Araştırma Makalesi

Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri

Cilt: 24 Sayı: 1 24 Mayıs 2019
PDF İndir
TR EN

Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri

Öz

Amaç: Bu çalışmada,  Artemisia dracunculus L., Satureja hortensis L., Thymbra spicata L., Tanacetum argyrophyllum (C. Koch) ve Tanacetum balsamita L. bitkilerinden elde edilen uçucu yağların, farklı dozlarda (5, 10, 20 µL/petri) ve zamanlarda (24, 48, 72, 96 saat) uygulanmasıyla, pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus (Boisd.) (Acari: Tetranychidae)) erginleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır.


Yöntem ve Bulgular: Çalışmalar, laboratuvar şartlarında (26±1 oC sıcaklık, %65±5 orantılı nemde) yapılmıştır. Uygulamadan 24 saat sonra en düşük ölüm oranı (%21.3) A. dracunculus’un uçucu yağının 5 µl’lik dozunda, en yüksek ölüm oranı (%56.0) T. balsamita’nın uçucu yağının 20 µl’lik dozunda görülmüştür. 48, 72 ve 96 saat sonra ise en düşük ölüm oranları A. dracunculus’un uçucu yağının 5 µl’lik dozunda (%38.6, %58.6 ve %62.6); en yüksek ölüm oranları ise T. balsamita ve T. argyrophyllum’un uçucu yağlarının 20 µl’lik dozunda (%84.0, %98.6 ve %100) tespit edilmiştir. Pozitif kontrol olarak Dichlorvos, negatif kontrol olarak Etanol+Safsu kullanılmıştır. Ayrıca, uçucu yağların LD değerleri de hesaplanmıştır. En fazla toksisite S. dracunculus yağı için 0,939, en az toksisite ise T. spicata yağı için 13.609 olarak bulunmuştur.


Genel Yorum: Genel olarak, tüm zamanlarda ve dozlarda uçucu yağlar karşılaştırıldığında, en fazla ölüm oranları (%36.0-%100) T. argyrophyllum’un uçucu yağında belirlenmiştir.


Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Bu sonuçlar, çalışma yapılan uçucu yağların T. cinnabarinus erginlerine karşı potansiyel kontrol etmeni olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arthur FH (1996) Grain protectants: current status and prospects for the future. J. Stored Prod. Res., 32: 293-302.
  2. Attia S, Grissa KR, Zeineb GG, Mailleuxi GC, Lognay G, Rancel T (2011) Assessment of the acaricidal activity of several plant extracts on the phytophagous mite Tetranychus urticae (Tetranychidae) in Tunisian citrus orchards. Bulletin S.R.B.E./K.B.V.E., 147: 71-79.
  3. Azaizeh H, Kobaisy M, Dakwar S, Saad B, Shaqir I, Said O (2007) Botanical pesticides as a source of bioacaricides for the control of Tetranychus cinnabarinus. Acta Phytopathol. Hun., 42 (1): 143-152.
  4. Çakmak İ, Başpınar H, Madanlar N (2005) Control of the carmine spider mite Tetrancyhus cinnabarinus Boisduval by the predatory mite Phytoseiulus persimilis (Athias–Henriot) in protected strawberries in Aydın. Turk. J. Agric. For., 29: 250-265.
  5. Çalmaşur Ö, Aslan İ, Şahin F (2006) Insecticidal and acaricidal effect of three Lamiaceae plant essential oils against Tetranychus urticae Koch and Bemisia tabaci Genn.. Ind. Crop. Prod., 23: 140–146.
  6. Ebadollahi A, Sendi JJ, Aliakbar A, Razmjou L (2014) Chemical composition and acaricidal effects of essential oils of Foeniculum vulgare Mill. (Apiales: Apiaceae) and Lavandula angustifolia Miller (Lamiales: Lamiaceae) against Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae). Psyche, 1: 1-6.
  7. Gedikoğlu A, Sökmen M, Çivit A (2019) Evaluation of Thymus vulgaris and Thymbra spicata essential oils and plant extracts for chemical composition, antioxidant, and antimicrobial properties. Food Sci. Nutr., 1: 1-11.
  8. Gençsoylu İ (2007) Effect of Asphedolus aestivus Brot. as a botanical acaricide against Tetranychus cinnabarinus Boisd. (Acari: Tetranychidae). Int. J. Agric. Res., 2 (2): 189-192.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Mayıs 2019

Gönderilme Tarihi

22 Kasım 2018

Kabul Tarihi

15 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kesdek, M., Usanmaz Bozhüyük, A., & Kordalı, Ş. (2019). Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 24(1), 7-14. https://izlik.org/JA88TP79HW
AMA
1.Kesdek M, Usanmaz Bozhüyük A, Kordalı Ş. Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri. MKU. Tar. Bil. Derg. 2019;24(1):7-14. https://izlik.org/JA88TP79HW
Chicago
Kesdek, Memiş, Ayşe Usanmaz Bozhüyük, ve Şaban Kordalı. 2019. “Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 24 (1): 7-14. https://izlik.org/JA88TP79HW.
EndNote
Kesdek M, Usanmaz Bozhüyük A, Kordalı Ş (01 Mayıs 2019) Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 24 1 7–14.
IEEE
[1]M. Kesdek, A. Usanmaz Bozhüyük, ve Ş. Kordalı, “Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 24, sy 1, ss. 7–14, May. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88TP79HW
ISNAD
Kesdek, Memiş - Usanmaz Bozhüyük, Ayşe - Kordalı, Şaban. “Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 24/1 (01 Mayıs 2019): 7-14. https://izlik.org/JA88TP79HW.
JAMA
1.Kesdek M, Usanmaz Bozhüyük A, Kordalı Ş. Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri. MKU. Tar. Bil. Derg. 2019;24:7–14.
MLA
Kesdek, Memiş, vd. “Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 1, Mayıs 2019, ss. 7-14, https://izlik.org/JA88TP79HW.
Vancouver
1.Memiş Kesdek, Ayşe Usanmaz Bozhüyük, Şaban Kordalı. Farklı bitkilerden elde edilen uçucu yağların pamuk kırmızı örümceği (Tetranychus cinnabarinus Boisduval) (Acari: Tetranychidae) erginleri üzerinde akarisidal etkileri. MKU. Tar. Bil. Derg. [Internet]. 01 Mayıs 2019;24(1):7-14. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88TP79HW

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881