Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler

Sevinç Kıran; Şebnem Kuşvuran; Fatma Özkay; Ş.Şebnem Ellialtıoğlu

doi:10.17100/nevbiltek.210965

Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler

Öz

Kuraklık stresine dayanım seviyeleri belirlenmek üzere seçilen dörder adet domates (TR-68516, Rio Grande, TR-63233, TR-63233, H-2274), patlıcan (Mardin-Kızıltepe, Burdur-Merkez, Artvin-Hopa, Kemer) ve kavun (Midyat, Şemame, Yuva, Ananas) genotipinde; stres koşulları altındaki bitki yaş ve kuru ağırlığı, yaprak alanı, nispi nem, yaprak su potansiyeli, klorofil, Ca, Zn, Mn ve Fe içeriği ile SOD, CAT, GR ve APX enzim aktiviteleri arasındaki istatistiksel ilişkiler araştırılmıştır. Üç türde yapılan korelasyon analizleri, skala değerlendirmesinin kuraklığa dayanımı gösteren önemli bir parametre olduğunu göstermiştir. Stres altındaki bitkilerde, bitki yaş ve kuru ağırlığı ile yaprak alanı ve nispi nem oranı arasında; ayrıca skala değeri ile stoma iletkenliği arasında negatif bir korelasyon ortaya çıkmıştır. Kuraklık stresi bitkilerdeki MDA miktarında ve Süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon redüktaz (GR), askorbat peroksidaz (APX) ve katalaz (CAT) enzim aktivitelerinde artışa neden olmuştur. CAT ve GR enzim aktiviteleri ile skala arasında yüksek düzeyde bir negatif korelasyon olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kuraklık, tuzluluk, tolerans, genotip, patlıcan, domates, kavun

Kaynakça

Ahmadizadeh, M. 2013. Physiological and agro-morphological response to drought stress. Middle-East Journal of Scientific Research 13 (8): 998-1009.
Alexieva, V., Sergiev, I., Mapelli, S., Karanov, E. 2001. The effect of drought ultraviolet radiation on growth and stress markers in pea and wheat. Plant, Cell and Environment 24 (12): 1337-1344.
Anjum, S.A., Xie, X., Wang, L., Saleem, M.F., Man, C, Lei, W. 2011. Morphological, physiological and biochemical responses of plants to drought stress. African Journal of Agricultural Research 6 (9): 2026-2032.
Anonymous. 2014. Türkiye İstatistik Kurumu http://tuikrapor.tuik.gov.tr/reports
Arjenaki, F.G., Jabbari, R., Morshedi A. 2012. Evaluation of drought stress on relative water content, chlorophyll content and mineral elements of wheat (Triticum aestivum L.) varieties. Intl J Agri Crop Sci. 4 (11): 726-729.
Ashraf, M., Iram, A. 2005. Drought stress induced changes in some organic substances in nodules and other plant parts of two potential legumes differing in salt tolerance. Flora 200: 535–546.
Bahadur, A, Chatterjee, A., Kumar, R., Singh, M., Naik, Ps. 2011. Physiological and biochemical basis of drought tolerance in vegetables. Vegetable Science 38 (1): 1-16.
Beroval, M., Stoilova, T., Kuzmoval, K., Stoeval, N., Vassilevl, A., Zlatevl, Z. 2012. Changes in the leaf gas exchange, leaf water potential and seed yield of cowpea plants (Vigna unguiculata L.) under soil drought conditions. Ed. By Agricultural University, Plovdiv, Agricultural Sciences, vol. IV/8: 29- 34.

