Araştırma Makalesi

Hatay'dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.'in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu

Cilt: 31 Sayı: 3 8 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Hatay'dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.'in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu

Öz

Bu çalışmada, endemik bir tür olan geven veya kedi çomağı (Astragalus schizopterus Boiss.) bitkisinin çiçek, yaprak ve kök ekstraktlarının GC-MS ile kimyasal bileşimi ve biyoaktif içeriği belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, ekstraksiyon çözücüsünün polaritesinin kimyasal profil üzerinde belirleyici rol oynadığını göstermiştir. Su ekstraktlarında terpenoidler, azotlu heterosiklik bileşikler ve fenolik bileşikler baskınken, hekzan ekstraktlarında uzun zincirli hidrokarbonlar ve yağ asidi türevleri ön plana çıkmıştır. Çiçek su ekstraktında α-bisabolol (%3.49) ve 1-cyclopentylethyl ester (%3.68); çiçek hekzan ekstraktında n-oktakosan (%17.33) ve oleamid (%14.51) baskındır. Yaprak su ekstraktı en yüksek kimyasal çeşitliliği gösterirken, yaprak ve kök hekzan ekstraktlarında oleamid sırasıyla %16.34 ve %19.67 oranlarıyla majör bileşik olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, türün fitokimyasal içeriğini organ bazında ve farklı çözücüler kullanarak kapsamlı şekilde ortaya koyan ilk araştırmalardan olup, bitkinin farmasötik, kozmetik ve gıda endüstrisi gibi alanlarda değerlendirilebilmesi için temel veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır.

Kaynakça

  1. Asil, H. (2018). GC-MS analysis of volatile components of Safranbolu and Kırıkhan saffron (Crocus sativus L.) prepared by ultrasonic extraction. Fresenius Environmental Bulletin, 27(12B), 9557–9563.
  2. Asil, H. (2021a). Farklı depolama sürelerinin safranın (Crocus sativus L.) farmakolojik ajanlarına (safranal, crocin ve crocetin) etkisi ve kalite özellikleri bakımından değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 263–269. https://doi.org/10.34087/cbusbed.804112
  3. Asil, H. (2021b). The effect of different biostimulants applications on corm characters of saffron (Crocus sativus L.). In G. Çaylı (Ed.), Academic research in life sciences for sustainability (pp. 123–135). Artikel Akademi.
  4. Asil, H., & Köroğlu, M. (2023). Analysis of essential oil and volatile components of different organs of isgin (Rheum ribes L.) plant by ultrasound-assisted extraction method. International Journal of Chemistry and Technology, 7(2), 131–138. https://doi.org/10.32571/ijct.1326549
  5. Asil, H., Soylu, S., Kara, M., Çelik, M., Taşgın, S., Çelik, F., & Üremiş, İ. (2022). The effect of different weed control treatments on pharmacological components of stigma quality of saffron and diversity of the microbial population in soil. Gesunde Pflanzen, 74(4), 905–913. https://doi.org/10.1007/s10343-022-00677-4
  6. Çavuşoğlu, M., Alkan, H., Yener, İ., Akdeniz, M., & Ertaş, A. (2023). Determination of antiaging and antidiabetes effects of Astragalus leporinus Boiss. var. hirsutus (Post) Chamberlain, A. distinctissimus Eig and A. schizopterus Boiss. three endemic species growing in Anatolia. Records of Agricultural and Food Chemistry, 3(2), 36–44. https://doi.org/10.25135/rfac.19.2311.2951
  7. Çolak, S., Comlekcioglu, N., Aygan, A., Kocabas, Y. Z., & Comlekcioglu, U. (2025). Phytochemical properties and bioactive potential of various Astragalus spp. from Turkey. Food Bioscience, 64, Article 105901. https://doi.org/10.1016/j.fbio.2025.105901
  8. Gad, H. A., Mamadalieva, N. Z., Böhmdorfer, S., Rosenau, T., Zengin, G., Mamadalieva, R. Z., Al Musayeib, N. M., & Ashour, M. L. (2021). GC-MS based identification of the volatile components of six Astragalus species from Uzbekistan and their biological activity. Plants, 10(1), Article 124. https://doi.org/10.3390/plants10010124

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarla Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2026

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Asil, H., & Köroğlu, M. (2026). Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(3), 647-663. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981
AMA
1.Asil H, Köroğlu M. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31(3):647-663. doi:10.37908/mkutbd.1917981
Chicago
Asil, Hasan, ve Muaz Köroğlu. 2026. “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 (3): 647-63. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981.
EndNote
Asil H, Köroğlu M (01 Eylül 2026) Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 3 647–663.
IEEE
[1]H. Asil ve M. Köroğlu, “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 31, sy 3, ss. 647–663, Eyl. 2026, doi: 10.37908/mkutbd.1917981.
ISNAD
Asil, Hasan - Köroğlu, Muaz. “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31/3 (01 Eylül 2026): 647-663. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981.
JAMA
1.Asil H, Köroğlu M. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31:647–663.
MLA
Asil, Hasan, ve Muaz Köroğlu. “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 3, Eylül 2026, ss. 647-63, doi:10.37908/mkutbd.1917981.
Vancouver
1.Hasan Asil, Muaz Köroğlu. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. Tar. Bil. Derg. 01 Eylül 2026;31(3):647-63. doi:10.37908/mkutbd.1917981

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881