Research Article

Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi

Volume: 12 Number: 2 December 15, 2025
EN TR

Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi

Abstract

İklim değişikliği, karasal ekosistemlerin yapısını ve işleyişini derinden etkilemektedir. Bu durum özellikle toprak biyoçeşitliliğinde önemli değişimlere yol açmaktadır. Toprak ekosistemlerinin işleyişinde kritik bir rol oynayan ve günümüzde “ekosistem mühendisleri” olarak tanımlanan toprak solucanları, çevresel değişimlere karşı yüksek duyarlılıkları nedeniyle iklim değişikliğinin biyogöstergeleri olarak giderek daha fazla tanınmakta ve önem kazanmaktadır. Toprak solucanları üç işlevsel gruba ayrılır: epijeik, endojeik ve anesik. Her bir işlevsel grup, iklimsel stres faktörlerine karşı farklı tepkiler sergiler. Bu farklı tepkiler, türlerin ekolojik rollerine ve uyum yeteneklerine dair değerli bilgiler sunar. Bu çalışma, Türkiye’de yayılış gösteren toprak solucanı türlerinin iklimsel stres faktörlerine verdikleri tepkileri incelemekte; sıcaklık artışı, değişen yağış rejimleri ve toprak özelliklerindeki değişimlere karşı verdikleri reaksiyonları değerlendirmektedir. Bulgular, bazı türlerin iklim değişikliğinin biyolojik göstergeleri olarak kullanılabileceğini ortaya koymakta ve Türkiye için potansiyel biyomonitor türlerin bir listesini sunmaktadır. Sonuçlar, iklim değişikliğinin toprak solucanı topluluklarının dağılımı, bolluğu ve işlevsel çeşitliliği üzerinde önemli etkiler yarattığını göstermektedir. Bu bağlamda, toprak solucanı topluluklarının iklimsel stres faktörlerine verdikleri tepkileri anlamak; toprak sağlığının izlenmesi, ekosistem hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve küresel iklim senaryoları altında arazi yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Keywords

References

  1. Ashwood, F., Vanguelova, E. I., Benham, S., Butt, K. R., 2019. Developing a systematic sampling method for earthworms in and around deadwood. Forest Ecosystems, 6(1): 1-12
  2. Bartz, M. L. C., Pasini, A., Brown, G. G., 2013. Earthworms as soil quality indicators in Brazilian no-tillage systems. Applied Soil Ecology, 69: 39-48
  3. Belton, V., Stewart, T.J., 2002. Multiple Criteria Decision Analysis: An Integrated Approach. Springer. ISBN: 978-0-7923-7505-0
  4. Bouché, M. B., 1977. Strategies Lombriciennes. Şu eserde: Soil Organisms as Components of Ecosystems (Eds. U. Lohm, T. Persson), Ecological Bulletins, 25:122-132
  5. Çelik, N., Özkan, K., Mert, A., & Türkkan, M. (2021). Akdağ kütlesinin bazı toprak özelliklerinin model tabanlı dağılım haritaları. Ormancılık Araştırma Dergisi, 8(2), 180-196.
  6. Curry, J. P., Schmidt, O., 2007. The soil fauna of grasslands in temperate climates: A review. Soil Biology & Biochemistry, 39(6): 1379-1391
  7. Davies, E., 2022. Biological indicators of soil health. Farming Connect- Business Wales. businesswales.gov.wales/farmingconnect/news-and-events/technical-articles/biological-indicators-soil-health (Ziyaret tarihi: 06.09.2025)
  8. Debeljak, M., Cortet, J., Demšar, D., Krogh, P.H., Džeroski, S., 2007. Hierarchical classification of environmental factors and agricultural practices affecting soil fauna under cropping systems using Bt maize. Pedobiologia, 51(3): 229-238

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forestry Sciences (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 26, 2025

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

September 13, 2025

Acceptance Date

November 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Tavuç, İ. (2025). Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi. Ormancılık Araştırma Dergisi, 12(2), 240-249. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1783199
AMA
1.Tavuç İ. Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi. Forest. 2025;12(2):240-249. doi:10.17568/ogmoad.1783199
Chicago
Tavuç, İbrahim. 2025. “Isınan Bir Dünyada Toprak Gözcüleri: Değişen Iklim Koşullarında Toprak Solucanlarının Biyoindikatör Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Ormancılık Araştırma Dergisi 12 (2): 240-49. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1783199.
EndNote
Tavuç İ (December 1, 2025) Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi. Ormancılık Araştırma Dergisi 12 2 240–249.
IEEE
[1]İ. Tavuç, “Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi”, Forest, vol. 12, no. 2, pp. 240–249, Dec. 2025, doi: 10.17568/ogmoad.1783199.
ISNAD
Tavuç, İbrahim. “Isınan Bir Dünyada Toprak Gözcüleri: Değişen Iklim Koşullarında Toprak Solucanlarının Biyoindikatör Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Ormancılık Araştırma Dergisi 12/2 (December 1, 2025): 240-249. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1783199.
JAMA
1.Tavuç İ. Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi. Forest. 2025;12:240–249.
MLA
Tavuç, İbrahim. “Isınan Bir Dünyada Toprak Gözcüleri: Değişen Iklim Koşullarında Toprak Solucanlarının Biyoindikatör Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Ormancılık Araştırma Dergisi, vol. 12, no. 2, Dec. 2025, pp. 240-9, doi:10.17568/ogmoad.1783199.
Vancouver
1.İbrahim Tavuç. Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi. Forest. 2025 Dec. 1;12(2):240-9. doi:10.17568/ogmoad.1783199
Creative Commons License
Turkish Journal of Forestry Research is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.