Araştırma Makalesi

Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması

Cilt: 13 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması

Öz

Bu çalışmada Jaya algoritması (JA), öğretme-öğrenme esaslı optimizasyon (TLBO) ve TLBO’nun çoklu sınıf algoritması (MC-TLBO) algoritmaları kullanılarak çelik çerçevelerin (moment aktaran) performansa dayalı sismik tasarım (PBSD) optimizasyon ile birleştirilerek (PBOSD) yapılmıştır. PBOSD’da göreli ötelenme (katlar arası) oranı ve dayanım sınırlayıcıları altında minimum analiz sayısı ve minimum ağırlığa sahip, deplasman sınırlayıcıları saplayan çelik çerçevelerin elde edilmesi amaçlanmaktadır. Optimizasyon yöntemi olarak TLBO, JA, MC-TLBO’yu kullanan optimum tasarım formülasyonu yazılmış ve OpenSees’den elde edilen sonuçlar göz önüne alınarak performansa dayalı optimum sismik tasarımın icrası gerçekleştirilmiştir. Öne sürülen yöntemin geçerliliği literatürde Geleneksel Tasarım (CD), Karınca Koloni Optimizasyon Algoritması (ACO), Genetik Algoritma ve Yüklü Sistem Algoritması (CSS) yöntemleri kullanılarak optimum sismik tasarımı yapılmış iki adet düzlem çerçeve için JA, TLBO ve MC-TLBO test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar minimum ağırlık ve minimum analiz sayısı gibi kriterler açısından kıyaslanmıştır. Bu çalışma sonucunda TLBO, JA, MC-TLBO ile elde edilen optimum sonuçlar CD, ACO, GA ve CSS algoritmaları ile karşılaştırılarak sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu sonuçlar MCTLBO’nun diğer algoritmalara kıyasla daha iyi tasarımlar üretttiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Khoshnoud, H.R. and K. Marsono, Assessment of FEMA356 nonlinear static procedure and modal pushover analysis for seismic evaluation of buildings. Structural engineering and mechanics: An international journal, 2012. 41(2): p. 243-262.
  2. [2] Committee, S.V., Performance-based seismic engineering. Structural Engineers Association of California, Sacramento, California, 1995.
  3. [3] ATC, S., Evaluation and retrofit of concrete buildings, Rep. ATC-40, Applied Technology Council, Redwood City, California, 1996.
  4. [4] Council, B.S.S. and A.T. Council, NEHRP guidelines for the seismic rehabilitation of buildings. Vol. 1. 1997: Federal Emergency Management Agency.
  5. [5] FEMA 356, F.E., Prestandard and commentary for the seismic rehabilitation of buildings. Federal Emergency Management Agency: Washington, DC, USA, 2000.
  6. [6] Fema, A., 440, Improvement of nonlinear static seismic analysis procedures. FEMA-440, Redwood City, 2005. 7(9): p. 11.
  7. [7] ASCE, Minimum design loads for buildings and other structures. 2010, ASCE Reston, VA.
  8. [8] Hasan, R., L. Xu, and D. Grierson, Push-over analysis for performance-based seismic design. Computers & structures, 2002. 80(31): p. 2483-2493.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Matematikte Optimizasyon, Makine Mühendisliğinde Optimizasyon Teknikleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

28 Kasım 2024

Kabul Tarihi

8 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tutar, H. (2025). Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. Mus Alparslan University Journal of Science, 13(1), 150-164. https://doi.org/10.18586/msufbd.1593159
AMA
1.Tutar H. Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. MAUN Fen Bil. Dergi. 2025;13(1):150-164. doi:10.18586/msufbd.1593159
Chicago
Tutar, Hikmet. 2025. “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”. Mus Alparslan University Journal of Science 13 (1): 150-64. https://doi.org/10.18586/msufbd.1593159.
EndNote
Tutar H (01 Haziran 2025) Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. Mus Alparslan University Journal of Science 13 1 150–164.
IEEE
[1]H. Tutar, “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”, MAUN Fen Bil. Dergi., c. 13, sy 1, ss. 150–164, Haz. 2025, doi: 10.18586/msufbd.1593159.
ISNAD
Tutar, Hikmet. “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”. Mus Alparslan University Journal of Science 13/1 (01 Haziran 2025): 150-164. https://doi.org/10.18586/msufbd.1593159.
JAMA
1.Tutar H. Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. MAUN Fen Bil. Dergi. 2025;13:150–164.
MLA
Tutar, Hikmet. “Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması”. Mus Alparslan University Journal of Science, c. 13, sy 1, Haziran 2025, ss. 150-64, doi:10.18586/msufbd.1593159.
Vancouver
1.Hikmet Tutar. Düzlemsel Çelik Çerçevelerin Performansa Dayalı Optimum Sismik Tasarımının Çok Sınıflı Algoritması MC-TLBO Kullanılarak Karşılaştırmalarının Yapılması. MAUN Fen Bil. Dergi. 01 Haziran 2025;13(1):150-64. doi:10.18586/msufbd.1593159