Muhasebe Meslek Mensubu Adaylarının Etik Algıları: İstanbul İli Örneği

Abstract

Son yıllarda yaşanan işletme iflasları ve skandalları, finansal raporları denetleyenler kadar finansal raporları hazırlayanların ve sunanların sorumlulukları üzerinde durmaktadır. Çok sayıda muhasebe meslek kuruluşu, finansal raporları hazırlayan ve denetleyen, muhasebe meslek mensuplarına yönelik etik konulu çok sayıda çalışma yapılmış ve etik standartlarını yayınlanmıştır. Ayrıca muhasebe meslek mensupları ve gelecekte bu mesleği seçme isteyen öğrencilerin etik algıları ve görüşleri ile ilgili çok sayıda akademik çalışma yapılmıştır. Ancak muhasebe meslek mensubu adayları olan stajyerlere yönelik yapılmış çalışma bulunmamaktadır. Bu amaçla bu çalışmada mesleğin başında olan stajyerlerin etik algıları anket tekniği ile ortaya konmaya çalışılmıştır. Muhasebe meslek mensubu adaylarının verdikleri cevaplara göre, adayların yaklaşık yarısından fazlası mesleki etik kuralları hakkında hiç eğitim almadıklarını bildirmişlerdir. Eğitim aldığını bildirenler, daha çok meslek kuruluşlarının yayınlarından faydalanarak veya stajları sırasında eğitim aldıklarını belirtmişlerdir. Adayların yaklaşık dörtte biri stajları süresinde mesleki etik kurallarına aykırı davranışlar gözlemlediklerini belirtmişlerdir. Adaylara göre muhasebe meslek mensuplarını etik kurallarına aykırı davranışlara yönelten sebeplerin başında müşteriyi kaçırmamak düşüncesi ve daha çok para kazanma isteği olduğu belirtilmekle birlikte, meslek mensubunu etik dışı davranışlara yönelten sebeplerin içinde dini faktörlerin ve siyasal eğilimlerin etkisinin olmayacağını da belirtmişlerdir. Yapılan analizlerde adayların eğitim durumları ve cinsiyetleri ile etik kuralları hakkında daha önce eğitim almış olup olmamalarına göre istatistiki olarak anlamlı farklılıklar da tespit edilmiştir.

Keywords

• Muhasebe, Stajyerler, Mesleki Etik Kuralları

Ethical Perception of Accounting Professional Candidates: İstanbul Case

Abstract

Bankruptcies and scandals in enterprises in recent years have drawn attention to responsibilities of not only inspectors of financial reports but also those who prepare and present the reports. Many accounting enterprises have carried out many studies on ethics for accounting professionals who prepare and inspect financial reports; and they released their ethical standards. Also, there have been numerous academic studies about ethical perception and opinions of accounting professionals and students who want to choose accounting as their future jobs. However, there is no study on trainees who are prospective accounting professionals, yet. Thus, this study aimed to discover ethical perception of trainees who are new in the job by using the questionnaire technique. Based on the answers of accounting professional candidates, it was revealed that more than half of these candidates had no training about ethical rules. Others reported that they made use of publications of professional enterprises or had some training during their training periods. Approximately one-quarter of the candidates reported that during their training periods they observed actions against the ethical rules of the profession. The candidates believe that the main motives why accounting professionals resort to unethical actions are the desire not to lose the customers and to earn more money. They also stated that religious factors or political views are not influential on such unethical actions. Statistical analyses revealed that there are significant statistical differences among the candidates regarding their education level, sex and whether they are trained about ethical rules or not.

Keywords

• Accounting, Trainees, Professional Ethical Rules