Research Article

Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi

Volume: 13 Number: 1 June 28, 2026
EN TR

Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, Türkiye Cumhuriyetinin ilk yıllarında yabancı ve azınlık okullarındaki Türkçe ve Edebiyat derslerinin muhtevasını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın temel kaynağını Maarif Vekâleti tarafından Azınlık ve Yabancı Okulları için hazırlanan ve 1925 yılında yayımlanan müfredat programı oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırmanın kullanıldığı araştırmanın verileri, doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Veriler, betimsel analizle incelenmiştir. Araştırmada, Türkçe ve Edebiyat derslerindeki konuların hangi sınıf düzeyinde yer aldığı, içeriklerinin dağılımı ve derslerde kullanılan yöntemler hakkında bilgi verilmektedir. Azınlık müfredatında Türkçe dersleri elifbe, mükaleme ve musahebe, kıraat ve inşat, hüsn-i hat, imlâ, tahrir, sarf ve nahiv başlıkları altında; ortaöğretim kısmı ise kıraat ve inşat, edebi kıraat, sarf ve nahiv, kavâid-i edebiyye, tahrir, Türk edebiyatı tarihi başlıkları altında sınıf düzeyine göre incelenmişir. Müfredatta yalnızca derslerin içeriğinden bahsedilmeyip sınırlı bir düzeyde olmakla birlikte kullanılacak materyallere, öğretimin nasıl yapılacağına dair yönergelere de yer verildiği, ölçme ve değerlendirmeye ise hiç yer verilmediği görülmüştür. Bu çalışma, Türkiye’de Cumhuriyetin ilk yıllarındaki eğitim politikaları ile Türkçe dersinin bu süreçteki yeri hakkında da fikir vermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere bütün aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmada etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak bütün ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

References

  1. Akyüz, Yahya, Türk Eğitim Tarihi, Pegem Akademi, Ankara 2011. Alan, Gülbadi, Osmanlı İmparatorluğu’nda Amerikan Protestan Okulları, Türk Tarih Kurumu, Ankara 2015.
  2. Başgöz, İlhan, Türkiye’nin Eğitim Çıkmazı ve Atatürk, Pan Yayıncılık, İstanbul 2005.
  3. Bowen, Glenn A., “Document Analysis as a Qualitative Research Method”, Qualitative Research Journal, 9/2, (2009), s. 27-40. Civelek, Nilay Kınay, “Tazmin Sanatı ile Yazılan Na’t-ı Şerifler: Beyânü’l-Hak Mecmuası Örneği”, Journal of Social Sciences of Mus Alparslan University, 10/2, (2022), s. 681-697.
  4. Çam, İrfan Davut, “Osmanlı Devleti’nde Eğitim: II. Meşrutiyet Dönemi’nden Cumhuriyet’in Kuruluşuna Kadar”, Türk Eğitim Tarihi, ed. Mehmet Sağlam, Vizetek Yayınları, Ankara 2023, s. 211-244.
  5. Engin, Vahdettin, “Osmanlı İmparatorluğunun Devamlılık ve Modernleşme Mücadelesi: Türkiye Cumhuriyeti’nin Tarihi Temelleri”, İmparatorluktan Ulus Devlete Türk İnkılap Tarihi, ed. Cemil Öztürk, Pegem Akademi, Ankara 2012, s. 37-91.
  6. Ergin, Osman, Türk Maarif Tarihi, Eser Matbaası, İstanbul 1977.
  7. Georgeon, François, Sultan Abdülhamid, çev. Ali Berktay, İletişim Yayınları, İstanbul, 2012.
  8. Güllü, Ramazan Erhan, “Lozan Antlaşması Sonrası Türkiye’nin Azınlıklara Yönelik Politikaları”, Avrasya İncelemeleri Dergisi, 7/2, (2018), s. 268-298.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of The Republic of Turkiye

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 28, 2026

Submission Date

March 1, 2025

Acceptance Date

May 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 1

APA
Özçetin, K., & Vurgun, A. (2026). Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 13(1), 262-288. https://doi.org/10.16985/mtad.1649218
AMA
1.Özçetin K, Vurgun A. Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi. MUJOT. 2026;13(1):262-288. doi:10.16985/mtad.1649218
Chicago
Özçetin, Kübra, and Ahmet Vurgun. 2026. “Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı Ve Azınlık Okulları Için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 13 (1): 262-88. https://doi.org/10.16985/mtad.1649218.
EndNote
Özçetin K, Vurgun A (June 1, 2026) Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 13 1 262–288.
IEEE
[1]K. Özçetin and A. Vurgun, “Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi”, MUJOT, vol. 13, no. 1, pp. 262–288, June 2026, doi: 10.16985/mtad.1649218.
ISNAD
Özçetin, Kübra - Vurgun, Ahmet. “Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı Ve Azınlık Okulları Için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 13/1 (June 1, 2026): 262-288. https://doi.org/10.16985/mtad.1649218.
JAMA
1.Özçetin K, Vurgun A. Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi. MUJOT. 2026;13:262–288.
MLA
Özçetin, Kübra, and Ahmet Vurgun. “Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı Ve Azınlık Okulları Için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, vol. 13, no. 1, June 2026, pp. 262-88, doi:10.16985/mtad.1649218.
Vancouver
1.Kübra Özçetin, Ahmet Vurgun. Erken Cumhuriyet Dönemi Yabancı ve Azınlık Okulları için Hazırlanan Türkçe Dersi Müfredatının İncelenmesi. MUJOT. 2026 Jun. 1;13(1):262-88. doi:10.16985/mtad.1649218

MUJOT publishes scientific studies such as research articles, review articles; historiographic studies, archival and monographic source publications, scholarly translation and transcriptions, bibliography and chronologies, book and thesis reviews, interviews and obituary studies along with announcements about related subjects about Turkic World particularly in the fields of language, culture, literature, history, folklore, geography and art.