyondaki Jersey ırkı ineklerde somatik hücre sayısı (SHS)’nın süt kompozisyonu üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmada, 10 baş Jersey ırkı inek kullanılmış ve süt örnekleri erken laktasyon döneminde sabah sağımından alınmıştır. Jersey inek sütünde SHS ortalamaları, birinci laktasyonda 83x103 (hücre/mL) ve ikinci laktasyonda 95x103 (hücre/mL) olarak bulunmuştur. Süt kompozisyonu genel ortalamaları ise; kuru madde %14.03, yağsız kuru madde %9.73, yağ %4.41, protein %3.89, laktoz %4.84 ve kazein %3.07 olarak saptanmıştır. Laktasyon sayısının SHS, yağsız kuru madde, yağ, protein, laktoz, kazein, yoğunluk ve donma noktası üzerine etkisi istatistiki olarak önemsiz (P>0.05) ancak süt Üre-N (P<0.001) ve toplam kuru madde (P<0.035) üzerine etkisi önemli bulunmuştur. SHS ile kuru madde, yağsız kuru madde, yağ, protein, laktoz, kazein ve yoğunluk arasında ise negatif önemsiz (P>0.05) ancak SHS ile süt üre-N ve donma noktası arasında pozitif önemsiz (P>0.05) korelasyon olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak Jersey ırkı ineklerde elde edilen SHS değerleri, Avrupa Birliği süt hijyeni yönetmeliği standartlarından oldukça düşük olup, süt bileşen değerlerini istatistiki olarak etkilememiştir. SHS değerlerinin düşük olması, doğrudan meme sağlığını etkilemekte dolaylı olarak da süt kalitesi ve insan sağlığı açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Bu çalışma Tübitak 2209-A Projeleri kapsamında (1919B012323579) finansal olarak desteklenmiştir.

Ethical Statement

Bu araştıma için Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ayhan Şahenk Tarımsal Araştırmalar Uyggulama ve Araştırma Merkezi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurul’undan 08.07.2024 tarih ve 55340578/050.99 dosya numaralı kararı ile etik onayı alınmıştır.

Thanks

Prof.Dr. Uğur Serbester’e süt kimyasal komposizyon analizleri sırasındaki desteği için teşekkür ederiz.

References

  1. Akdağ, F., Gürler, H., Teke, B., Uğurlu, M., & Ömür Koçak, Ö. (2017). Jersey ırkı ineklerde CMT skorlarının ve skorların değerlendirilmesindeki farklılığın süt verimi, süt bileşimi ve subklinik mastitis tanısına etkisi. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 43(1), 44-51. https://doi.org/10.16988/iuvfd.269526
  2. Alpan, O., & Aksoy, A. R. (2015). Sığır Yetiştiriciliği ve Besiciliği. Favori Basım Yayın ve Reklamcılık.
  3. Anonim. (1992). Council Directive 92/46/EEC of 16 June 1992 laying down the health rules for the production and placing on the market of raw milk, heat-treated milk and milk-based products.
  4. Anonim, 2002. FOSS Electric Application Guide, Hillerød, Danimarka.
  5. Atasever, S., & Erdem, H. (2008). Süt sığırlarında mastitis ile sütün elektriksel iletkenliği arasındaki ilişkiler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 131-136.
  6. Ayaşan, T., Hızlı, H., Yazgan, E., Kara, U., & Gök, K. (2011). Somatik hücre sayısının süt üre nitrojen ile süt kompozisyonuna olan etkisi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 17(4), 659-662. https://doi.org/10.9775/kvfd.2011.4489
  7. Baştan, A., Kaymaz, M., Fındık, M., & Erünal, N. (1997). İneklerde subklinik mastitislerin elektriksel iletkenlik, somatik hücre sayısı ve California mastitis testi ile saptanması. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 44, 1-6.
  8. Baştan, A. (2007). İneklerde Meme Hastalıkları (2. baskı). Hatipoğlu Yayınevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Stock Farming and Treatment

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 11, 2026

Submission Date

February 19, 2025

Acceptance Date

September 26, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 31 Number: 1

APA
Çınar, M., & Ceyhan, A. (2026). Birinci ve ikinci laktasyondaki Jersey ırkı ineklerde somatik hücre sayısının süt kompozisyonuna etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(1), 84-91. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1643117