Research Article

Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi

Volume: 16 Number: 3 September 28, 2026
EN TR

Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi

Abstract

Amaç: Refah değerlendirmesinin çok yönlü doğası, farklı refah boyutlarının (3R’ler) nasıl önceliklendirildiğini ve tartışıldığını anlamak için metin madenciliği yaklaşımlarıyla analiz edilebilecek zengin bir metinsel içerik oluşturur. Metin madenciliği yöntemleri, konu modelleme yaklaşımları ve hayvan refahı araştırmalarındaki güncel uygulamaların sistematik bir incelemesi aracılığıyla hesaplamalı metin analizinin kemirgen çalışmalarında refah kavramlarının nasıl ele alındığını anlamadaki hem potansiyelini hem de zorluklarını vurgulamaktadır. Bu çalışma, özellikle sıçan ve fare gibi kemirgen modellerini içeren çalışmalarda, bilimsel literatürde hayvan refahı kavramının nasıl ele alındığını metin madenciliği teknikleri kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: PubMed veri tabanında “animal welfare”, “3R principle”, “rat, mice, mouse” anahtar kelimeleri içeren bir arama protokolü uygulanmış ve 828 çalışmaya ulaşılmıştır. Metin madenciliği ile kelime sıklığı, kelimeler arası ilişkiler, duygu analizi yapılmış olup, analizler için R (v4.5.1) programlama dilinden yararlanılmıştır. Bulgular: Metin, 2633 terimden oluşan bir veri kümesi üzerinde analiz edilmiştir ve farelerin diğer türlere göre daha sık yer aldığı görülmüştür. Kelime bulutu oluşturulmuş ve sık kullanılan terimler arasında güçlü ilişkiler tespit edilmiştir. Duygu sınıflandırma modeli maksimum hassasiyet ve duyarlılığa ulaşmış; hem negatif hem de pozitif duygu sınıfları için duyarlılık değerleri 1,00 olarak bulunmuştur. Ortalama ve medyan duygu değerleri pozitif çıkmış, bu da genel olarak olumlu bir metin kümesine işaret etmektedir. Sonuç: Bulgularımız, kemirgen çalışmalarındaki refah tartışmalarının fareler tarafından domine edildiğini ve esas olarak iyileştirme (Refinement) ve azaltma (reduction) üzerine odaklandığını, buna karşın yerine koyma (Replacement) boyutlarının daha az temsil edildiğini göstermektedir. Bu bulgular, etik açıdan sorumlu ve bilimsel olarak titiz hayvan araştırmalarını ilerletmek için tüm 3R’lerin daha dengeli bir şekilde dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmada kullanılan veriler Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilen çalışmalar olduğundan etik kurul onayı gerekmemektedir.

References

  1. 1. Sneddon LU, Halsey LG, Bury NR. Considering aspects of the 3Rs principles within experimental animal biology. J Exp Biol 2017;220(17):3007–3016. doi:10.1242/jeb.147058
  2. 2. Mak IW, Evaniew N, Ghert M. Lost in translation: animal models and clinical trials in cancer treatment. Am J Transl Res 2014;6(2):114–118. ISSN:1943-8141/AJTR1312010
  3. 3. Van der Worp HB, et al. Can animal models of disease reliably inform human studies? PLoS Med 2010;7(3):e1000245. doi:10.1371/journal.pmed.1000245
  4. 4. Galef BG Jr. Environmental enrichment for laboratory rodents: Animal welfare and the methods of science. J Appl Anim Welf Sci 1999;2(4):267–280. doi:10.1207/S15327604JAWS0204_4
  5. 5. Broom DM. A history of animal welfare science. Acta Biotheor 2011;59(2):121–137. doi:10.1007/s10441-011-9123-3
  6. 6. Mellor DJ, Beausoleil NJ. Extending the “Five Domains” model for animal welfare assessment to incorporate positive welfare states. Anim Welf 2015;24(3):241–253. doi:10.7120/09627286.24.3.241
  7. 7. Jirkof P, Rudeck J, Lewejohann L. Assessing affective state in laboratory rodents to promote animal welfare—what is the progress in applied refinement research? Animals 2019;9(12):1026. doi:10.3390/ani9121026
  8. 8. Russell WMS, Burch RL. The Principles of Humane Experimental Technique. London: Methuen; 1959.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

One Health

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 28, 2026

Submission Date

March 30, 2026

Acceptance Date

June 3, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 3

APA
Çevik, Ö. S., & Derici Yıldırım, D. (2026). Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi, 16(3), 961-969. https://doi.org/10.31020/mutftd.1919058
AMA
1.Çevik ÖS, Derici Yıldırım D. Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16(3):961-969. doi:10.31020/mutftd.1919058
Chicago
Çevik, Özge Selin, and Didem Derici Yıldırım. 2026. “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği Ile İncelenmesi”. Lokman Hekim Dergisi 16 (3): 961-69. https://doi.org/10.31020/mutftd.1919058.
EndNote
Çevik ÖS, Derici Yıldırım D (September 1, 2026) Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi 16 3 961–969.
IEEE
[1]Ö. S. Çevik and D. Derici Yıldırım, “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”, Lokman Hekim Dergisi, vol. 16, no. 3, pp. 961–969, Sept. 2026, doi: 10.31020/mutftd.1919058.
ISNAD
Çevik, Özge Selin - Derici Yıldırım, Didem. “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği Ile İncelenmesi”. Lokman Hekim Dergisi 16/3 (September 1, 2026): 961-969. https://doi.org/10.31020/mutftd.1919058.
JAMA
1.Çevik ÖS, Derici Yıldırım D. Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16:961–969.
MLA
Çevik, Özge Selin, and Didem Derici Yıldırım. “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği Ile İncelenmesi”. Lokman Hekim Dergisi, vol. 16, no. 3, Sept. 2026, pp. 961-9, doi:10.31020/mutftd.1919058.
Vancouver
1.Özge Selin Çevik, Didem Derici Yıldırım. Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi. 2026 Sep. 1;16(3):961-9. doi:10.31020/mutftd.1919058

                                                                                                                                  Creative Commons Lisansı                        
                                                                  This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

  

                                    Periodical scientific publication of Mersin University School of Medicine. Can not be cited without reference. Responsibility of the articles belong to the authors

  Cover

Ayşegül Tuğuz

from composition of İlter Uzel named “Dioscorides and his Student

Address

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir / Mersin