Bu çalışma, Çukurova Et (ÇET) ve İvesi ırkı koyunlarda peripartum dönemde tekil ve ikiz gebeliklerin serum biyokimyasal parametreler üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçlamıştır. Östrus senkronizasyonu ile gebelik elde edilen, 2–5 yaş aralığında ve ortalama 50–60 kg canlı ağırlığa sahip ÇET’ten 15 tekil, 15 ikiz; İvesi’den 15 tekil ve 9 ikiz gebe koyun kullanılmıştır. Kan örnekleri gebeliğin 130., 137. ve 144. günlerinde, doğum günü ile doğum sonrası 1., 2., 14. ve 28. günlerde alınmıştır. Kan örneklerinden çıkarılan serumlarda alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), gama glutamil transferaz (GGT), toplam kolesterol, trigliserit, toplam protein, üre, albümin ve glikoz düzeyleri analiz edilmiştir. Bulgulara göre, ÇET’te trigliserit ve albümin; İvesi’de toplam protein ve albümin; her iki ırkta ise ALT, AST, toplam kolesterol, trigliserit, toplam protein ve albümin düzeyleri yavru sayısına bağlı olarak farklılık göstermiştir. Zaman faktörü tüm parametrelerde belirgin değişimlere yol açmıştır. Doğumda AST, ALT ve GGT düzeyleri düşerken, doğum sonrası erken haftalarda artış göstermiştir. ÇET’te AST düzeyleri İvesi’den anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Kolesterol geç gebelikte artıp doğum sonrası azalmış, trigliserit ÇET ikizlerde daha yüksek saptanmıştır. Albümin tekil gebeliklerde daha yüksek olup doğum sonrası azalmıştır. Glikoz doğumda en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Sonuç olarak, peripartum dönemde metabolik profilin ırk ve yavru sayısına bağlı değiştiği belirlenmiş, biyokimyasal parametrelerin düzenli izlenmesinin metabolik bozuklukların erken tanısında yararlı olabileceği ortaya konmuştur.
Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu’nun 22.10.2024 tarih ve 10 / 3 sayılı karar onayı ile gerçekleştirildi.
Yazarlar, bu makalenin hazırlanması sırasında herhangi bir fon, hibe veya başka bir destek almadıklarını etmemektedirler.
This study compared the effects of single and twin pregnancies on serum biochemical parameters during the peripartum period in Çukurova Meat (ÇET) and Awassi ewes. Fifteen single- and fifteen twin-pregnant ÇET ewes, and fifteen single and nine twin pregnant Awassi ewes, aged 2–5 years and weighing 50–60 kg, were used after estrus synchronization. Blood samples were collected on gestational days 130th, 137 th, and 144 th, at lambing, and at 1st, 2nd, 14th and 28th days postpartum. ALT, AST, GGT, total cholesterol, triglycerides, total protein, ürea, albumin and glucose levels were analyzed in serum extracted from blood samples. Triglyceride and albumin levels in ÇET ewes, and total protein and albumin in Awassi ewes, differed with litter size. When both breeds were analyzed together, ALT, AST, total cholesterol, triglyceride, total protein, and albumin varied by the number of offspring. Time significantly affected all parameters. AST, ALT, and GGT declined at lambing and rose in early postpartum weeks; AST was higher in ÇET ewes. Cholesterol increased in late gestation and dropped sharply after birth, while triglycerides were higher in twin-pregnant ÇET ewes. Albumin was higher in single pregnancies and decreased postpartum. Glucose peaked at parturition. In conclusion, peripartum metabolic profiles varied by breed and litter size, suggesting that routine biochemical monitoring may help in the early detection of metabolic disorders and improve reproductive management.
This study was carried out with the approval of the Çukurova University Animal Experiments Local Ethics Committee, dated 22.10.2024 and numbered 10/3.
The authors declare that they have received no funding, grant, or other support during the preparation of this article.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Zootechny (Other) |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | October 28, 2025 |
| Acceptance Date | November 24, 2025 |
| Publication Date | March 11, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.37908/mkutbd.1812207 |
| IZ | https://izlik.org/JA62PS87YS |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 31 Issue: 1 |