Research Article

Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması

Volume: 14 Number: 4 October 15, 2025
EN TR

Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması

Öz

Düz ve pürüzlü kayaç yüzeylerinde kesici ve delici uç ile kaya etkileşimi aynı olmayacaktır. Dolayısıyla, bu yüzeylerde kayaçların mineralojisine bağlı olarak değişen dokusal özelliklerinin kesici uç aşınmasına etkileri de değişiklik gösterecektir. Bu çalışmada kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye numune yüzey özelliğinin etkisi araştırılmıştır. 11 farklı kayaç numunesi üzerinde iki farklı Cerchar deney aleti (klasik ve West) kullanılarak kayaçların Cerchar aşındırıcılık indeks değerleri (CAI) testere ile kesilmiş ve pürüzlü yüzeylerde belirlenmiştir. Kayaçların dokusal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla da ince kesit görüntüleri üzerinden doku katsayısı ve mineral toplam alanının kesit alanına oranı (AW) değerleri belirlenmiştir. Elde edilen bu değerler ile her iki deney aleti kullanılarak belirlenen CAI değerleri arasındaki ilişkiler pürüzlü ve kesilmiş (düz) yüzeyler için istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Kayaçların dokusal özelliklerinin aşındırıcılıkları üzerindeki etkisinin pürüzlü yüzeylerde daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. G. Külekçi, The relation of the method used in tunneling operations with the geological structure example of the Black Sea Coastal Road. Journal of Civil Engineering and Construction, 11(4),255-263d, 2022. https://doi.org/10.32732/jcec.2022.11.4.255.
  2. LCPC Abrasivemeter Standard, Norm Fr 18–579, 1990.
  3. B. Nilsen, F. Dahl, J. Holzhäuser, P. Raleigh, Abrasivity testing for rock and soils, Tunnels Tunn Int,, 2006.
  4. F. J. Macias, F. Dahl, A. Bruland, New rock abrasivity method for tool lise assessments on hard rock tunnel boring; the Rolling indentation abrasion test (RIAT), Rock Mechanics and Rock Engineering, 49, 1679–1693, 2016. https://doi.org/10.1007/s00603-015-0854-3.
  5. M. Alber, O. Yarali, F. Dahl, A. Bruland, H. Kasling, T. N. Michalakopoulos, M. Cardu, P. Hagan, H. Aydin, A. Ozarslan, ISRM suggested method for determining the abrasivity of rock by the cerchar abrasivity test, Rock Mechanics and Rock Engineering, 47, 261–266, 2014. https://doi.org/10.1007/978-3-319-07713-0_7.
  6. CERCHAR—Centre d’ Etudes et, in: S, Recherches de Charbonnages de France (Ed,), Verneuil, The CERCHAR abrasiveness index, 1986.
  7. S. I. Al-Ameen, M. D. Waller, The influence of rock strength and abrasive mineral content on the Cerchar Abrasive Index. Engineering Geology, 36(3-4), 293-301, 1994. https://doi.org/10.1016/0013-7952(94)90010-8.
  8. S. Kahraman, M. Alber, M. Fener, O. Günaydın, The usability of Cerchar abrasivity index for the prediction of UCS and E of misis fault breccia: Regression and artificial neural networks analysis. Expert Systems with Applications, 37(12), 8750-8756, 2010. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2010.06.039.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Excavation Mechanics

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 11, 2025

Publication Date

October 15, 2025

Submission Date

March 20, 2025

Acceptance Date

July 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 4

APA
Çomaklı, R. (2025). Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(4), 1253-1260. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1661879
AMA
1.Çomaklı R. Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. NOHU J. Eng. Sci. 2025;14(4):1253-1260. doi:10.28948/ngumuh.1661879
Chicago
Çomaklı, Ramazan. 2025. “Kayaçların Dokusal özellikleri Ile Aşındırıcılıkları Arasındaki Ilişkiye Yüzey özelliği Etkisinin Farklı Deney Aletleri Ile Araştırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 (4): 1253-60. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1661879.
EndNote
Çomaklı R (October 1, 2025) Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 4 1253–1260.
IEEE
[1]R. Çomaklı, “Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması”, NOHU J. Eng. Sci., vol. 14, no. 4, pp. 1253–1260, Oct. 2025, doi: 10.28948/ngumuh.1661879.
ISNAD
Çomaklı, Ramazan. “Kayaçların Dokusal özellikleri Ile Aşındırıcılıkları Arasındaki Ilişkiye Yüzey özelliği Etkisinin Farklı Deney Aletleri Ile Araştırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14/4 (October 1, 2025): 1253-1260. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1661879.
JAMA
1.Çomaklı R. Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. NOHU J. Eng. Sci. 2025;14:1253–1260.
MLA
Çomaklı, Ramazan. “Kayaçların Dokusal özellikleri Ile Aşındırıcılıkları Arasındaki Ilişkiye Yüzey özelliği Etkisinin Farklı Deney Aletleri Ile Araştırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 4, Oct. 2025, pp. 1253-60, doi:10.28948/ngumuh.1661879.
Vancouver
1.Ramazan Çomaklı. Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. NOHU J. Eng. Sci. 2025 Oct. 1;14(4):1253-60. doi:10.28948/ngumuh.1661879