SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ

Ahmet Salih Günaydın; Ruşena Sürücü Cici; Remziye Yayğın

doi:10.31796/ogummf.1616143

TR EN

SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ

Öz

Üniversite kampüsleri, sadece akademik faaliyetlerin yürütüldüğü mekânlar değil, aynı zamanda barınma, sosyal etkileşim, kültürel faaliyetler ve çevresel bilinç açısından da önemli kamusal alanlardır. Bu bağlamda sürdürülebilir kampüs tasarımı; erişilebilirlik, okunabilirlik ve mekânsal bütünleşme gibi unsurları dikkate alan çok boyutlu bir planlama yaklaşımını gerektirir. Bu çalışma, sürdürülebilir kampüs tasarımı ilkeleri doğrultusunda İnönü Üniversitesi Merkez Kampüsü'nün mekânsal özelliklerinin, 2022 yılında revize edilen master plan ile nasıl değiştiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hipotezi, 2022 yılı planlaması ile birlikte kampüsün erişilebilirlik ve okunabilirlik düzeylerinde mekânsal bütünleşme yoluyla anlamlı bir artış yaşandığıdır. Çalışmada yöntem olarak Mekan Dizimi (Space Syntax) analiz tekniği kullanılmış; 2018 yılı hâlihazır durumu ile 2022 yılı master planı karşılaştırılarak bütünleşme (integration), tercih (choice) ve bağlantısallık (connectivity) değerleri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. DepthmapX yazılımı aracılığıyla üretilen aks haritaları üzerinde yapılan analizlerde, 500 m, 1000 m, 2000 m ve global (Rn) yarıçaplarda erişilebilirlik ve okunabilirlik ölçütleri belirlenmiştir. Son olarak mevcut durum ile yeni mekânsal özellikler karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, 2022 yılı master planında uzun eksenel çizgilerin ağırlık kazandığını, bu durumun bazı yarıçaplarda erişilebilirlik ve okunabilirlik düzeylerinde artış sağladığını göstermektedir. Genel eğilim, kampüsün mekânsal bütünlüğünde ve dolaşım sistemlerinde sürdürülebilirlik açısından olumlu bir gelişim olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak mekânsal organizasyonun gelişimiyle birlikte özellikle yaya hareketliliği, sosyal etkileşim alanlarının erişimi ve alanın bütüncül kullanım potansiyelinde sürdürülebilirliğe katkı sunan değişimler gözlemlenmiştir. Çalışma, mekânsal analizlerin sürdürülebilir kampüs tasarımı sürecindeki rolüne açıklık getirerek, planlama kararlarının çevresel, sosyal ve fonksiyonel sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Erişilebilirlik , Okunabilirlik , Sürdürülebilir Kampüs tasarımı , Mekan Dizimi , Mekânsal Özellikler

THE ROLE OF SPATIAL ANALYSIS IN SUSTAINABLE CAMPUS DESIGN: THE CASE OF INONU UNIVERSITY CENTRAL CAMPUS

Abstract

University campuses are not merely spaces where academic activities take place, but also significant public environments in terms of accommodation, social interaction, cultural activities, and environmental awareness. In this context, sustainable campus design requires a multidimensional planning approach that takes into account elements such as accessibility, intelligibility, and spatial integration. This study aims to analyze how the spatial characteristics of İnönü University’s Central Campus have changed in line with the principles of sustainable campus design following the revised master plan of 2022. The central hypothesis of the study is that the 2022 planning process has led to a significant improvement in the campus's levels of accessibility and intelligibility through enhanced spatial integration. The methodology employed in this study is the Space Syntax analysis technique. The existing conditions as of 2018 and the 2022 master plan were compared using integration, choice, and connectivity values. Accessibility and intelligibility metrics were determined through axial map analyses generated with DepthmapX software, using radii of 500 m, 1000 m, 2000 m, and a global (Rn) radius. Finally, the current situation and the newly proposed spatial features were compared. The findings indicate that the 2022 master plan places greater emphasis on longer axial lines, which has led to increased levels of accessibility and intelligibility at certain radii. The overall trend reveals a positive development in the spatial coherence and circulation systems of the campus, contributing to sustainability. As spatial organization has improved, changes supporting sustainability have been observed, particularly in pedestrian mobility, access to areas of social interaction, and the holistic utilization potential of the campus environment. This study sheds light on the role of spatial analysis in the sustainable campus design process and highlights the necessity of evaluating planning decisions from environmental, social, and functional sustainability perspectives.

