Türkiye’de 1995-2026 Yılları Arasında Nevruz’un Filatelik Temsili: UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Yaklaşımı Bağlamında Bir İnceleme
Abstract
Araştırmanın amacı, Türkiye’de 1995-2026 yılları arasında yayımlanan Nevruz temalı filatelik materyalleri UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi bağlamında inceleyerek Nevruz’un hangi öğeler ve simgesel unsurlar aracılığıyla temsil edildiğini ortaya koymaktır. Çalışma, filatelik materyallerin somut olmayan kültürel mirasın belgelenmesi, görünür kılınması ve kültürel belleğin aktarımındaki rolünü göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman analizi yöntemiyle yürütülen çalışma kapsamında, 1995-2026 yılları arasında yayımlanan 13 resmî filatelik materyal betimsel analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, Nevruz’un filatelik tasarımlarda ateş kültü, ateşten atlama, geleneksel kıyafetler, halk oyunları, doğa, güneş ve bereket gibi sembolik unsurlar aracılığıyla temsil edildiğini, görsel dilin ise geleneksel illüstratif anlatımdan çağdaş dijital tasarım anlayışına doğru bir değişim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, filatelik materyallerin UNESCO’nun somut olmayan kültürel mirasın korunması, görünürlüğünün artırılması, farkındalık oluşturulması ve kuşaklar arası aktarımının desteklenmesine yönelik amaçlarıyla büyük ölçüde örtüştüğü belirlenmiştir. Gelecek çalışmalarda, farklı ülkelerde yayımlanan Nevruz temalı materyallerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi önerilmektedir.
Keywords
References
- Assmann, J. (2015), Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik (Çev. A. Tekin), Ayrıntı Yayınları, 2. Baskı.
- Bayat, F. (2008), “Sosyo-Kültürel ve Sosyo-Ekonomik Bağlamda Yengi Kün (Nevruz): Mitolojik Olgudan Mitolojik Kurguya”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), ss.139-148. https://izlik.org/JA72BZ34ZC
- Bowen, G. A. (2009), “Document Analysis As a Qualitative Research Method”, Qualitative Research Journal, 9(2), ss.27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
- Büyükokutan Töret, A., Söğüt, Z. (2025), “Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Ocağı’nda Sultan Nevruz Cemi”, Türk Folklor Araştırmaları Derneği Dergisi, 371, ss.38-74. https://doi.org/10.61620/tfa.64
- Cengiz, D. (2021), “Nevruz’un Mitolojik ve Tarihi Kaynakları: Türkiye ve Azerbaycan’da Melo-Poetik Hususiyetleri”, Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), ss.885-910. https://izlik.org/JA74GA62SY
- Eroğlu, H. (2005), “Bozkır Geleneği ve Nevruz”, Bilge, 44, ss. 4-9.
- Gelengül Ekimci, B., Küçükatalay, E. (2023), “Osmanlı Posta Teşkilatı Yapılarının Kültürel Miras Değerleri Bağlamında İncelenmesi”, TÜBA-KED, 27, ss.149-178. https://doi.org/10.22520/tubaked.1026803
- Güleç, S., Yalçın, A. (2025), “Kültürel Mirasın Aktarılmasında Yerel Kültürel Unsurların Rolü”, İzmir Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), ss.44-58. https://doi.org/10.47899/ijss.1573894
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
History of Sports
Journal Section
Research Article
Authors
Serkan Aycil
*
0000-0002-3540-5548
Türkiye
Publication Date
October 21, 2026
Submission Date
July 10, 2026
Acceptance Date
October 13, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 6 Number: 3