Research Article

Farklı olgunluk dönemlerinin ‘Saurani’ zeytin çeşidinin soğukta muhafazasına etkileri

Volume: 30 Number: 3 December 31, 2025
EN TR

Farklı olgunluk dönemlerinin ‘Saurani’ zeytin çeşidinin soğukta muhafazasına etkileri

Öz

Hatay yöresinde zeytin yetiştiriciliği yaygın olmasına rağmen, yörede üretimi yapılan önemli potansiyele sahip yerel zeytin çeşitleriyle yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Zeytinlerin meyve ve yağ kalitesi üzerine depolama süresinin etkili olduğu, zeytinyağının bozulmasında ana etkenin, derim ve işleme arasındaki sürede zeytinlerin uygun olmayan koşullarda bekletilmesi olduğu söylenebilir. Altınözü-Hatay koşullarında yetiştirilen ‘Saurani’ zeytin çeşidinde olgunluk indeksine göre 3 farklı olgunluk döneminde derilen meyveler 6 °C’de %85‒90 oransal nemde 28 gün soğukta muhafaza edilmiş, meyve ve yağ kalitesi incelenmiştir. Çalışmada meyve ağırlığı, meyve eni ve boyu, meyve indeksi, olgunluk indeksi, ağırlık kaybı, meyve kabuk rengi (L* ve h°) ve et sertliği, yağ oranı, su içeriği, serbest yağ asitliği, peroksit değeri, UV özgül absorbans değerleri (K232 ve K270 değerleri, ΔK değeri), yağ asitleri kompozisyonu ve yağ asidi bileşenleri saptanmıştır. Altınözü koşullarında yetiştirilen ‘Saurani’ zeytin çeşidinin soğukta muhafazası sonunda meyve kabuk rengi L* ve h° değerleri azalmıştır. Meyve eti sertliği olgunluğa bağlı olarak düşmüş olup, sofralık olarak tüketime de uygunluğu açısından yeşil olgunluk döneminde kabul edilebilir sınırda olmuştur. Ağırlık kayıpları ve peroksit değerleri artışlar göstermiştir. Ağırlık kayıpları 28. gün sonunda her üç olgunlukta da %10’un üzerine çıkmıştır. Sofralık zeytinler için bir sınırlama olmasa da, zeytinler yağ çıkarmak içinse yüksek linolenik asit içeriği dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir. ‘Saurani’ zeytin çeşidinin soğukta muhafazasında her üç olgunluk dönemi için 21 günlük 6 °C’de %85‒90 oransal nemde soğukta muhafaza süresi meyve ve yağ kalitesi yönüyle başarılı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Bu çalışma, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir.

Project Number

Proje No: 21 D 016

Ethical Statement

Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır.

Thanks

Yazarlar Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine desteklerinden dolayı teşekkür ederler

References

  1. Ağar, İ.T., Hess-Pierce, B., Sourour, M.M., & Kader, A.A. (1998). Quality of fruit and oil of black-ripe olives ıs ınfluenced by cultivar and storage period. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 46 (9), 3415-3421.
  2. Ağar, İ.T., Hess-Pierce, B., Sourour, M.M., & Kader, A.A. (1999). Identification of optimum preprocessing storage conditions to maintain quality of black ripe ‘Manzanillo’ olives. Postharvest Biology and Technology, 15, 53-64. https://doi.org/10.1016/S0925-5214(98)00059-3
  3. Anonymous (2001). International olive oil council (IOOC). Method of analysis, preparation of the fatty acid methyl esters from olive oil and olive pomace oil, 2001, COI/T.20/Doc. No.
  4. Anonymous (2023). FAO, 2023. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC by May 25, 2025.
  5. Aşık, U.H., & Özkan, G. (2011). Physical, chemical and antioxidant properties of olive oil extracted from Memecik cultivar. Akademik Gıda, 9 (2), 13-18.
  6. Bechar, S., Khamar, M., Cherkaoui, E., Najimi, C., & Nounah, A.I. (2024). Extraction methods and geographical variability influence on phenolic content, fatty acid composition and physicochemical quality, of Moroccan Picholine olive oils in the Fes-Meknes region. OCL- Oilseeds and fats, Crops and Lipids, 31, 20. https://doi.org/10.1051/ocl/2024017
  7. Boskou, D. (1996). Olive oil quality (D., Boskou, Ed.). In: Olive Oil: Chemistry and Technology. AOCS Press, 101120, Champaign, Illinois, USA.
  8. Bozdoğan Konuşkan, D. (2008). Hatay’da yetiştirilen Halhalı, Sarı Habeşi ve Gemlik zeytin çeşitlerinden çözücü ekstraksiyonuyla elde edilen yağların bazı niteliklerinin belirlenmesi ve mekanik yöntemle elde edilen zeytinyağları ile karşılaştırılması. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, 248 s., Adana.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Horticultural Production (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 3, 2025

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

August 5, 2025

Acceptance Date

November 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 30 Number: 3

APA
Aydınlıoğlu, C., & Özdemir, A. E. (2025). Farklı olgunluk dönemlerinin ‘Saurani’ zeytin çeşidinin soğukta muhafazasına etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 30(3), 967-983. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1758860