EN
TR
Hatay'dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.'in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu
Öz
Bu çalışmada, endemik bir tür olan geven veya kedi çomağı (Astragalus schizopterus Boiss.) bitkisinin çiçek, yaprak ve kök ekstraktlarının GC-MS ile kimyasal bileşimi ve biyoaktif içeriği belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, ekstraksiyon çözücüsünün polaritesinin kimyasal profil üzerinde belirleyici rol oynadığını göstermiştir. Su ekstraktlarında terpenoidler, azotlu heterosiklik bileşikler ve fenolik bileşikler baskınken, hekzan ekstraktlarında uzun zincirli hidrokarbonlar ve yağ asidi türevleri ön plana çıkmıştır. Çiçek su ekstraktında α-bisabolol (%3.49) ve 1-cyclopentylethyl ester (%3.68); çiçek hekzan ekstraktında n-oktakosan (%17.33) ve oleamid (%14.51) baskındır. Yaprak su ekstraktı en yüksek kimyasal çeşitliliği gösterirken, yaprak ve kök hekzan ekstraktlarında oleamid sırasıyla %16.34 ve %19.67 oranlarıyla majör bileşik olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, türün fitokimyasal içeriğini organ bazında ve farklı çözücüler kullanarak kapsamlı şekilde ortaya koyan ilk araştırmalardan olup, bitkinin farmasötik, kozmetik ve gıda endüstrisi gibi alanlarda değerlendirilebilmesi için temel veriler sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır.
Kaynakça
- Asil, H. (2018). GC-MS analysis of volatile components of Safranbolu and Kırıkhan saffron (Crocus sativus L.) prepared by ultrasonic extraction. Fresenius Environmental Bulletin, 27(12B), 9557–9563.
- Asil, H. (2021a). Farklı depolama sürelerinin safranın (Crocus sativus L.) farmakolojik ajanlarına (safranal, crocin ve crocetin) etkisi ve kalite özellikleri bakımından değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 263–269. https://doi.org/10.34087/cbusbed.804112
- Asil, H. (2021b). The effect of different biostimulants applications on corm characters of saffron (Crocus sativus L.). In G. Çaylı (Ed.), Academic research in life sciences for sustainability (pp. 123–135). Artikel Akademi.
- Asil, H., & Köroğlu, M. (2023). Analysis of essential oil and volatile components of different organs of isgin (Rheum ribes L.) plant by ultrasound-assisted extraction method. International Journal of Chemistry and Technology, 7(2), 131–138. https://doi.org/10.32571/ijct.1326549
- Asil, H., Soylu, S., Kara, M., Çelik, M., Taşgın, S., Çelik, F., & Üremiş, İ. (2022). The effect of different weed control treatments on pharmacological components of stigma quality of saffron and diversity of the microbial population in soil. Gesunde Pflanzen, 74(4), 905–913. https://doi.org/10.1007/s10343-022-00677-4
- Çavuşoğlu, M., Alkan, H., Yener, İ., Akdeniz, M., & Ertaş, A. (2023). Determination of antiaging and antidiabetes effects of Astragalus leporinus Boiss. var. hirsutus (Post) Chamberlain, A. distinctissimus Eig and A. schizopterus Boiss. three endemic species growing in Anatolia. Records of Agricultural and Food Chemistry, 3(2), 36–44. https://doi.org/10.25135/rfac.19.2311.2951
- Çolak, S., Comlekcioglu, N., Aygan, A., Kocabas, Y. Z., & Comlekcioglu, U. (2025). Phytochemical properties and bioactive potential of various Astragalus spp. from Turkey. Food Bioscience, 64, Article 105901. https://doi.org/10.1016/j.fbio.2025.105901
- Gad, H. A., Mamadalieva, N. Z., Böhmdorfer, S., Rosenau, T., Zengin, G., Mamadalieva, R. Z., Al Musayeib, N. M., & Ashour, M. L. (2021). GC-MS based identification of the volatile components of six Astragalus species from Uzbekistan and their biological activity. Plants, 10(1), Article 124. https://doi.org/10.3390/plants10010124
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tarla Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
8 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
28 Mart 2026
Kabul Tarihi
12 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 3
APA
Asil, H., & Köroğlu, M. (2026). Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(3), 647-663. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981
AMA
1.Asil H, Köroğlu M. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31(3):647-663. doi:10.37908/mkutbd.1917981
Chicago
Asil, Hasan, ve Muaz Köroğlu. 2026. “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 (3): 647-63. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981.
EndNote
Asil H, Köroğlu M (01 Eylül 2026) Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 3 647–663.
IEEE
[1]H. Asil ve M. Köroğlu, “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 31, sy 3, ss. 647–663, Eyl. 2026, doi: 10.37908/mkutbd.1917981.
ISNAD
Asil, Hasan - Köroğlu, Muaz. “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31/3 (01 Eylül 2026): 647-663. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917981.
JAMA
1.Asil H, Köroğlu M. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31:647–663.
MLA
Asil, Hasan, ve Muaz Köroğlu. “Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 3, Eylül 2026, ss. 647-63, doi:10.37908/mkutbd.1917981.
Vancouver
1.Hasan Asil, Muaz Köroğlu. Hatay’dan toplanan Astragalus schizopterus Boiss.’in farklı organlarından ultrasonik destekli ekstraksiyon ile elde edilen su ve hekzan ekstraktlarının GC-MS ile fitokimyasal karakterizasyonu. MKU. Tar. Bil. Derg. 01 Eylül 2026;31(3):647-63. doi:10.37908/mkutbd.1917981