Review

Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması

Volume: 16 Number: 1 January 23, 2026
TR EN

Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması

Abstract

Günümüzde modern farmakolojinin temelini oluşturan birçok ilaç, kökenini geleneksel tedavi uygulamalarında kullanılan bitkisel kaynaklardan almaktadır. Etnobotanik çalışmalar, antik çağdan günümüze kadar insanlarla bitkiler arasında kurulan ilişkinin atalardan sözel olarak kuşaktan kuşağa aktarılan ve deneme yanılma yolu ile öğrenilen bilgilerle şekillenmiştir. Bu doğrultuda, bitkilerin halk arasındaki geleneksel kullanım bilgilerinin bilimsel yöntemlerle kanıtlanıp belgelenmesi hem biyokültürel mirasın korunmasına hem de yeni farmasötik keşiflere olanak tanır. Fabaceae (Leguminosae) familyasının önemli cinslerinden biri olan Prosopis L., kurak ve yarı kurak bölgelerde yaygın olarak yetişmekte olup farklı kültürlerde çeşitli tıbbi kullanım alanlarına sahip olmakla beraber besin maddesi, gıda kaynağı, hayvan yemi, yakacak odun ve kereste gibi daha pek çok farklı amaçlarla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Prosopis türlerinin dünya genelindeki geleneksel kullanımları etnobotanik açıdan konu olarak ele alınmış olup bu cinse ait bitki türlerinin halk hekimliğindeki rolü, geleneksel olarak kullanılan bitkilerin kullanılan kısımları, kullanım amaçları, hazırlanış şekilleri, uygulama biçimleri ve tıbbi etkileri coğrafi alanlara göre araştırılmıştır. Buna göre geleneksel olarak en sık kullanılan türler arasında, Prosopis africana (Guill. & Perr.) Taub., Prosopis cineraria (L.) Druce, Prosopis farcta (Banks & Sol.) J.F.Macbr. ve Prosopis juliflora (Sw.) DC. türü yer almaktadır. Literatür taraması sonucunda, Prosopis cinsine ait bu türlerin özellikle ishale karşı, solunum yolu hastalıklarında, diyabette, deri ve zührevi hastalıklarda, ağrı kesici ve anti-enflamatuvar gibi birçok amaçla yoğun olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Bu derleme çalışması, Prosopis türlerinin yalnızca halk tıbbındaki potansiyel değerini ortaya koymakla sınırlı kalmayıp aynı zamanda gelecekteki etnofarmakolojik araştırmalar için de sağlam bir temel sunmayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. 1. Sharma M, Kumar A. Ethnobotanical uses of medicinal plants: A review. Int J Life Sci Pharm Res 2013;3(2):52-57.
  2. 2. Alimata B, et al. The ethnobotanical survey, antibacterial activity and phytochemical screening of extracts of Prosopis africana (Guill. & Perr.) Taub. Eur J Med Plants 2020;31(3):39-47.
  3. 3. Chaudhary KK, et al. Ethnopharmacological and phytopharmaceutical evaluation of Prosopis cineraria: An overview and future prospects. Curr Drug Metab 2018;19(3):192-214.
  4. 4. Bohórquez-Medina SL, et al. Traditional culinary uses, food applications, and potential health benefits of Peruvian mesquite (Prosopis juliflora, Prosopis pallida), research advances and challenges: a review. J Ethn Foods 2025;12(1):10.
  5. 5. Eshetu AA. A valuable or a curse resource? A systematic review on expansion, perception of local community, benefits and side effects of Prosopis juliflora. Front Conserv Sci 2024;5:1491618.
  6. 6. Henciya S, et al. Biopharmaceutical potentials of Prosopis spp. (Mimosaceae, Leguminosae). J Food Drug Anal 2017;25(1):187-96.
  7. 7. Yıldırım F. Mersin’deki eczanelerde ve aktarlarda fitoterapide kullanılan bitkiler. Yüksek Lisans Tezi. Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, 2023.
  8. 8. Akkuzu G. Çeti [Prosopis farcta (Banks & Sol.) Mac.]’nin çimlenme biyolojisi ve kimyasal mücadelesi üzerine araştırmalar. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Ana Bilim Dalı, 2012.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Traditional, Complementary and Integrative Medicine (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

January 23, 2026

Submission Date

August 14, 2025

Acceptance Date

December 28, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 1

APA
Jolaq, N. S. A., Pehlivan, S., & Süntar, İ. (2026). Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması. Lokman Hekim Dergisi, 16(1), 46-53. https://doi.org/10.31020/mutftd.1763945
AMA
1.Jolaq NSA, Pehlivan S, Süntar İ. Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16(1):46-53. doi:10.31020/mutftd.1763945
Chicago
Jolaq, Nabeel Shihab Ahmed, Selin Pehlivan, and İpek Süntar. 2026. “Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında Bir Derleme Çalışması”. Lokman Hekim Dergisi 16 (1): 46-53. https://doi.org/10.31020/mutftd.1763945.
EndNote
Jolaq NSA, Pehlivan S, Süntar İ (January 1, 2026) Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması. Lokman Hekim Dergisi 16 1 46–53.
IEEE
[1]N. S. A. Jolaq, S. Pehlivan, and İ. Süntar, “Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması”, Lokman Hekim Dergisi, vol. 16, no. 1, pp. 46–53, Jan. 2026, doi: 10.31020/mutftd.1763945.
ISNAD
Jolaq, Nabeel Shihab Ahmed - Pehlivan, Selin - Süntar, İpek. “Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında Bir Derleme Çalışması”. Lokman Hekim Dergisi 16/1 (January 1, 2026): 46-53. https://doi.org/10.31020/mutftd.1763945.
JAMA
1.Jolaq NSA, Pehlivan S, Süntar İ. Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16:46–53.
MLA
Jolaq, Nabeel Shihab Ahmed, et al. “Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında Bir Derleme Çalışması”. Lokman Hekim Dergisi, vol. 16, no. 1, Jan. 2026, pp. 46-53, doi:10.31020/mutftd.1763945.
Vancouver
1.Nabeel Shihab Ahmed Jolaq, Selin Pehlivan, İpek Süntar. Prosopis L. Türlerinin Geleneksel Terapötik Kullanımları Hakkında bir Derleme Çalışması. Lokman Hekim Dergisi. 2026 Jan. 1;16(1):46-53. doi:10.31020/mutftd.1763945

                                                                                                                                  Creative Commons Lisansı                        
                                                                  This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

  

                                    Periodical scientific publication of Mersin University School of Medicine. Can not be cited without referenceResponsibility of the articles belong to the authors

  Cover

Ayşegül Tuğuz

from composition of İlter Uzel named Dioscorides and his Student

Address

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir / Mersin