Research Article

SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ

Volume: 33 Number: 2 August 22, 2025
TR EN

SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ

Öz

Üniversite kampüsleri, sadece akademik faaliyetlerin yürütüldüğü mekânlar değil, aynı zamanda barınma, sosyal etkileşim, kültürel faaliyetler ve çevresel bilinç açısından da önemli kamusal alanlardır. Bu bağlamda sürdürülebilir kampüs tasarımı; erişilebilirlik, okunabilirlik ve mekânsal bütünleşme gibi unsurları dikkate alan çok boyutlu bir planlama yaklaşımını gerektirir. Bu çalışma, sürdürülebilir kampüs tasarımı ilkeleri doğrultusunda İnönü Üniversitesi Merkez Kampüsü'nün mekânsal özelliklerinin, 2022 yılında revize edilen master plan ile nasıl değiştiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hipotezi, 2022 yılı planlaması ile birlikte kampüsün erişilebilirlik ve okunabilirlik düzeylerinde mekânsal bütünleşme yoluyla anlamlı bir artış yaşandığıdır. Çalışmada yöntem olarak Mekan Dizimi (Space Syntax) analiz tekniği kullanılmış; 2018 yılı hâlihazır durumu ile 2022 yılı master planı karşılaştırılarak bütünleşme (integration), tercih (choice) ve bağlantısallık (connectivity) değerleri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. DepthmapX yazılımı aracılığıyla üretilen aks haritaları üzerinde yapılan analizlerde, 500 m, 1000 m, 2000 m ve global (Rn) yarıçaplarda erişilebilirlik ve okunabilirlik ölçütleri belirlenmiştir. Son olarak mevcut durum ile yeni mekânsal özellikler karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, 2022 yılı master planında uzun eksenel çizgilerin ağırlık kazandığını, bu durumun bazı yarıçaplarda erişilebilirlik ve okunabilirlik düzeylerinde artış sağladığını göstermektedir. Genel eğilim, kampüsün mekânsal bütünlüğünde ve dolaşım sistemlerinde sürdürülebilirlik açısından olumlu bir gelişim olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak mekânsal organizasyonun gelişimiyle birlikte özellikle yaya hareketliliği, sosyal etkileşim alanlarının erişimi ve alanın bütüncül kullanım potansiyelinde sürdürülebilirliğe katkı sunan değişimler gözlemlenmiştir. Çalışma, mekânsal analizlerin sürdürülebilir kampüs tasarımı sürecindeki rolüne açıklık getirerek, planlama kararlarının çevresel, sosyal ve fonksiyonel sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Erişilebilirlik , Okunabilirlik , Sürdürülebilir Kampüs tasarımı , Mekan Dizimi , Mekânsal Özellikler

References

  1. Alkymakchy, N. T., Ismaeel, E. H., & Alsoofe, H. H. (2012). A Comparison between Synthetic Space Analysis and Intangible Heritage Investigation in Urban Conservation. International Journal of Heritage in the Digital Era, 1(1_suppl), 355-360. https://doi.org/10.1260/2047-4970.1.0.355
  2. Al-Qemaqchi, N., & Abdullah, W. (2017, Mayıs 17). The Effect of Walkability on the Sustainable University Campuses A comparison between the old and new campuses of Sulaimani University. 7th Engineering and 1st International Scientific Conference College of Engineering, University of Baghdad.
  3. Alshuwaikhat, H. M., & Abubakar, I. (2008). An integrated approach to achieving campus sustainability: Assessment of the current campus environmental management practices. Journal of Cleaner Production, 16(16), 1777-1785. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2007.12.002
  4. Battistin, F. (2021). Space Syntax and buried cities: The case of the Roman town of Falerii Novi (Italy). Journal of Archaeological Science: Reports, 35, 102712. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2020.102712
  5. Chiaradia, A., Hillier, B., Schwander, C., & Barnes, Y. (2013). Compositional and urban form effects on residential property value patterns in Greater London. Proceedings of the Institution of Civil Engineers - Urban Design and Planning, 166(3), Article 3. https://doi.org/10.1680/udap.10.00030
  6. Dalton, R. C., & Dalton, N. S. (2007). Applying Depth Decay Functions to Space Syntax Network Graphs. Applying Depth Decay Functions to Space Syntax Network Graphs. Proceedings of the 6th International Space Syntax Symposium, İstanbul. http://discovery.ucl.ac.uk/1113/1/1113.pdf
  7. dell’Olio, L., Cordera, R., Ibeas, A., Barreda, R., Alonso, B., & Moura, J. L. (2019). A methodology based on parking policy to promote sustainable mobility in college campuses. Transport Policy, 80, 148-156. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2018.03.012
  8. El-Darwish, I. I. (2022). Enhancing outdoor campus design by utilizing space syntax theory for social interaction locations. Ain Shams Engineering Journal, 13(1), 101524. https://doi.org/10.1016/j.asej.2021.06.010
  9. Faghihi, V., Hessami, A. R., & Ford, D. N. (2015). Sustainable campus improvement program design using energy efficiency and conservation. Journal of Cleaner Production, 107, 400-409. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.12.040
  10. Gehl, J. (2011). Life between buildings: Using Public Space. Island Press. https://playspaces.ru/wp-content/uploads/2016/08/Geyl_zhizn_sredi_zdaniy.pdf
APA
Günaydın, A. S., Sürücü Cici, R., & Yayğın, R. (2025). SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 33(2), 1832-1846. https://doi.org/10.31796/ogummf.1616143
AMA
1.Günaydın AS, Sürücü Cici R, Yayğın R. SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2025;33(2):1832-1846. doi:10.31796/ogummf.1616143
Chicago
Günaydın, Ahmet Salih, Ruşena Sürücü Cici, and Remziye Yayğın. 2025. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 (2): 1832-46. https://doi.org/10.31796/ogummf.1616143.
EndNote
Günaydın AS, Sürücü Cici R, Yayğın R (August 1, 2025) SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 2 1832–1846.
IEEE
[1]A. S. Günaydın, R. Sürücü Cici, and R. Yayğın, “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 33, no. 2, pp. 1832–1846, Aug. 2025, doi: 10.31796/ogummf.1616143.
ISNAD
Günaydın, Ahmet Salih - Sürücü Cici, Ruşena - Yayğın, Remziye. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33/2 (August 1, 2025): 1832-1846. https://doi.org/10.31796/ogummf.1616143.
JAMA
1.Günaydın AS, Sürücü Cici R, Yayğın R. SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2025;33:1832–1846.
MLA
Günaydın, Ahmet Salih, et al. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 33, no. 2, Aug. 2025, pp. 1832-46, doi:10.31796/ogummf.1616143.
Vancouver
1.Ahmet Salih Günaydın, Ruşena Sürücü Cici, Remziye Yayğın. SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2025 Aug. 1;33(2):1832-46. doi:10.31796/ogummf.1616143