Capell, T., Bassie, L., Christou, P. 2004. Modulation of the polyamine biosynthetic pathway in transgenic rice confers tolerance to drought stress, Pnas, 101 (26): 9909-9914.
Costa França, M.G., Pham-Thi, C.A.T., Pimentel, R.O.P., Rossiello, Y., Fodil, Z., Laffray, D. 2000. Differences in growth and water relations among Phaseolus vulgaris cultivars in response to induced drought stress. Environ. Exp. Bot. 43 (3): 227-237.
Çakmak, I., Marschner, H. 1992. Magnesium deficiency and highlight ıntensity enhance activities of superoxide dismutase, ascorbate peroxidase and glutathione reductase in bean leaves. Plant Physiol. 98 (4): 1222-1226.
Çakmak., I. 1994. Activity of ascorbate-dependent H202 scavenging enzymes and leaf chlorosis are enhanced in magnesium and potassium deficient leaves, but not in phosphorus deficient leaves. J. Exp. Bot. 45 (278): 1259-1266.
Chakraborty, U., Pradhan, B. 2012. Oxidative stress in five wheat varieties (Triticum aestivum L.) exposed to water stress and study of their antioxidant enzyme defense system, water stress responsive metabolites and H2O2 accumulation. Braz. J. Plant Physiol. 24 (2): 117-130.
Doğan, M. 2003. Domates (Lycopersicon sp.)’te Tuz Stresinin Bazı Fizyolojik Parametreler ve Antioksidant Enzim Aktiviteleri Üzerine Etkileri. Doktora Tezi. Hacettepe Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü, 89s, Ankara.
Doğan, N. 2006. Su Stresi Altındaki Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) Bitkisinin İyon Alım Mekanizmasının Araştırılması. Y. Lisans Tezi. Marmara Üniv. Fen Bilimleri Enst., İstanbul.
Fghire, R., Issaali, O., Anaya, F., Benlhabib, O., Jacobsen, S.E., Wahbi, S. 2013. Protective antioxidant enzyme activities are affected by drought in quinoa (Chenopodium quinoa Willd). Journal of Biology, Agriculture and Healthcare 3 (4): 62-68.
Freed, R., Einensmith, S.P., Guets, S., Reicosky, D., Smail, V.W., Wolberg, P. 1989. User’s guide to MSTAT-C, an analysis of agronomic research experiment. Michigan State University, USA.
Saruhan Güler, N., Sağlam, A., Demiralay, M., Kadıoğlu, A. 2012. Apoplastic and symplastic solute concentrations contribute to osmotic adjustment in bean genotypes during drought stress. Turk J Biol. 36: 151-160.
Güneş,A. 2006. Mercimek ve Nohut Bitkilerinde Kuraklığa Bağlı Oksidatif Stres ve Fizyolojik Tolerans Mekanizmalarının Belirlenmesi. A.Ü. Bilimsel Araştırma Projesi Kesin Raporu.
Giannakoula, A.E., Ilias, I.F. 2013. The effect of water stress and salinity on growth and physiology of tomato (Lycopersicon esculentum Mill.). Arch. Biol. Sci., Belgrade 65 (2): 611-620.
Hajibabaee, M., Azizi, F., Zargari, K. 2012. Effect of drought stress on some morphological, physiological and agronomic traits in various foliage corn hybrids. American-Eurasian J. Agric. & Environ. Sci. 12 (7): 890-896.
van Heerden, P.D., Krüger, G.H.J. 2002. Separately and simultaneously induced dark chilling and drought stress effects on photosynthesis, proline accumulation and antioxidant metabolism in soybean. J Plant Physiol. 159: 1077-1086.
Hosseini, M.S., Hasanloo, T., Mohammadi, S. 2014. Physiological characteristics, antioxidant enzyme activities, and gene expression in 2 spring canola (Brassica napus L.) cultivars under drought stress conditions. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 38: 1-8.
Hu Y., Burucs, Z., Tucher, S., Schmidhalter, U. 2007. Short-term effects of drought and salinity on mineral nutrient distribution along growing leaves of maize seedlings. Environmental and Experimental Botany 60: 268-275.
Huang, C., Zhao, S., Wang, L., Anjum, S.A., Chen, M., Zhou, H., Zou, C. 2013. Alteration in chlorophyll fluorescence, lipid peroxidation and antioxidant enzymes activities in hybrid ramie (Boehmeria nivea L.) under drought stress. Australian Journal of Crop Science 7 (5): 594-599.
