Research Article

Hatay'dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.'in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu

Volume: 31 Number: 3 September 8, 2026
EN TR

Hatay'dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.'in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu

Abstract

Bu çalışmada, endemik bir tür olan geven veya kedi çomağı (Astragalus schizopterus Boiss.) bitkisinin çiçek, yaprak ve kök ekstraktlarının GC-MS ile kimyasal bileşimi ve biyoaktif içeriği belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, ekstraksiyon çözücüsünün polaritesinin kimyasal profil üzerinde belirleyici rol oynadığını göstermiştir. Su ekstraktlarında terpenoidler, azotlu heterosiklik bileşikler ve fenolik bileşikler baskınken, hekzan ekstraktlarında uzun zincirli hidrokarbonlar ve yağ asidi türevleri ön plana çıkmıştır. Çiçek su ekstraktında α-bisabolol (%3.49) ve 1-cyclopentylethyl ester (%3.68); çiçek hekzan ekstraktında n-oktakosan (%17.33) ve oleamid (%14.51) baskındır. Yaprak su ekstraktı en yüksek kimyasal çeşitliliği gösterirken, yaprak ve kök hekzan ekstraktlarında oleamid sırasıyla %16.34 ve %19.67 oranlarıyla majör bileşik olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, türün fitokimyasal içeriğini organ bazında ve farklı çözücüler kullanarak kapsamlı şekilde ortaya koyan ilk araştırmalardan olup, bitkinin farmasötik, kozmetik ve gıda endüstrisi gibi alanlarda değerlendirilebilmesi için temel veriler sağlamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır.

References

  1. Asil, H. (2018). GC-MS analysis of volatile components of Safranbolu and Kırıkhan saffron (Crocus sativus L.) prepared by ultrasonic extraction. Fresenius Environmental Bulletin, 27(12B), 9557–9563.
  2. Asil, H. (2021a). Farklı depolama sürelerinin safranın (Crocus sativus L.) farmakolojik ajanlarına (safranal, crocin ve crocetin) etkisi ve kalite özellikleri bakımından değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 263–269. https://doi.org/10.34087/cbusbed.804112
  3. Asil, H. (2021b). The effect of different biostimulants applications on corm characters of saffron (Crocus sativus L.). In G. Çaylı (Ed.), Academic research in life sciences for sustainability (pp. 123–135). Artikel Akademi.
  4. Asil, H., & Köroğlu, M. (2023). Analysis of essential oil and volatile components of different organs of isgin (Rheum ribes L.) plant by ultrasound-assisted extraction method. International Journal of Chemistry and Technology, 7(2), 131–138. https://doi.org/10.32571/ijct.1326549
  5. Asil, H., Soylu, S., Kara, M., Çelik, M., Taşgın, S., Çelik, F., & Üremiş, İ. (2022). The effect of different weed control treatments on pharmacological components of stigma quality of saffron and diversity of the microbial population in soil. Gesunde Pflanzen, 74(4), 905–913. https://doi.org/10.1007/s10343-022-00677-4
  6. Çavuşoğlu, M., Alkan, H., Yener, İ., Akdeniz, M., & Ertaş, A. (2023). Determination of antiaging and antidiabetes effects of Astragalus leporinus Boiss. var. hirsutus (Post) Chamberlain, A. distinctissimus Eig and A. schizopterus Boiss. three endemic species growing in Anatolia. Records of Agricultural and Food Chemistry, 3(2), 36–44. https://doi.org/10.25135/rfac.19.2311.2951
  7. Çolak, S., Comlekcioglu, N., Aygan, A., Kocabas, Y. Z., & Comlekcioglu, U. (2025). Phytochemical properties and bioactive potential of various Astragalus spp. from Turkey. Food Bioscience, 64, Article 105901. https://doi.org/10.1016/j.fbio.2025.105901
  8. Gad, H. A., Mamadalieva, N. Z., Böhmdorfer, S., Rosenau, T., Zengin, G., Mamadalieva, R. Z., Al Musayeib, N. M., & Ashour, M. L. (2021). GC-MS based identification of the volatile components of six Astragalus species from Uzbekistan and their biological activity. Plants, 10(1), Article 124. https://doi.org/10.3390/plants10010124

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Field Crops and Pasture Production (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 8, 2026

Submission Date

March 28, 2026

Acceptance Date

May 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 31 Number: 3

APA
Asil, H., & Köroğlu, M. (2026). Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(3), 647-663. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981
AMA
1.Asil H, Köroğlu M. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. J. Agric. Sci. 2026;31(3):647-663. doi:10.37908/mkutbd.1917981
Chicago
Asil, Hasan, and Muaz Köroğlu. 2026. “Hatay’dan Toplanan Astragalus Schizopterus Boiss.’in Farklı Organlarından Ultrasonik Destekli Ekstraksiyon Ile Elde Edilen Su Ve Hekzan Ekstraktlarının GC-MS Ile Fitokimyasal Karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 (3): 647-63. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981.
EndNote
Asil H, Köroğlu M (September 1, 2026) Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 3 647–663.
IEEE
[1]H. Asil and M. Köroğlu, “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”, MKU. J. Agric. Sci., vol. 31, no. 3, pp. 647–663, Sept. 2026, doi: 10.37908/mkutbd.1917981.
ISNAD
Asil, Hasan - Köroğlu, Muaz. “Hatay’dan Toplanan Astragalus Schizopterus Boiss.’in Farklı Organlarından Ultrasonik Destekli Ekstraksiyon Ile Elde Edilen Su Ve Hekzan Ekstraktlarının GC-MS Ile Fitokimyasal Karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31/3 (September 1, 2026): 647-663. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981.
JAMA
1.Asil H, Köroğlu M. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. J. Agric. Sci. 2026;31:647–663.
MLA
Asil, Hasan, and Muaz Köroğlu. “Hatay’dan Toplanan Astragalus Schizopterus Boiss.’in Farklı Organlarından Ultrasonik Destekli Ekstraksiyon Ile Elde Edilen Su Ve Hekzan Ekstraktlarının GC-MS Ile Fitokimyasal Karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, vol. 31, no. 3, Sept. 2026, pp. 647-63, doi:10.37908/mkutbd.1917981.
Vancouver
1.Hasan Asil, Muaz Köroğlu. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. J. Agric. Sci. 2026 Sep. 1;31(3):647-63. doi:10.37908/mkutbd.1917981