TR
EN
Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi
Abstract
Osmanlı toprak sınırları içinde bulunan Balkan coğrafyası Osmanlı devleti hâkimiyeti son bulmuş olsa da; sağlığa, kültür ve yaşantıya olan etkileri günümüze kadar devam etmektedir. Alaylı ebe desteği ile yapılan ev doğumları ve ritüelleri bu kültürün bir parçadır. Bu çalışma; bir Monografi çalışmasıdır. Sözlü Tarih kapsamında yapılan bir söyleşi olan çalışma, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün baba ocağı Kocacıkta, geçmiş dönem alaylı ebelik ve ev doğumu uygulamalarına dair bilgi edinmek amacıyla, sözlü tarih yönteminde ve kadın tarihi araştırma alanı kapsamında yapılmıştır.
Çalışmanın kaynağını, katılımcı ile yapılan söyleşiden elde edilen bilgiler ve çalışmayı destekleyen literatür taraması oluşturmaktadır. Ön söyleşi ve “Balkan Kültüründe Doğum ve Doğum Sonu Destekçileri: Avo Nene’ ler” çalışması referans alınarak hazırlanan anket sorularından veriler elde edilmiştir. Söyleşi öncesi katılımcıdan sözlü ve yazılı onam formu alınmıştır.
Çalışma sonucunda elde edilen bilgiler, yine Balkan coğrafyasında 2018 yılında yapılmış olan Aytaç ve Yazıcı’nın çalışmasındaki verilerle örtüşmektedir. Ayrıca şehirde (Gostivar) veya köyde (Kocacık), Kuzey Makedonya Türk kadınlarının doğumlarını 20.yüzyılın üçüncü çeyreği dâhil (ulaşılan kısıtlı veriler doğrultusunda) evde ve alaylı ebe ile yaptıkları görülmektedir. Bu sonuç bağlamında, özellikle mübadele ile yapılan göçlerle birlikte azınlık durumuna düşen Müslüman Türk nüfusun kültürel tercihinin yanı sıra kimliğini de koruma amacıyla ev doğumlarını tercih ettiği söylenebilir. Katılımcının görüşme kaydında mevcut ifadeleri de bu tespiti destekler niteliktedir. Fakat hem bu sonucun doğrulanması için hem de Balkan coğrafyasında varlık göstermiş Osmanlı kültürü ebelik uygulamaları için daha çok çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.
Keywords
References
- 1. İbn Haldun. İbn Haldun, Mukaddime, Cilt:II, (Çeviren: Zakir Kadirî Ugan), İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları; 1986.
- 2. Hancıoğlu Aytaç S, Yazıcı S. Balkan Kültüründe Doğum Ve Doğum Sonu Destekçileri:“Avo Nene” Ler. International Peer-Reviewed Journal Of Scientific Research 2018;31(1): 16-31.
- 3. Bacon E. Elizabeth. Esir Orta Asya, (Çev. Tansu Say), 1001 Temel Eser, (t.y.), İstanbul: Tercüman Yayınları; 1977.
- 4. Beydili C. Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük. Hayrettin İvgin; Önsöz: Prof. Dr. Özkul Çobanoğlu. Ankara: Yurt Kitap-Yayın; 2005. S. 511.
- 5. Sarı N. Türkiye’de ebeliğin tarihi gelişimi. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 2021;7:81-93.
- 6. Uzel İ. Transkripsiyonu ve düzenlemesi yapılan, Sabuncuoğlu Ş. Ait ‘Cerrahiyyetü’l Haniyye’kitabı. Türk Tarih Kurumu, 1992, 304-305.
- 7. Binbaşı M. Nasrullah; Kolağası M.Rüşdi; Mülazım M.Eşref, Osmanlı Atlası – XX. Yüzyıl Başları, OSAV. İstanbul: 2003.
- 8. Kartal N. Atatürk ve Kocacık Türkleri, TC. Kültür Bakanlığı. Erişim adresi: https://kutuphane.ttk.gov.tr/details?id=585084&materialType=KT&query=Kartal%2C+Numan.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Models of Care and Place of Birth, Midwifery (Other)
Journal Section
Monograph
Authors
Publication Date
January 23, 2026
Submission Date
May 31, 2025
Acceptance Date
December 22, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 16 Number: 1
APA
Hancıoğlu Aytaç, S. (2026). Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi. Lokman Hekim Dergisi, 16(1), 3-11. https://doi.org/10.31020/mutftd.1710227
AMA
1.Hancıoğlu Aytaç S. Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16(1):3-11. doi:10.31020/mutftd.1710227
Chicago
Hancıoğlu Aytaç, Selma. 2026. “Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik Ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi”. Lokman Hekim Dergisi 16 (1): 3-11. https://doi.org/10.31020/mutftd.1710227.
EndNote
Hancıoğlu Aytaç S (January 1, 2026) Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi. Lokman Hekim Dergisi 16 1 3–11.
IEEE
[1]S. Hancıoğlu Aytaç, “Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi”, Lokman Hekim Dergisi, vol. 16, no. 1, pp. 3–11, Jan. 2026, doi: 10.31020/mutftd.1710227.
ISNAD
Hancıoğlu Aytaç, Selma. “Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik Ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi”. Lokman Hekim Dergisi 16/1 (January 1, 2026): 3-11. https://doi.org/10.31020/mutftd.1710227.
JAMA
1.Hancıoğlu Aytaç S. Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16:3–11.
MLA
Hancıoğlu Aytaç, Selma. “Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik Ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi”. Lokman Hekim Dergisi, vol. 16, no. 1, Jan. 2026, pp. 3-11, doi:10.31020/mutftd.1710227.
Vancouver
1.Selma Hancıoğlu Aytaç. Mustafa Kemal Atatürk’ün Baba Ocağı Kocacık’ta Alaylı Ebelik ve Ev Doğumlarına Dair Bir Söyleşi. Lokman Hekim Dergisi. 2026 Jan. 1;16(1):3-11. doi:10.31020/mutftd.1710227
