Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri
Öz
Amaç: Bu çalışmada, Artemisia dracunculus L., Satureja hortensis L., Thymbra spicata L., Tanacetum argyrophyllum (C. Koch) ve Tanacetum balsamita L. bitkilerinden elde edilen uçucu yağların, farklı dozlarda (5, 10, 20 µL/petri) ve zamanlarda (24, 48, 72, 96 saat) uygulanmasıyla, pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus (Boisd.) (Acari: Tetranychidae)) erginleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Yöntem ve Bulgular: Çalışmalar, laboratuvar şartlarında (26±1 oC sıcaklık, %65±5 orantılı nemde) yapılmıştır. Uygulamadan 24 saat sonra en düşük ölüm oranı (%21.3) A. dracunculus’un uçucu yağının 5 µl’lik dozunda, en yüksek ölüm oranı (%56.0) T. balsamita’nın uçucu yağının 20 µl’lik dozunda görülmüştür. 48, 72 ve 96 saat sonra ise en düşük ölüm oranları A. dracunculus’un uçucu yağının 5 µl’lik dozunda (%38.6, %58.6 ve %62.6); en yüksek ölüm oranları ise T. balsamita ve T. argyrophyllum’un uçucu yağlarının 20 µl’lik dozunda (%84.0, %98.6 ve %100) tespit edilmiştir. Pozitif kontrol olarak Dichlorvos, negatif kontrol olarak Etanol+Safsu kullanılmıştır. Ayrıca, uçucu yağların LD değerleri de hesaplanmıştır. En fazla toksisite S. dracunculus yağı için 0,939, en az toksisite ise T. spicata yağı için 13.609 olarak bulunmuştur.
Genel Yorum: Genel olarak, tüm zamanlarda ve dozlarda uçucu yağlar karşılaştırıldığında, en fazla ölüm oranları (%36.0-%100) T. argyrophyllum’un uçucu yağında belirlenmiştir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Bu sonuçlar, çalışma yapılan uçucu yağların T. cinnabarinus erginlerine karşı potansiyel kontrol etmeni olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Arthur FH (1996) Grain protectants: current status and prospects for the future. J. Stored Prod. Res., 32: 293-302.
- Attia S, Grissa KR, Zeineb GG, Mailleuxi GC, Lognay G, Rancel T (2011) Assessment of the acaricidal activity of several plant extracts on the phytophagous mite Tetranychus urticae (Tetranychidae) in Tunisian citrus orchards. Bulletin S.R.B.E./K.B.V.E., 147: 71-79.
- Azaizeh H, Kobaisy M, Dakwar S, Saad B, Shaqir I, Said O (2007) Botanical pesticides as a source of bioacaricides for the control of Tetranychus cinnabarinus. Acta Phytopathol. Hun., 42 (1): 143-152.
- Çakmak İ, Başpınar H, Madanlar N (2005) Control of the carmine spider mite Tetrancyhus cinnabarinus Boisduval by the predatory mite Phytoseiulus persimilis (Athias–Henriot) in protected strawberries in Aydın. Turk. J. Agric. For., 29: 250-265.
- Çalmaşur Ö, Aslan İ, Şahin F (2006) Insecticidal and acaricidal effect of three Lamiaceae plant essential oils against Tetranychus urticae Koch and Bemisia tabaci Genn.. Ind. Crop. Prod., 23: 140–146.
- Ebadollahi A, Sendi JJ, Aliakbar A, Razmjou L (2014) Chemical composition and acaricidal effects of essential oils of Foeniculum vulgare Mill. (Apiales: Apiaceae) and Lavandula angustifolia Miller (Lamiales: Lamiaceae) against Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae). Psyche, 1: 1-6.
- Gedikoğlu A, Sökmen M, Çivit A (2019) Evaluation of Thymus vulgaris and Thymbra spicata essential oils and plant extracts for chemical composition, antioxidant, and antimicrobial properties. Food Sci. Nutr., 1: 1-11.
- Gençsoylu İ (2007) Effect of Asphedolus aestivus Brot. as a botanical acaricide against Tetranychus cinnabarinus Boisd. (Acari: Tetranychidae). Int. J. Agric. Res., 2 (2): 189-192.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Agricultural Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
May 24, 2019
Submission Date
November 22, 2018
Acceptance Date
May 15, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 24 Number: 1