Research Article

Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması

Volume: 13 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması

Abstract

Bu çalışmada Jaya algoritması (JA), öğretme-öğrenme esaslı optimizasyon (TLBO) ve TLBO’nun çoklu sınıf algoritması (MC-TLBO) algoritmaları kullanılarak çelik çerçevelerin (moment aktaran) performansa dayalı sismik tasarım (PBSD) optimizasyon ile birleştirilerek (PBOSD) yapılmıştır. PBOSD’da göreli ötelenme (katlar arası) oranı ve dayanım sınırlayıcıları altında minimum analiz sayısı ve minimum ağırlığa sahip, deplasman sınırlayıcıları saplayan çelik çerçevelerin elde edilmesi amaçlanmaktadır. Optimizasyon yöntemi olarak TLBO, JA, MC-TLBO’yu kullanan optimum tasarım formülasyonu yazılmış ve OpenSees’den elde edilen sonuçlar göz önüne alınarak performansa dayalı optimum sismik tasarımın icrası gerçekleştirilmiştir. Öne sürülen yöntemin geçerliliği literatürde Geleneksel Tasarım (CD), Karınca Koloni Optimizasyon Algoritması (ACO), Genetik Algoritma ve Yüklü Sistem Algoritması (CSS) yöntemleri kullanılarak optimum sismik tasarımı yapılmış iki adet düzlem çerçeve için JA, TLBO ve MC-TLBO test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar minimum ağırlık ve minimum analiz sayısı gibi kriterler açısından kıyaslanmıştır. Bu çalışma sonucunda TLBO, JA, MC-TLBO ile elde edilen optimum sonuçlar CD, ACO, GA ve CSS algoritmaları ile karşılaştırılarak sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu sonuçlar MCTLBO’nun diğer algoritmalara kıyasla daha iyi tasarımlar üretttiği belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. [1] Khoshnoud, H.R. and K. Marsono, Assessment of FEMA356 nonlinear static procedure and modal pushover analysis for seismic evaluation of buildings. Structural engineering and mechanics: An international journal, 2012. 41(2): p. 243-262.
  2. [2] Committee, S.V., Performance-based seismic engineering. Structural Engineers Association of California, Sacramento, California, 1995.
  3. [3] ATC, S., Evaluation and retrofit of concrete buildings, Rep. ATC-40, Applied Technology Council, Redwood City, California, 1996.
  4. [4] Council, B.S.S. and A.T. Council, NEHRP guidelines for the seismic rehabilitation of buildings. Vol. 1. 1997: Federal Emergency Management Agency.
  5. [5] FEMA 356, F.E., Prestandard and commentary for the seismic rehabilitation of buildings. Federal Emergency Management Agency: Washington, DC, USA, 2000.
  6. [6] Fema, A., 440, Improvement of nonlinear static seismic analysis procedures. FEMA-440, Redwood City, 2005. 7(9): p. 11.
  7. [7] ASCE, Minimum design loads for buildings and other structures. 2010, ASCE Reston, VA.
  8. [8] Hasan, R., L. Xu, and D. Grierson, Push-over analysis for performance-based seismic design. Computers & structures, 2002. 80(31): p. 2483-2493.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mathematical Optimisation, Optimization Techniques in Mechanical Engineering

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 25, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

November 28, 2024

Acceptance Date

May 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 1

APA
Tutar, H. (2025). Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. Mus Alparslan University Journal of Science, 13(1), 150-164. https://doi.org/10.18586/msufbd.1593159
AMA
1.Tutar H. Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. Mus Alparslan University Journal of Science. 2025;13(1):150-164. doi:10.18586/msufbd.1593159
Chicago
Tutar, Hikmet. 2025. “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”. Mus Alparslan University Journal of Science 13 (1): 150-64. https://doi.org/10.18586/msufbd.1593159.
EndNote
Tutar H (June 1, 2025) Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. Mus Alparslan University Journal of Science 13 1 150–164.
IEEE
[1]H. Tutar, “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”, Mus Alparslan University Journal of Science, vol. 13, no. 1, pp. 150–164, June 2025, doi: 10.18586/msufbd.1593159.
ISNAD
Tutar, Hikmet. “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”. Mus Alparslan University Journal of Science 13/1 (June 1, 2025): 150-164. https://doi.org/10.18586/msufbd.1593159.
JAMA
1.Tutar H. Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. Mus Alparslan University Journal of Science. 2025;13:150–164.
MLA
Tutar, Hikmet. “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”. Mus Alparslan University Journal of Science, vol. 13, no. 1, June 2025, pp. 150-64, doi:10.18586/msufbd.1593159.
Vancouver
1.Hikmet Tutar. Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. Mus Alparslan University Journal of Science. 2025 Jun. 1;13(1):150-64. doi:10.18586/msufbd.1593159