Review

Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu

Volume: 14 Number: 2 May 31, 2024
TR EN

Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu

Abstract

Tarih boyunca salgın potansiyeli taşıyan bulaşıcı hastalıklar ortaya çıkmış ve düzenli olarak yayılarak veba, kolera, grip, şiddetli akut solunum sendromu koronavirüsü (SARS-CoV) ve Orta Doğu solunum sendromu koronavirüsü (MERS-CoV) gibi büyük salgınlara neden olarak insanlık tarihi üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Yakın zamanda ise dünya şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüsü 2 (SARS-CoV-2) salgınıyla karşı karşıya kalmıştır. Salgınlara yol açan bu bulaşıcı hastalıkların çoğu, üreme, avlanma ve küresel ticaret gibi faaliyetler yoluyla hayvanlarla artan etkileşimler nedeniyle insanlara geçen zoonotik patojenlerden kaynaklanmaktadır. Gelişen şehirler, artan seyahatlerin yanı sıra artan insan nüfusu nedeniyle ekosistemler üzerindeki etkiler, bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasını ve yayılmasını artırarak salgınlara hatta pandemilere yol açmıştır. Patojenlerin hayvanlardan insanlara zoonotik aktarımı, ortaya çıkan enfeksiyonların tarih boyunca insanları etkilemesinde önemli bir mekanizmadır. Bu patojenlerin insanlara bulaşma mekanizmalarının anlaşılması, önleme ve kontrol yöntemlerinin geliştirilmesine olanak sağlamıştır. Çağlar boyunca izolasyon, karantina ve sınır kontrolü gibi halk sağlığı önlemlerinin uygulanması, bulaşıcı hastalıkların yayılmasının kontrol altına alınmasına ve toplum yapısının korunmasına yardımcı olmuştur. Eski Çağlardan içinde bulunduğumuz tarihe kadar uzanan bulaşıcı hastalıklar bunların yaşamlara, tarihsel ve toplumsal eğilimlere etkisi, bize sürekli olarak bulaşıcı hastalıkların taşıdığı muazzam gücü hatırlatmaktadır.

Keywords

References

  1. 1. Yurdakul ES. Tarihte önemli bulaşıcı hastalık salgınları. Turk J Public Health 2015;1.3: 1-6.
  2. 2. Lindahl JF, Grace D. The consequences of human actions on risks for infectious diseases: a review. Infect. Ecol. Epidemiology 2015;5(1):30048.
  3. 3. Wolfe ND, Dunavan CP, Diamond J. Origins of major human infectious diseases. Nature 2007; 447(7142): 279-283.
  4. 4. Piret J, Boivin G. Pandemics throughout history. Front. Microbiol 2021;11:631736.
  5. 5. Silbergeld E, et al. New infectious diseases and industrial food animal production. Emerg Infect Dis. 2010.
  6. 6. Parıldar H, Dikici MF. Pandemiler tarihi. Klinik Tıp Aile Hekimliği 2020;2(1):1-8.
  7. 7. Petruševski AB. History of infectious diseases development in the Old and the Middle Ages with the emphasis on the plague and leprosy. Vojnosanit Pregl 2013;70(7):704-708.
  8. 8. Morens DM.,et al. Pandemic COVID-19 joins history’s pandemic legion. MBio 2020;11(3):10.1128/mbio.00812-20.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Veterinary Microbiology

Journal Section

Review

Early Pub Date

May 29, 2024

Publication Date

May 31, 2024

Submission Date

December 1, 2023

Acceptance Date

March 27, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 14 Number: 2

APA
İlgar, E., & Kalkanlı Taş, S. (2024). Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi, 14(2), 180-193. https://doi.org/10.31020/mutftd.1398724
AMA
1.İlgar E, Kalkanlı Taş S. Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi. 2024;14(2):180-193. doi:10.31020/mutftd.1398724
Chicago
İlgar, Elifnaz, and Sevgi Kalkanlı Taş. 2024. “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”. Lokman Hekim Dergisi 14 (2): 180-93. https://doi.org/10.31020/mutftd.1398724.
EndNote
İlgar E, Kalkanlı Taş S (May 1, 2024) Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi 14 2 180–193.
IEEE
[1]E. İlgar and S. Kalkanlı Taş, “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”, Lokman Hekim Dergisi, vol. 14, no. 2, pp. 180–193, May 2024, doi: 10.31020/mutftd.1398724.
ISNAD
İlgar, Elifnaz - Kalkanlı Taş, Sevgi. “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”. Lokman Hekim Dergisi 14/2 (May 1, 2024): 180-193. https://doi.org/10.31020/mutftd.1398724.
JAMA
1.İlgar E, Kalkanlı Taş S. Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi. 2024;14:180–193.
MLA
İlgar, Elifnaz, and Sevgi Kalkanlı Taş. “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”. Lokman Hekim Dergisi, vol. 14, no. 2, May 2024, pp. 180-93, doi:10.31020/mutftd.1398724.
Vancouver
1.Elifnaz İlgar, Sevgi Kalkanlı Taş. Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi. 2024 May 1;14(2):180-93. doi:10.31020/mutftd.1398724

                                                                                                                                  Creative Commons Lisansı                        
                                                                  This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

  

                                    Periodical scientific publication of Mersin University School of Medicine. Can not be cited without referenceResponsibility of the articles belong to the authors

  Cover

Ayşegül Tuğuz

from composition of İlter Uzel named Dioscorides and his Student

Address

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir / Mersin