Araştırma Makalesi

Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi

Cilt: 16 Sayı: 3 28 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi

Öz

Amaç: Refah değerlendirmesinin çok yönlü doğası, farklı refah boyutlarının (3R’ler) nasıl önceliklendirildiğini ve tartışıldığını anlamak için metin madenciliği yaklaşımlarıyla analiz edilebilecek zengin bir metinsel içerik oluşturur. Metin madenciliği yöntemleri, konu modelleme yaklaşımları ve hayvan refahı araştırmalarındaki güncel uygulamaların sistematik bir incelemesi aracılığıyla hesaplamalı metin analizinin kemirgen çalışmalarında refah kavramlarının nasıl ele alındığını anlamadaki hem potansiyelini hem de zorluklarını vurgulamaktadır. Bu çalışma, özellikle sıçan ve fare gibi kemirgen modellerini içeren çalışmalarda, bilimsel literatürde hayvan refahı kavramının nasıl ele alındığını metin madenciliği teknikleri kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: PubMed veri tabanında “animal welfare”, “3R principle”, “rat, mice, mouse” anahtar kelimeleri içeren bir arama protokolü uygulanmış ve 828 çalışmaya ulaşılmıştır. Metin madenciliği ile kelime sıklığı, kelimeler arası ilişkiler, duygu analizi yapılmış olup, analizler için R (v4.5.1) programlama dilinden yararlanılmıştır. Bulgular: Metin, 2633 terimden oluşan bir veri kümesi üzerinde analiz edilmiştir ve farelerin diğer türlere göre daha sık yer aldığı görülmüştür. Kelime bulutu oluşturulmuş ve sık kullanılan terimler arasında güçlü ilişkiler tespit edilmiştir. Duygu sınıflandırma modeli maksimum hassasiyet ve duyarlılığa ulaşmış; hem negatif hem de pozitif duygu sınıfları için duyarlılık değerleri 1,00 olarak bulunmuştur. Ortalama ve medyan duygu değerleri pozitif çıkmış, bu da genel olarak olumlu bir metin kümesine işaret etmektedir. Sonuç: Bulgularımız, kemirgen çalışmalarındaki refah tartışmalarının fareler tarafından domine edildiğini ve esas olarak iyileştirme (Refinement) ve azaltma (reduction) üzerine odaklandığını, buna karşın yerine koyma (Replacement) boyutlarının daha az temsil edildiğini göstermektedir. Bu bulgular, etik açıdan sorumlu ve bilimsel olarak titiz hayvan araştırmalarını ilerletmek için tüm 3R’lerin daha dengeli bir şekilde dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırmada kullanılan veriler Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilen çalışmalar olduğundan etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. 1. Sneddon LU, Halsey LG, Bury NR. Considering aspects of the 3Rs principles within experimental animal biology. J Exp Biol 2017;220(17):3007–3016. doi:10.1242/jeb.147058
  2. 2. Mak IW, Evaniew N, Ghert M. Lost in translation: animal models and clinical trials in cancer treatment. Am J Transl Res 2014;6(2):114–118. ISSN:1943-8141/AJTR1312010
  3. 3. Van der Worp HB, et al. Can animal models of disease reliably inform human studies? PLoS Med 2010;7(3):e1000245. doi:10.1371/journal.pmed.1000245
  4. 4. Galef BG Jr. Environmental enrichment for laboratory rodents: Animal welfare and the methods of science. J Appl Anim Welf Sci 1999;2(4):267–280. doi:10.1207/S15327604JAWS0204_4
  5. 5. Broom DM. A history of animal welfare science. Acta Biotheor 2011;59(2):121–137. doi:10.1007/s10441-011-9123-3
  6. 6. Mellor DJ, Beausoleil NJ. Extending the “Five Domains” model for animal welfare assessment to incorporate positive welfare states. Anim Welf 2015;24(3):241–253. doi:10.7120/09627286.24.3.241
  7. 7. Jirkof P, Rudeck J, Lewejohann L. Assessing affective state in laboratory rodents to promote animal welfare—what is the progress in applied refinement research? Animals 2019;9(12):1026. doi:10.3390/ani9121026
  8. 8. Russell WMS, Burch RL. The Principles of Humane Experimental Technique. London: Methuen; 1959.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tek Sağlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2026

Kabul Tarihi

3 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çevik, Ö. S., & Derici Yıldırım, D. (2026). Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi, 16(3), 961-969. https://doi.org/10.31020/mutftd.1919058
AMA
1.Çevik ÖS, Derici Yıldırım D. Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16(3):961-969. doi:10.31020/mutftd.1919058
Chicago
Çevik, Özge Selin, ve Didem Derici Yıldırım. 2026. “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”. Lokman Hekim Dergisi 16 (3): 961-69. https://doi.org/10.31020/mutftd.1919058.
EndNote
Çevik ÖS, Derici Yıldırım D (01 Eylül 2026) Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi 16 3 961–969.
IEEE
[1]Ö. S. Çevik ve D. Derici Yıldırım, “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”, Lokman Hekim Dergisi, c. 16, sy 3, ss. 961–969, Eyl. 2026, doi: 10.31020/mutftd.1919058.
ISNAD
Çevik, Özge Selin - Derici Yıldırım, Didem. “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”. Lokman Hekim Dergisi 16/3 (01 Eylül 2026): 961-969. https://doi.org/10.31020/mutftd.1919058.
JAMA
1.Çevik ÖS, Derici Yıldırım D. Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16:961–969.
MLA
Çevik, Özge Selin, ve Didem Derici Yıldırım. “Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”. Lokman Hekim Dergisi, c. 16, sy 3, Eylül 2026, ss. 961-9, doi:10.31020/mutftd.1919058.
Vancouver
1.Özge Selin Çevik, Didem Derici Yıldırım. Kemirgen Araştırmalarında Hayvan Refahı Temalarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Lokman Hekim Dergisi. 01 Eylül 2026;16(3):961-9. doi:10.31020/mutftd.1919058
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’in “Dioskorides ve Öğrencisi” adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin