TR
EN
Çukurova Et ve İvesi koyunlarında peripartum dönemde tekil ve ikiz gebelikler arasında serum biyokimyasal parametrelerin karşılaştırılması
Öz
Bu çalışma, Çukurova Et (ÇET) ve İvesi ırkı koyunlarda peripartum dönemde tekil ve ikiz gebeliklerin serum biyokimyasal parametreler üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçlamıştır. Östrus senkronizasyonu ile gebelik elde edilen, 2–5 yaş aralığında ve ortalama 50–60 kg canlı ağırlığa sahip ÇET’ten 15 tekil, 15 ikiz; İvesi’den 15 tekil ve 9 ikiz gebe koyun kullanılmıştır. Kan örnekleri gebeliğin 130., 137. ve 144. günlerinde, doğum günü ile doğum sonrası 1., 2., 14. ve 28. günlerde alınmıştır. Kan örneklerinden çıkarılan serumlarda alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), gama glutamil transferaz (GGT), toplam kolesterol, trigliserit, toplam protein, üre, albümin ve glikoz düzeyleri analiz edilmiştir. Bulgulara göre, ÇET’te trigliserit ve albümin; İvesi’de toplam protein ve albümin; her iki ırkta ise ALT, AST, toplam kolesterol, trigliserit, toplam protein ve albümin düzeyleri yavru sayısına bağlı olarak farklılık göstermiştir. Zaman faktörü tüm parametrelerde belirgin değişimlere yol açmıştır. Doğumda AST, ALT ve GGT düzeyleri düşerken, doğum sonrası erken haftalarda artış göstermiştir. ÇET’te AST düzeyleri İvesi’den anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Kolesterol geç gebelikte artıp doğum sonrası azalmış, trigliserit ÇET ikizlerde daha yüksek saptanmıştır. Albümin tekil gebeliklerde daha yüksek olup doğum sonrası azalmıştır. Glikoz doğumda en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Sonuç olarak, peripartum dönemde metabolik profilin ırk ve yavru sayısına bağlı değiştiği belirlenmiş, biyokimyasal parametrelerin düzenli izlenmesinin metabolik bozuklukların erken tanısında yararlı olabileceği ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yazarlar, bu makalenin hazırlanması sırasında herhangi bir fon, hibe veya başka bir destek almadıklarını etmemektedirler.
Etik Beyan
Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu’nun 22.10.2024 tarih ve 10 / 3 sayılı karar onayı ile gerçekleştirildi.
Kaynakça
- Aiello, S.E., Moses, M.A., & Allen, D.G. (2016). The Merck veterinary manual. White Station, NJ: Merck & Co., Inc.
- Akbulut, N.K., Harman, H., Kal, Y., & Kırbaş, M. (2021). Examination of blood cortisol and some parameters at parturition and on 30th day postpartum in single and twin-pregnant ewes. Livestock Studies, 61 (2), 55-59. https://doi.org/10.46897/livestockstudies.610201
- Akkaya, F. (2017). Saanen keçilerinde geçiş dönemi boyunca metabolik profillerin değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Bursa Uludag Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Bursa.
- Anonim (2025, October 30). The influence of transport stress on oxidative stress parameters in bovine leukocytes. Available from URL: https://www.cabidigitallibrary.org/doi/pdf/10.5555/20063094836/
- Aydın, İ., & Köse, A.M. (2015). Serum oxidative status and biochemical parameter levels during in Saanen goats. Eurasian Journal of Veterinary Sciences, 31 (4), 197-203. https://doi.org/10.15312/EurasianJVetSci.2015413490
- Azab, M.E., & Abdel-Maksoud, H.A. (1999). Changes in some hematological and biochemical parameters during prepartum and postpartum periods in female baladi goats. Small Ruminant Research, 34 (1), 77-85. https://doi.org/10.1016/S0921-4488(99)00049-8
- Balıkcı, E., Yıldız, A., & Gürdoğan, F. (2007). Blood metabolite concentrations during pregnancy and postpartum in akkaraman ewes. Small Ruminant Research, 67 (2), 247-251. https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2005.10.011
- Bamerny, A.O., Barwary, M.S., & Alkass, J.E. (2022). Changes in some haematological and biochemical parameters in local black goats during pregnancy. Iraqi Journal of Agricultural Sciences, 53 (2), 378-384. https://doi.org/10.36103/ijas.v53i2.1545
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hayvansal Üretim (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
11 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
28 Ekim 2025
Kabul Tarihi
24 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 1
APA
Durmuş, M., & Kutlu, M. (2026). Çukurova Et ve İvesi koyunlarında peripartum dönemde tekil ve ikiz gebelikler arasında serum biyokimyasal parametrelerin karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(1), 162-180. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1812207