Jaleel, C.A., Manivannan, P., Sankar, B., Kishorekumar, A., Gopi, R., Somasundaram, R., Panneerselvam, R. 2007. Water deficit stress mitigation by calcium chloride in Catharanthus roseus: Effects on oxidative stress, proline metabolism and indole alkaloid accumulation. Biointerfaces 60: 110- 116.
Jifeng, D., Shiqi, L., Zikun, Z., Hui, W., Jianjian, Q. 2009.Effect of drought stress on physiological and biochemical indexes of Nigeria eggplant. Chinese Agricultural Science Bulletin 4: 187-190.
Kavas, M., Baloğlu, M.C., Akça, O., Köse, F.S., Gökçay, D. 2013. Effect of drought stress on oxidative damage and antioxidant enzyme activity in melon seedlings. Turkish Journal of Biology 37: 491-498.
Kırnak, H., Kaya, C., Taş, I., Higgs, D. 2001. The influence of water deficit on vegetative growth, physiology, fruit yield and qualty. Bulg. J. Plant Physiol. 27 (3-4): 34-46.
Kocaçalışkan, İ. 2003. Bitki Fizyolojisi. DPÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Yayını, 420 s.
Kuşvuran, Ş., Ellialtıoğlu, S., Abak, K., Yasar, F. 2007. Responses of Some Melon (Cucumis Sp.) Genotypes to Salt Stress. Journal of Agricultural Sciences, Ankara University Faculty of Agriculture 13 (4): 395-404.
Kuşvuran, Ş., Daşgan, H.Y., Abak, K. 2008. Farklı Bamya Genotiplerinin Kuraklık Stresine Tepkileri. VII. Sebze Tarımı Sempozyumu, 26-29 Ağustos 2008, Yalova.
Kuşvuran, Ş., Küçükkömürcü, S., Daşgan, H.Y., Abak, K. 2009. Relationships between drought tolerance and stomata density in melon. The 4th International Cucurbitaceae Symposium, 20-24 September, China.
Kuşvuran, Ş. 2010. Kavunlarda Kuraklık ve Tuzluluğa Toleransın Fizyolojik Mekanizmaları Arasındaki Bağlantılar. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enst., Doktora Tezi, 355 s., Adana.
Kuşvuran, Ş. 2012. Effects of drought and salt stresses on growth stomatal conductance leaf water and osmotic potentials of melon genotypes (Cucumis melo L.). African Journal of Agricultural Research 7 (5): 775-781.
Luna, C., Seffino, L.G., Arias, C., Taleisnik, E. 2000. Oxidative stress indicators as selection tools for salt tolerance in Chloris gayana. Plant Breeding 119: 341-345.
Lutts, S., Kinet, J.M., Bouharmont, J. 1996. NaCl-Induced senesence in leaves of rice (Oryza sativa L.) cultivars differing in salinity resistance. Ann. Bot. 78: 389-398.
Mehri, N., Fotovat, R., Saba, J., Jabbari, F. 2009. Variation of stomata dimensions and densities in tolerant and susceptible wheat cultivars under drought stres. Journal of Food Agriculture and Environment 7 (1): 167-170.
Mohammadkhani, N., Heidari, R. 2007. Effects of drought strees on protectiv enzyme activities and lipid peroxidation in two maize cultivars. Pakistan Journal of Biological Sciences 10 (2): 3835-3840.
Moussa, H.R., Abdel-Aziz, S.M. 2008. Comparative response of drought tolerant and drought sensitive maize genotypes to water stress. Australian Journal of Crop Science 1 (1): 31-36.
Nasri, M., Zahedi, H., Moghadam, H.R.T., Ghooshci, F., Paknejad, F. 2008. Investigation of water stress on macro elements in rapeseed genotypes leaf (Brassica napus). American Journal of Agricultural and Biological Sciences 3 (4): 669-672.
Nikolaeva, M.K., Maevskaya, S.N., Shugaev, A.G., Bukhov, N.G. 2010. Effect of drought on chlorophyll content and antioxidant enzyme activities in leaves of three wheat cultivars varying in productivity. Russian Journal of Plant Physiology 57 (1): 87-95.
Oliveira Neto, C.F., Silva Lobato, A.K., Gonçalves-Vidigal, M.C., Lobo Da Costa, R.C., Santos Filho, B.G., Ruffeil Alves, G.A., Silva Maia, W.J.M., Rodrigues Cruz, F.J., Borges Neves, H.K., Santos Lopes, M.J. 2009. Carbon compounds and chlorophyll contents in sorghum submitted to water deficit during three growth stages. Journal of Food, Agriculture & Environment 7 (3&4): 588-593.
Özcan S., Babaoğlu, M., Gürel, E. 2004. Bitki Biyoteknolojisi Genetik Mühendisliği ve Uygulamaları, S.Ü. Vakfı Yayınları, Konya.
