Hatay ili defne (Laurus nobilis L.) üretim alanlarında bulunan zararlı türler ile predatörlerinin yaygınlıklarının belirlenmesi
Öz
Amaç: Defne (Laurus nobilis L.) Hatay ilinde yaygın olarak yetişen, sabit ve uçucu yağı tıbbi ve kozmetik sanayinde yaygın olarak kullanılan ekonomik olarak öneme sahip bir bitkidir. Bu çalışma defne ağaçlarında sorun zararlı böcek türlerinin yanısıra zararlıların olası doğal düşman türlerin belirlemek, böylece defnede zararlılardan kaynaklanabilecek verim ve kalite kaybının engellenmesine yönelik mücadele programlarına temel veri sağlamak amacıyla yapılmıştır.
Yöntem ve Bulgular: Çalışma, 2018-2019 yıllarında Hatay iline bağlı önemli defne varlığına sahip olan ilçelerde (Yayladağı, Samandağ, İskenderun, Erzin, Dörtyol ve Antakya) yürütülmüştür. Çalışmanın materyalini defne alanlarından alınan defne ağaçlarının dal, sürgün, yaprak ve çiçekleri gibi bitki kısımları ile bu alanlarda çeşitli yöntemlerle toplanan böcekler oluşturmuştur. Zararlı türler olarak Cacoecimorpha pronubana (Hübner [1799]) (Tortricidae), Haplothrips acanthoscelis Karnys (Phlaeothripidae), Tetraleurodes neemani (Bink-Moenen) (Aleyrodidae), Ceroplastes floridensis Comstock, Protopulvinaria pyriformis (Cockerell), Coccus hesperidum Linnaeus, 1758 (Coccidae) ve Aonidiella lauri (Maskell, 1879) (Diaspidae: Hemiptera); doğal düşman türleri olarak Exochomus quadripustulatus (Linnaeus, 1758), Chilocorus bipustulatus (Linnaeus, 1758), Cryptolaemus montrouzieri (Mulsant 1853), Propylea quatuordecimpunctata (Linnaeus, 1758), Oenopia (Synharmonia) conglobata (Linnaeus, 1758) ve Nephus (Nephus) ludyi (Weise, 1897) (Coccinellidae) belirlenmiştir.
Genel Yorum: Önemli bir ihraç ürünü olan defne üretiminin arttırılması ve kaliteli bir üretim için silvikültür tarımı (dikimi) teşvik edilmelidir. Defnenin bir alternatif ürün olarak tarımsal anlamda yetistiriciliğinin yapılması çalışmaları da başlatılmalıdır. Sonuç olarak ülkemizin ihracattaki önemli konumu ve Hatay'ın bu noktada kilit nokta olması defnenin üretimine katkı sağlayacak her türlü çalışmanın desteklenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Hatay ilinde yapılan bu çalışmada defnenin zararlıları olarak Lepidoptera takımının Tortricidae familyasından bir, Tysanoptera takımının Phlaeothripidae familyasından bir; Hemiptera takımının Aleyrodidae familyasından bir, Coccidae familyasından üç ve Diaspididae familyasından bir tür olmak üzere toplam yedi fitofag tür ile Coccinellidae (Coleoptera) familyasından 6 doğal düşman türü belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Supporting Institution
Project Number
Thanks
References
- Acar İ (1987) Defne yaprağı ve yaprak eterik yağının üretilmesi ve değerlendirilmesi. Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları, Teknik Bülten Serisi No:186, Ankara, 89 s.
- Anonim (2008) Ege ihracatçılar birliği, https://www.eib.org.tr/tr/ (Erişim tarihi: 04.08.2019)
- Anonim (2012) Hatay defne envanteri ve üretim planlaması (2013-2024). T.C. Hatay Valiliği, Yayın No: 14, 152 s.
- Anonim (2015) Hatay tıbbi ve aromatik bitkiler çalıştayı sonuç bildirgesi, 6-7 Ekim 2015, Hatay, 9s.
- Anonim (2017a) Defne (Laurus nobilis L.). T.C Çevre ve Orman Bakanlığı, Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, El Kitabı Dizisi, 60 s.
- Anonim (2017b) T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, 2016 yılı idare faaliyet raporu. 110 s. Trabzon.
- Alford DV (2012) Pests of ornamental trees, shrubs and flowers. A Color Handbook, Ministry of Agriculture, Fisheries and Food, Cambridge, UK, pp 480.
- Bayram Ş (2008) Ankara’da Karaağaç (Ulmus glabra Mill.)’da Gal Yapan Yaprakbitlerinde Avcı Coccinellidae (Coleoptera), Chrysopidae ve Hemerobiidae (Neuroptera) Familyasına Bağlı Türler. J.A.S. 14 (4) 386-393.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Agricultural Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Başak Ulaşlı
*
0000-0002-0989-2020
Türkiye
Publication Date
December 7, 2021
Submission Date
September 8, 2021
Acceptance Date
November 2, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 26 Number: 3