Research Article

Afrahat’ın Sekizinci İspatında “Ruhun Uykusu”: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası

Volume: 17 Number: Ölüm Mefhumu July 31, 2026
EN TR

Afrahat’ın Sekizinci İspatında “Ruhun Uykusu”: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası

Abstract

Bu makale, Persli Bilge olarak anılan Afrahat’ın IV. yüzyılda Süryanicenin farklı dillerden etkilenmeden saf üslubuyla kaleme aldığı “İspatlar” eseri, Süryanice adıyla taḥwito külliyatı içindeki “Ölülerin Dirilişi” hakkındaki sekizinci ispatında, özellikle “ruhun uykusu” öğretisini merkeze alarak ölüm-diriliş ekseninde ruh-beden ilişkisinin nasıl kurulduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Afrahat’ın metinlerinde ruhun ölüm sonrası konumu, “uyku” metaforu etrafında kavramsallaştırılırken diriliş vaktinde ruhun bedenle yeniden ilişkilenişi, bedenin dönüşümü ve bu sürecin teolojik gerekçelendirilmesi belirgin bir argüman örgüsü içinde sunulmaktadır. Çalışma, Afrahat’ın bu öğretisini yalnızca doktrinel bir beyan olarak değil, aynı zamanda erken dönem Süryanice konuşan Hristiyan çevrelerde sınırların çizildiği polemik söylem alanı olarak ele almaktadır. Nitekim Afrahat, iman açısından muhalif gördüğü görüşü açıkça isimlendirmeden tartışmakta; böylece metin, muhatabın kimliğini doğrudan ilan etmeyen ancak okuyucuya hedef kitlenin kim olabileceğini düşünme imkânı tanıyan retorik bir strateji izlemektedir. Bu polemik bağlam, Afrahat’ın farklı akidelere sahip Hristiyan toplulukların bazı inanç ve ayin pratiklerine yönelik göndermelerini de anlamlandırmayı mümkün kılmakta, söz konusu pratikler kimi yerlerde teyit edilirken kimi yerlerde dolaylı biçimde tartışmaya açılmaktadır. Makale ayrıca, diriliş düşüncesinin metin içinde nasıl temellendirildiğini, bu temellendirmede Kutsal Ruha yüklenen işlevleri ve beden-ruh-Kutsal Ruh ilişkisinin hangi kavramsal-retorik adımlarla inşa edildiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu amaç doğrultusunda çalışma; kavramsal analiz, metin içi argümantasyon takibi ve polemik-retorik okuma katmanlarını bir araya getirerek Afrahat’ın ifade tarzını, doktrinel vurgularını ve Süryanice konuşan erken dönem Hristiyan topluluklarının inanç ufkunu “ruhun uykusu” öğretisi üzerinden yeniden değerlendirmektedir.

Keywords

References

  1. Afrahat, H. F. (1994). el-Makālāt. Bûlus F. (Çev. ve Thk.). Beyrut: Dâru’l-Maşrik.
  2. Brock, S. P. (1989). Studies in Syriac Christianity. Aldershot: Variorum.
  3. Brock, S. P. (2011). Aphrahat. In S. P. Brock, Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage. Piscataway, NJ: Gorgias Press.
  4. Cameron, A., and Hall, S. G. (Ed. ve Trans.). (2002). Eusebius: Life of Constantine. Oxford: Oxford University Press.
  5. Colpe, C. (1983). Development of Religious Thought. In E. Yarshater (Ed.), The Cambridge History of Iran (Vol.3). Cambridge: Cambridge University Press.
  6. Cullmann, O. (1958). Immortality of the Soul or Resurrection of the Dead? Londra: Epworth Press.
  7. Daley, B. E. (1991). The Hope of the Early Church. Cambridge: Cambridge University Press.
  8. Doğan, O., Erkoç, M. (2024). Türkistan’da Müstakil Bir Kent: İsbîcâb’ın Siyasî, Sosyal ve İlmi Hayatı (8.-10. Yüzyıl). Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 6 (12), 331-342. DOI:10.53718/gttad.1444277

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

World Languages, Literature and Culture (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2026

Submission Date

April 14, 2026

Acceptance Date

July 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: Ölüm Mefhumu

APA
Hacımustafaoğlu, A. (2026). Afrahat’ın Sekizinci İspatında “Ruhun Uykusu”: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası. Mukaddime, 17(Ölüm Mefhumu), 262-284. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1930398
AMA
1.Hacımustafaoğlu A. Afrahat’ın Sekizinci İspatında “Ruhun Uykusu”: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası. Mukaddime. 2026;17(Ölüm Mefhumu):262-284. doi:10.19059/mukaddime.1930398
Chicago
Hacımustafaoğlu, Ayşe. 2026. “Afrahat’ın Sekizinci İspatında ‘Ruhun Uykusu’: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik Ve Polemik İnşası”. Mukaddime 17 (Ölüm Mefhumu): 262-84. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1930398.
EndNote
Hacımustafaoğlu A (July 1, 2026) Afrahat’ın Sekizinci İspatında “Ruhun Uykusu”: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası. Mukaddime 17 Ölüm Mefhumu 262–284.
IEEE
[1]A. Hacımustafaoğlu, “Afrahat’ın Sekizinci İspatında ‘Ruhun Uykusu’: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası”, Mukaddime, vol. 17, no. Ölüm Mefhumu, pp. 262–284, July 2026, doi: 10.19059/mukaddime.1930398.
ISNAD
Hacımustafaoğlu, Ayşe. “Afrahat’ın Sekizinci İspatında ‘Ruhun Uykusu’: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik Ve Polemik İnşası”. Mukaddime 17/Ölüm Mefhumu (July 1, 2026): 262-284. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1930398.
JAMA
1.Hacımustafaoğlu A. Afrahat’ın Sekizinci İspatında “Ruhun Uykusu”: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası. Mukaddime. 2026;17:262–284.
MLA
Hacımustafaoğlu, Ayşe. “Afrahat’ın Sekizinci İspatında ‘Ruhun Uykusu’: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik Ve Polemik İnşası”. Mukaddime, vol. 17, no. Ölüm Mefhumu, July 2026, pp. 262-84, doi:10.19059/mukaddime.1930398.
Vancouver
1.Ayşe Hacımustafaoğlu. Afrahat’ın Sekizinci İspatında “Ruhun Uykusu”: Ölüm-Diriliş Ekseninde Ruh-Beden İlişkisinin Teolojik ve Polemik İnşası. Mukaddime. 2026 Jul. 1;17(Ölüm Mefhumu):262-84. doi:10.19059/mukaddime.1930398