EN
TR
Birinci ve ikinci laktasyondaki Jersey ırkı ineklerde somatik hücre sayısının süt kompozisyonuna etkisi
Öz
Bu çalışmada, birinci ve ikinci laktasyondaki Jersey ırkı ineklerde somatik hücre sayısı (SHS)’nın süt kompozisyonu üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmada, 10 baş Jersey ırkı inek kullanılmış ve süt örnekleri erken laktasyon döneminde sabah sağımından alınmıştır. Jersey inek sütünde SHS ortalamaları, birinci laktasyonda 83x103 (hücre/mL) ve ikinci laktasyonda 95x103 (hücre/mL) olarak bulunmuştur. Süt kompozisyonu genel ortalamaları ise; kuru madde %14.03, yağsız kuru madde %9.73, yağ %4.41, protein %3.89, laktoz %4.84 ve kazein %3.07 olarak saptanmıştır. Laktasyon sayısının SHS, yağsız kuru madde, yağ, protein, laktoz, kazein, yoğunluk ve donma noktası üzerine etkisi istatistiki olarak önemsiz (P>0.05) ancak süt Üre-N (P<0.001) ve toplam kuru madde (P<0.035) üzerine etkisi önemli bulunmuştur. SHS ile kuru madde, yağsız kuru madde, yağ, protein, laktoz, kazein ve yoğunluk arasında ise negatif önemsiz (P>0.05) ancak SHS ile süt üre-N ve donma noktası arasında pozitif önemsiz (P>0.05) korelasyon olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak Jersey ırkı ineklerde elde edilen SHS değerleri, Avrupa Birliği süt hijyeni yönetmeliği standartlarından oldukça düşük olup, süt bileşen değerlerini istatistiki olarak etkilememiştir. SHS değerlerinin düşük olması, doğrudan meme sağlığını etkilemekte dolaylı olarak da süt kalitesi ve insan sağlığı açısından önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışma Tübitak 2209-A Projeleri kapsamında (1919B012323579) finansal olarak desteklenmiştir.
Etik Beyan
Bu araştıma için Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ayhan Şahenk Tarımsal Araştırmalar Uyggulama ve Araştırma Merkezi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurul’undan 08.07.2024 tarih ve 55340578/050.99 dosya numaralı kararı ile etik onayı alınmıştır.
Teşekkür
Prof.Dr. Uğur Serbester’e süt kimyasal komposizyon analizleri sırasındaki desteği için teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Akdağ, F., Gürler, H., Teke, B., Uğurlu, M., & Ömür Koçak, Ö. (2017). Jersey ırkı ineklerde CMT skorlarının ve skorların değerlendirilmesindeki farklılığın süt verimi, süt bileşimi ve subklinik mastitis tanısına etkisi. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 43(1), 44-51. https://doi.org/10.16988/iuvfd.269526
- Alpan, O., & Aksoy, A. R. (2015). Sığır Yetiştiriciliği ve Besiciliği. Favori Basım Yayın ve Reklamcılık.
- Anonim. (1992). Council Directive 92/46/EEC of 16 June 1992 laying down the health rules for the production and placing on the market of raw milk, heat-treated milk and milk-based products.
- Anonim, 2002. FOSS Electric Application Guide, Hillerød, Danimarka.
- Atasever, S., & Erdem, H. (2008). Süt sığırlarında mastitis ile sütün elektriksel iletkenliği arasındaki ilişkiler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 131-136.
- Ayaşan, T., Hızlı, H., Yazgan, E., Kara, U., & Gök, K. (2011). Somatik hücre sayısının süt üre nitrojen ile süt kompozisyonuna olan etkisi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 17(4), 659-662. https://doi.org/10.9775/kvfd.2011.4489
- Baştan, A., Kaymaz, M., Fındık, M., & Erünal, N. (1997). İneklerde subklinik mastitislerin elektriksel iletkenlik, somatik hücre sayısı ve California mastitis testi ile saptanması. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 44, 1-6.
- Baştan, A. (2007). İneklerde Meme Hastalıkları (2. baskı). Hatipoğlu Yayınevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Büyükbaş Hayvan Yetiştirme ve Islahı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
11 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
19 Şubat 2025
Kabul Tarihi
26 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 1