Ramírez-Builes, V.H. 2007. Plant-Water Relationships for Several Common Bean Genotypes (Phaseolus vulgaris L.) With and Without Drought Stress Conditions. M.Sc. Thesis University of Puerto Rico, 190 pp.
Reddy, A.R., Chaitanya, K.V., Jutur, P.P., Sumithra, K. 2004. Differential antioxidative responses to water stress among five mulberry (Morus alba L.) cultivars. Environmental and Experimental Botany 52: 33–42.
Rezene, Y., Gebeyehu, S., Zelleke, H. 2013. Morpho-physiological response to post-flowering drought stress in small red seeded common bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes. Journal of Plant Studies 2(1): 36-41.
Romanello, G.A., Chuchra-Zbytniuk, K.L., Vandermer, J.L., Touchette B.W. 2008. Morphological adjustments promote drought avoidance in the wetland plant Acorus americanus. Aquatic Botany 89: 390-396.
Rustamova, S.M., Babayev, H.H., Husynova, I.M. 2013. Antioxidant defence system and chloroplasts photochemical characteristics of wheat genotypes subjected to water stress. Photosynhesis Research for Food, Fuel and the Future Advanced Topics in Science and Technology in China, pp 568-571.
Sánchez-Rodriguez, E., Rubio-Wilhelmi, M.M., Cervilla, L.M., Blasco, B., Rios, J., Rosales, M.A., Romero, L., Ruiz, J.M. 2010. Genotypic differences in some physiological parameters symptomatic for oxidative stress under moderate drought in tomato plants. Plant Science 178: 30–40.
Sevengör, S., Yasar, F., Kusvuran, S., Ellialtioglu, S. 2011. The effect of salt stress on growth, chlorophyll content, lipid peroxidation and antioxidative enzymes of pumpkin seedling. African J. of Agricultural Research 6(21): 4920-4924.
Sivritepe, N., Erturk, U., Yerlikaya, C., Türkan, I., Bor, M., Özdemir, F. 2008. Response of the cherry rootstock to water stress induced in vitro. Biologia Plantarum 52 (3): 573-576.
Shamim, F., Rehman Athar, H., Waheed, A. 2013. Role of osmolytes in degree of water stress tolerance in tomato. Pak. J. Phytopathol. 25 (1): 37-42.
Stagnari, F., Galieni, A., Speca, S., Pisante, M. 2014. Water stress effects on growth, yield and quality traits of red beet. Scientia Horticulturae 165: 13-22.
Taleisnik, E., Peyrano, G., Arias, C. 1997. Respose of Chloris gayana cultivars to salinity. 1. Germination and early vegetatif growth. Trop. Grassl. 31: 232-240.
Thiec, D.L., Manninen, S. 2003. Ozone and water deficit reduced growth of Aleppo pine seedling. Plant Physiology and Biochemistry 41: 55-63.
Türkan, I., Bor, M., Özdemir, F., Koca, H. 2005. Differential responses of lipid peroxidation and antioxidants in the leaves of drought-tolerant P. acutifolius Gray. and drought sensitive P. vulgaris L. subjected to polyethylene glycol mediates water stress. Plant Science 168: 223-231.
Yaşar, F. 2003. Tuz Stresi Altındaki Patlıcan Genotiplerinde Bazı Antioksidant Enzim Aktivitelerinin in vitro ve in vivo Olarak İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 139 s., Van.
Yaşar, F., Kuşvuran, Ş., Ellialtıoğlu, Ş., 2006. Determination of anti-oxidant activities in soma melon (Cucumis melo L.) varieties and cultivars under salt stress. Journal of Horticultural Science & Biotechnology 81 (4): 627-630.
Yasar, F., Uzal, Ö., Yasar, Ö., Ellialtioglu, Ş.Ş. 2014. Root, stem, and leaf ion accumulation in drought stressed green bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes treated with Peg-6000. Fresenius Environmental Bulletin 23 (10a): 2656-2662.
Yuan-Yuan, M., Wei-Yi , S., Zi-Hui, L., Hong-Mei ,Z., Xiu-Lin ,G., Hong-Bo, S., Fu-Tai, N. 2009. The dynamic changing of Ca2+ cellular localization in maize leaflets under drought stress. C. R. Biologies 332: 351-362.
Yurtsever, N. 2011. Deneysel İstatistik Metotlar. Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü Yayınları. 2.Baskı, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Sevinç Kıran

