Araştırma Makalesi

Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması

Cilt: 14 Sayı: 4 15 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması

Öz

Düz ve pürüzlü kayaç yüzeylerinde kesici ve delici uç ile kaya etkileşimi aynı olmayacaktır. Dolayısıyla, bu yüzeylerde kayaçların mineralojisine bağlı olarak değişen dokusal özelliklerinin kesici uç aşınmasına etkileri de değişiklik gösterecektir. Bu çalışmada kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye numune yüzey özelliğinin etkisi araştırılmıştır. 11 farklı kayaç numunesi üzerinde iki farklı Cerchar deney aleti (klasik ve West) kullanılarak kayaçların Cerchar aşındırıcılık indeks değerleri (CAI) testere ile kesilmiş ve pürüzlü yüzeylerde belirlenmiştir. Kayaçların dokusal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla da ince kesit görüntüleri üzerinden doku katsayısı ve mineral toplam alanının kesit alanına oranı (AW) değerleri belirlenmiştir. Elde edilen bu değerler ile her iki deney aleti kullanılarak belirlenen CAI değerleri arasındaki ilişkiler pürüzlü ve kesilmiş (düz) yüzeyler için istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Kayaçların dokusal özelliklerinin aşındırıcılıkları üzerindeki etkisinin pürüzlü yüzeylerde daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. G. Külekçi, The relation of the method used in tunneling operations with the geological structure example of the Black Sea Coastal Road. Journal of Civil Engineering and Construction, 11(4),255-263d, 2022. https://doi.org/10.32732/jcec.2022.11.4.255.
  2. LCPC Abrasivemeter Standard, Norm Fr 18–579, 1990.
  3. B. Nilsen, F. Dahl, J. Holzhäuser, P. Raleigh, Abrasivity testing for rock and soils, Tunnels Tunn Int,, 2006.
  4. F. J. Macias, F. Dahl, A. Bruland, New rock abrasivity method for tool lise assessments on hard rock tunnel boring; the Rolling indentation abrasion test (RIAT), Rock Mechanics and Rock Engineering, 49, 1679–1693, 2016. https://doi.org/10.1007/s00603-015-0854-3.
  5. M. Alber, O. Yarali, F. Dahl, A. Bruland, H. Kasling, T. N. Michalakopoulos, M. Cardu, P. Hagan, H. Aydin, A. Ozarslan, ISRM suggested method for determining the abrasivity of rock by the cerchar abrasivity test, Rock Mechanics and Rock Engineering, 47, 261–266, 2014. https://doi.org/10.1007/978-3-319-07713-0_7.
  6. CERCHAR—Centre d’ Etudes et, in: S, Recherches de Charbonnages de France (Ed,), Verneuil, The CERCHAR abrasiveness index, 1986.
  7. S. I. Al-Ameen, M. D. Waller, The influence of rock strength and abrasive mineral content on the Cerchar Abrasive Index. Engineering Geology, 36(3-4), 293-301, 1994. https://doi.org/10.1016/0013-7952(94)90010-8.
  8. S. Kahraman, M. Alber, M. Fener, O. Günaydın, The usability of Cerchar abrasivity index for the prediction of UCS and E of misis fault breccia: Regression and artificial neural networks analysis. Expert Systems with Applications, 37(12), 8750-8756, 2010. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2010.06.039.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kazı Mekaniği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

11 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

20 Mart 2025

Kabul Tarihi

11 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Çomaklı, R. (2025). Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(4), 1253-1260. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1661879
AMA
1.Çomaklı R. Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14(4):1253-1260. doi:10.28948/ngumuh.1661879
Chicago
Çomaklı, Ramazan. 2025. “Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 (4): 1253-60. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1661879.
EndNote
Çomaklı R (01 Ekim 2025) Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 4 1253–1260.
IEEE
[1]R. Çomaklı, “Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 14, sy 4, ss. 1253–1260, Eki. 2025, doi: 10.28948/ngumuh.1661879.
ISNAD
Çomaklı, Ramazan. “Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14/4 (01 Ekim 2025): 1253-1260. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1661879.
JAMA
1.Çomaklı R. Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14:1253–1260.
MLA
Çomaklı, Ramazan. “Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 4, Ekim 2025, ss. 1253-60, doi:10.28948/ngumuh.1661879.
Vancouver
1.Ramazan Çomaklı. Kayaçların dokusal özellikleri ile aşındırıcılıkları arasındaki ilişkiye yüzey özelliği etkisinin farklı deney aletleri ile araştırılması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ekim 2025;14(4):1253-60. doi:10.28948/ngumuh.1661879