Erken Dönem İslam Tıbbı’na Süryani Çevirmen Hekimlerin Etkisi Tıp Tarihi Araştırması
Abstract
Amaç: İslam Tıbbı’nın erken dönemi Tercüme Dönemi’ne Asuri-Süryani çevirmen hekimlerin katkılarını açıklamaktır.
Yöntem: İslam Tıbbı’nın erken dönemi Tercüme Dönemi’nde antik çağın Yunan Tıbbı ve Roma Tıbbı yazmalarını Süryanice ve Arapça’ya çeviren Asuri-Süryani çevirmen hekimlerce çevrilen eserler örneklenip Tıp Tarihi Araştırması yapılmıştır. İslam Tıbbı’nın erken dönemi olan Tercüme Dönemi’nde antik çağın Yunan ve Roma Tıbbı yazmalarını çeviren Yuhanna bin Serabiyun, Yuhanna bin Maseveyh, Huneyn bin İshak, Hubeyş bin Hasan ile İshak bin Huneyn ve onların eserleri 2024-2025 arasında incelenmiştir. Kütüphanelerden, yazarların eserlerinden ve online verilerden yararlanılarak eserler karşılaştırmalı analiz edilmiştir. Zaman sınırlaması yapılmayarak özgün eserler çalışmaya dahil edilmiştir.
Bulgular: İrdelenen eserlere göre İslamiyet Mezopotamya’ya ve El Cezire’ye yayılınca Asur İmparatorluğu’nun kültürel mirasçıları Asuri-Süryaniler ile karşılaşmıştır. Bu bölgenin yaygın dili Sami dillerinden, Arapça ile İbranice ile akraba Süryanicedir. Süryanice’nin sağdan sola yazılması ve hareke sisteminin yokluğu onu Arapçayla benzer kılmaktadır. Benzerlikler Asuri-Süryanilerin Araplaşmasına yol açmış; Bizans’la mezhep sorunları nedeniyle baskı gördüklerinden Hıristiyan olmalarına rağmen dil benzerliği ve kültürel yakınlıkla Araplarla kaynaşmışlardır. Doğu Roma yani Bizans şehirlerinden elde edilen antik Yunan ve Roma uygarlıklarına ait tıp el yazmaları Asuri-Süryani çevirmen hekimlerce Süryanice ve Arapça’ya çevrilip İslam Tıbbı’nın zemini hazırlanmıştır.
Sonuç: İslam Tıbbı; erken dönemi Tercüme Dönemi’nden sonra Yunanca ve Latince antik tıp el yazmalarından yapılan çevirilerden yararlanan bilim adamlarını yetiştirip, “Hümoral Patoloji Kuramı”nı zirve noktasına ulaştırmıştır Rönesans ve Aydınlama ile gelişen Batı Uygarlığı bilimsel buluşların da etkisiyle yeni bir kuram arayışına girmiş ve günümüz tıbbının “Hücresel Patoloji Kuramı” ortaya çıkmıştır. İslam Tıbbı erken döneminin bu çevirileri tamamlayıcı sağlık uygulamaların temelini de oluşturmaktadır.
Keywords
Supporting Institution
----------
Project Number
----------
Ethical Statement
TÜRKÇE özet ( 233 ) KELİMEDİR, İNGİLİZCE özet ( 250 ) KELİMEDİR. TOPLAM METİN ( 3998 ) KELİMEDİR.
İnsan ve Hayvan Deneyi Yoktur ETİK KURUL KARARI GEREKLİ DEĞİLDİR.
Kişisel Verileri Koruma Kanununa Aykırılık Yok ETİK KURUL KARARI GEREKMEZ.
Thanks
Tıp Tarihi'den Prof.Dr.Ahmet Acıduman' a teşekkürlerimizi arz ederiz.
Syriac Translator Physicians’ Impact on Early Islamic Medicine Medical History Research
Abstract
Objective: Explaining the contributions of Syriac transilator physicians to the early period of Islamic Medicine, the “Translations Period”.
Method: Syriac translator physicians and their translations in the early period of Islamic medicine, the “Translation Period” were examined. Syriac translator physicians Yuhanna bin Serabiyun, Yuhanna bin Maseveyh, Hunayn bin Ishaq, Hubaysh bin Hasan, and Ishaq bin Hunayn, and their works were studied between 2024 and 2025. Comparative analysis of the works was conducted using libraries, authors' works, and online data. Works were included in the study without any time restrictions.
Findings: Based on the works examined, while Islam expanded to Mesopotamia and Al Jazeera, it encountered the Assyrian Empire’s cultural heirs Syriacs. The prevalant langue of this region was Syriac, a Semitic language related to Arabic and Hebrew. Syriac's right-to-left writing system and absence of diacritical mark system were similar to Arabic. Similarities led to the Arabization of most of the Syriacs. Oppressions due to sectarian conflicts with Byzantium Empire, they largely integrated with the Arabs through linguistic similarities and cultural affinities. During the period of Islamic expansion the medical manuscripts from Greek and Roman civilizations translated by these translator physicians, were the basis of Islamic Medicine.
Conclusion: Islamic Medicine trained its scientists who utilized these translations and "Humoral Pathology Theory" had reached to its climax. In Renaissance and Enlightenment, by scientific discoveries the "Cellular Pathology Theory" of contemporary medicine emerged. These translations, in the early period of Islamic medicine also form the basis of complementary health practices.
Keywords
Supporting Institution
-------------
Project Number
----------
Ethical Statement
The Turkish summary is (233) words, the English summary is (250) words. The total text is (3998) words.
There is no human or animal testing. No ethics committee decision is required.
There is no violation of the Personal Data Protection Law. No ethics council decision is required.
Thanks
We would like to express our gratitude to Prof. Dr. Ahmet Acıduman from Medical History.