Şebnem Kuşvuran

Fatma Özkay Bu kişi benim

Ş.Şebnem Ellialtıoğlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

8 Ocak 2016

Gönderilme Tarihi

11 Haziran 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 4 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210965

IZ

https://izlik.org/JA89XA69PW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kıran, S., Kuşvuran, Ş., Özkay, F., & Ellialtıoğlu, Ş. (2016). Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4(2), 9-25. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210965

AMA

1.Kıran S, Kuşvuran Ş, Özkay F, Ellialtıoğlu Ş. Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2016;4(2):9-25. doi:10.17100/nevbiltek.210965

Chicago

Kıran, Sevinç, Şebnem Kuşvuran, Fatma Özkay, ve Ş.Şebnem Ellialtıoğlu. 2016. “Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 4 (2): 9-25. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210965.

EndNote

Kıran S, Kuşvuran Ş, Özkay F, Ellialtıoğlu Ş (01 Ocak 2016) Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 4 2 9–25.

IEEE

[1]S. Kıran, Ş. Kuşvuran, F. Özkay, ve Ş. Ellialtıoğlu, “Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler”, Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 4, sy 2, ss. 9–25, Oca. 2016, doi: 10.17100/nevbiltek.210965.

ISNAD

Kıran, Sevinç - Kuşvuran, Şebnem - Özkay, Fatma - Ellialtıoğlu, Ş.Şebnem. “Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 4/2 (01 Ocak 2016): 9-25. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210965.

JAMA

1.Kıran S, Kuşvuran Ş, Özkay F, Ellialtıoğlu Ş. Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2016;4:9–25.

MLA

Kıran, Sevinç, vd. “Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 4, sy 2, Ocak 2016, ss. 9-25, doi:10.17100/nevbiltek.210965.

Vancouver

1.Sevinç Kıran, Şebnem Kuşvuran, Fatma Özkay, Ş.Şebnem Ellialtıoğlu. Domates, Patlıcan ve Kavun Genotiplerinin Kuraklığa Dayanım Durumlarını Belirlemeye Yönelik Olarak İncelenen Özellikler Arasındaki İlişkiler. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 01 Ocak 2016;4(2):9-25. doi:10.17100/nevbiltek.210965

Cited By

KURAKLIK STRESİ KOŞULLARINDA BAKTERİ UYGULAMASININ DOMATES ÜZERİNE ETKİLERİ

Türk Doğa ve Fen Dergisi

https://doi.org/10.46810/tdfd.805789

Response of local tomato genotypes to drought stress

Acta Horticulturae

https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2021.1327.80

Morphological, physiological and biochemical responses to combined cadmium and drought stress in radish (Raphanus sativus L.)

Rendiconti Lincei. Scienze Fisiche e Naturali

https://doi.org/10.1007/s12210-022-01062-z

Deficit Irrigation Response and Climate Resilience of Mediterranean Tomato Landraces

Horticulturae

https://doi.org/10.3390/horticulturae11010074