Araştırma Makalesi

WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Cilt: 5 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Öz

Bu çalışma, Web of Science veri tabanında indekslenen “artificial intelligence literacy” başlıklı yayınların 2020-2025 dönemi bibliyometrik analizini sunmaktadır. Araştırmanın amacı, yapay zekâ okuryazarlığı literatürünün nicel karakteristiklerini, disiplinler arası dağılımını, yazar ve kurum işbirliği ağlarını ile anahtar kavram kümelerini haritalamaktır. Veri toplama 16 Ağustos 2025 tarihinde WoS’un Topic alanı kullanılarak gerçekleştirilmiş; toplam 119 belge analiz edilmiştir. Analizlerde yayın sayıları, atıf sayıları, ülke ve kurum dağılımları ile anahtar kelime eş-görünümüne ilişkin görselleştirmeler için VOSviewer yazılımı ve betimleyici istatistikler kullanılmıştır. Bulgular, 2020’den itibaren alanın hızlı bir büyüme gösterdiğini, çalışmaların ağırlıklı olarak eğitim bağlamında yoğunlaştığını ve Çin, ABD ile Türkiye’nin öne çıkan ülkeler olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca literatürde “AI ethics”, “generative AI” ve “scale development” gibi temaların yükselişte olduğu; yazar ve kurum işbirliğinin ise hâlâ parçalı, bölgesel kümelenmelerle sınırlı kaldığı saptanmıştır. Sonuçlar, alandaki araştırma eğilimlerini ve boşlukları tartışarak, daha kapsayıcı veri tabanı taramalarının ve çok merkezli iş birliklerinin teşvik edilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme gibi nicel teknikler kullanılmaması sebebiyle etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederiz.

Kaynakça

  1. Acemoglu, D. & Restrepo, P. (2019). Automation and new tasks: How technology displaces and reinstates labor. Journal of Economic Perspectives, 33(2), 3–30. https://doi.org/10.1257/jep.33.2.3
  2. Alkan, A. (2024). Yapay zekâ: Eğitimdeki rolü ve potansiyeli. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(1), 483–497. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3280453
  3. Al-Kfairy, M., Mustafa, D., Kshetri, N., Insiew, M. & Alfandi, O. (2024). Ethical Challenges and Solutions of Generative AI: An Interdisciplinary Perspective. Informatics, 11(3), 58. https://doi.org/10.3390/ informatics11030058 Altıntop, M. (2025). Wos Veri Tabanında İçerik Analizi Bağlamında Yapılan Bibliyometrik Analizlerin Bibliyometrik Analizi. Arşiv Dünyası, 12(1), 1-27. https://doi.org/10.53474/ad.1651659
  4. Buolamwini, J. & Gebru, T. (2018). Gender Shades: Intersectional accuracy disparities in commercial gender classification. In Proceedings of the 1st Conference on Fairness, Accountability and Transparency, 77–91. https://proceedings.mlr.press/v81/buolamwini18a/buolamwini18a.pdf
  5. Cardona, M. A., Rodríguez, R. J., & Ishmael, K. (2023). Artificial intelligence and the future of teaching and learning: Insights and recommendations. U.S. Department of Education. https://www.ed.gov/sites/ed/files/documents/ai-report/ai-report.pdf
  6. Coşkun, F. ve Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay zekânın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54(3), 947–966. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1707037
  7. Çetin, M., Karakuş, A. ve Geçgel, Ş. (2024). Gelişen bir paradigma: Yapay zekâ okuryazarlığı. International Journal of Active Learning, 8(1), 50–63. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijal/issue/83378/1422876
  8. El Cassai, A., Ng, J.Y., Liu, H., Masood, M., Syed, N., Stephen, D., Ayala, A. P., Sabé, M., Solmi, M., Waltman, L., Haustein & S., Moher, D. (2024). Guidance List for repOrting Bibliometric AnaLyses (GLOBAL): A Research Protocol. https://doi.org/10.1101/2024.08.26.24312538v1

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

2 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Altıntop, M., & Bak, G. (2025). WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(2), 277-297. https://izlik.org/JA97AR97PS
AMA
1.Altıntop M, Bak G. WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2025;5(2):277-297. https://izlik.org/JA97AR97PS
Chicago
Altıntop, Mevlüt, ve Gökhan Bak. 2025. “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 5 (2): 277-97. https://izlik.org/JA97AR97PS.
EndNote
Altıntop M, Bak G (01 Aralık 2025) WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 5 2 277–297.
IEEE
[1]M. Altıntop ve G. Bak, “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”, MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, c. 5, sy 2, ss. 277–297, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97AR97PS
ISNAD
Altıntop, Mevlüt - Bak, Gökhan. “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 5/2 (01 Aralık 2025): 277-297. https://izlik.org/JA97AR97PS.
JAMA
1.Altıntop M, Bak G. WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2025;5:277–297.
MLA
Altıntop, Mevlüt, ve Gökhan Bak. “WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2025, ss. 277-9, https://izlik.org/JA97AR97PS.
Vancouver
1.Mevlüt Altıntop, Gökhan Bak. WoS Veri Tabanındaki Yapay Zekâ Okuryazarlığı Konulu Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;5(2):277-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97AR97PS