Research Article

WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Volume: 5 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Abstract

Bu çalışma, Web of Science veri tabanında indekslenen “artificial intelligence literacy” başlıklı yayınların 2020-2025 dönemi bibliyometrik analizini sunmaktadır. Araştırmanın amacı, yapay zekâ okuryazarlığı literatürünün nicel karakteristiklerini, disiplinler arası dağılımını, yazar ve kurum işbirliği ağlarını ile anahtar kavram kümelerini haritalamaktır. Veri toplama 16 Ağustos 2025 tarihinde WoS’un Topic alanı kullanılarak gerçekleştirilmiş; toplam 119 belge analiz edilmiştir. Analizlerde yayın sayıları, atıf sayıları, ülke ve kurum dağılımları ile anahtar kelime eş-görünümüne ilişkin görselleştirmeler için VOSviewer yazılımı ve betimleyici istatistikler kullanılmıştır. Bulgular, 2020’den itibaren alanın hızlı bir büyüme gösterdiğini, çalışmaların ağırlıklı olarak eğitim bağlamında yoğunlaştığını ve Çin, ABD ile Türkiye’nin öne çıkan ülkeler olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca literatürde “AI ethics”, “generative AI” ve “scale development” gibi temaların yükselişte olduğu; yazar ve kurum işbirliğinin ise hâlâ parçalı, bölgesel kümelenmelerle sınırlı kaldığı saptanmıştır. Sonuçlar, alandaki araştırma eğilimlerini ve boşlukları tartışarak, daha kapsayıcı veri tabanı taramalarının ve çok merkezli iş birliklerinin teşvik edilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme gibi nicel teknikler kullanılmaması sebebiyle etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederiz.

References

  1. Acemoglu, D. & Restrepo, P. (2019). Automation and new tasks: How technology displaces and reinstates labor. Journal of Economic Perspectives, 33(2), 3–30. https://doi.org/10.1257/jep.33.2.3
  2. Alkan, A. (2024). Yapay zekâ: Eğitimdeki rolü ve potansiyeli. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(1), 483–497. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3280453
  3. Al-Kfairy, M., Mustafa, D., Kshetri, N., Insiew, M. & Alfandi, O. (2024). Ethical Challenges and Solutions of Generative AI: An Interdisciplinary Perspective. Informatics, 11(3), 58. https://doi.org/10.3390/ informatics11030058 Altıntop, M. (2025). Wos Veri Tabanında İçerik Analizi Bağlamında Yapılan Bibliyometrik Analizlerin Bibliyometrik Analizi. Arşiv Dünyası, 12(1), 1-27. https://doi.org/10.53474/ad.1651659
  4. Buolamwini, J. & Gebru, T. (2018). Gender Shades: Intersectional accuracy disparities in commercial gender classification. In Proceedings of the 1st Conference on Fairness, Accountability and Transparency, 77–91. https://proceedings.mlr.press/v81/buolamwini18a/buolamwini18a.pdf
  5. Cardona, M. A., Rodríguez, R. J., & Ishmael, K. (2023). Artificial intelligence and the future of teaching and learning: Insights and recommendations. U.S. Department of Education. https://www.ed.gov/sites/ed/files/documents/ai-report/ai-report.pdf
  6. Coşkun, F. ve Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay zekânın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54(3), 947–966. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1707037
  7. Çetin, M., Karakuş, A. ve Geçgel, Ş. (2024). Gelişen bir paradigma: Yapay zekâ okuryazarlığı. International Journal of Active Learning, 8(1), 50–63. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijal/issue/83378/1422876
  8. El Cassai, A., Ng, J.Y., Liu, H., Masood, M., Syed, N., Stephen, D., Ayala, A. P., Sabé, M., Solmi, M., Waltman, L., Haustein & S., Moher, D. (2024). Guidance List for repOrting Bibliometric AnaLyses (GLOBAL): A Research Protocol. https://doi.org/10.1101/2024.08.26.24312538v1

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

August 18, 2025

Acceptance Date

September 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Altıntop, M., & Bak, G. (2025). WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(2), 277-297. https://izlik.org/JA97AR97PS
AMA
1.Altıntop M, Bak G. WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2025;5(2):277-297. https://izlik.org/JA97AR97PS
Chicago
Altıntop, Mevlüt, and Gökhan Bak. 2025. “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. MTÜ Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi 5 (2): 277-97. https://izlik.org/JA97AR97PS.
EndNote
Altıntop M, Bak G (December 1, 2025) WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 5 2 277–297.
IEEE
[1]M. Altıntop and G. Bak, “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”, MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, vol. 5, no. 2, pp. 277–297, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA97AR97PS
ISNAD
Altıntop, Mevlüt - Bak, Gökhan. “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 5/2 (December 1, 2025): 277-297. https://izlik.org/JA97AR97PS.
JAMA
1.Altıntop M, Bak G. WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2025;5:277–297.
MLA
Altıntop, Mevlüt, and Gökhan Bak. “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. MTÜ Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, vol. 5, no. 2, Dec. 2025, pp. 277-9, https://izlik.org/JA97AR97PS.
Vancouver
1.Mevlüt Altıntop, Gökhan Bak. WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi [Internet]. 2025 Dec. 1;5(2):277-9. Available from: https://izlik.org/JA97AR97PS