Keywords

Accessibility , intelligibility , Sustainable Campus Design , Space Syntax , Spatial Characteristics

Kaynakça

Alkymakchy, N. T., Ismaeel, E. H., & Alsoofe, H. H. (2012). A Comparison between Synthetic Space Analysis and Intangible Heritage Investigation in Urban Conservation. International Journal of Heritage in the Digital Era, 1(1_suppl), 355-360. https://doi.org/10.1260/2047-4970.1.0.355
Al-Qemaqchi, N., & Abdullah, W. (2017, Mayıs 17). The Effect of Walkability on the Sustainable University Campuses A comparison between the old and new campuses of Sulaimani University. 7th Engineering and 1st International Scientific Conference College of Engineering, University of Baghdad.
Alshuwaikhat, H. M., & Abubakar, I. (2008). An integrated approach to achieving campus sustainability: Assessment of the current campus environmental management practices. Journal of Cleaner Production, 16(16), 1777-1785. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2007.12.002
Battistin, F. (2021). Space Syntax and buried cities: The case of the Roman town of Falerii Novi (Italy). Journal of Archaeological Science: Reports, 35, 102712. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2020.102712
Chiaradia, A., Hillier, B., Schwander, C., & Barnes, Y. (2013). Compositional and urban form effects on residential property value patterns in Greater London. Proceedings of the Institution of Civil Engineers - Urban Design and Planning, 166(3), Article 3. https://doi.org/10.1680/udap.10.00030
Dalton, R. C., & Dalton, N. S. (2007). Applying Depth Decay Functions to Space Syntax Network Graphs. Applying Depth Decay Functions to Space Syntax Network Graphs. Proceedings of the 6th International Space Syntax Symposium, İstanbul. http://discovery.ucl.ac.uk/1113/1/1113.pdf
dell’Olio, L., Cordera, R., Ibeas, A., Barreda, R., Alonso, B., & Moura, J. L. (2019). A methodology based on parking policy to promote sustainable mobility in college campuses. Transport Policy, 80, 148-156. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2018.03.012
El-Darwish, I. I. (2022). Enhancing outdoor campus design by utilizing space syntax theory for social interaction locations. Ain Shams Engineering Journal, 13(1), 101524. https://doi.org/10.1016/j.asej.2021.06.010
Faghihi, V., Hessami, A. R., & Ford, D. N. (2015). Sustainable campus improvement program design using energy efficiency and conservation. Journal of Cleaner Production, 107, 400-409. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.12.040
Gehl, J. (2011). Life between buildings: Using Public Space. Island Press. https://playspaces.ru/wp-content/uploads/2016/08/Geyl_zhizn_sredi_zdaniy.pdf

Gil, J. (2015). Examining ‘edge effects’: Sensitivity of spatial network centrality analysis to boundary conditions. 147.1-147.16. http://www.sss10.bartlett.ucl.ac.uk/wp-content/uploads/2015/07/SSS10_Proceedings_147.pdf
Gunaydin, A. S., & Tascioglu, S. (2021). Investigation of Historical City Centers in Terms of Accessibility: Case of Trabzon Castle, Turkey. Journal of Urban Planning and Development, 147(4), 05021036. https://doi.org/10.1061/(ASCE)UP.1943-5444.0000729
Günaydın, A., & Altunkasa, M. (2019). Tarihî kent merkezlerinin koruma ve geliştirme stratejilerinin belirlenmesi: Gaziantep örneği. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, 51-70. https://doi.org/10.29029/busbed.533414
Günaydın, A. S., & Altunkasa, M. F. (2021). Developing the socio-spatial integration of historical city centers with spatial strategies: The case of Gaziantep. Environment, Development and Sustainability. https://doi.org/10.1007/s10668-021-01774-6
Günaydın, A. S., & Selçuk, E. B. (2024). How urban growth influences the spatial characteristics of cities: Empirical research in Malatya/Türkiye based on space syntax. GeoJournal, 89(2), 81. https://doi.org/10.1007/s10708-024-11080-z
Gündoğdu, M. (2014). MEKAN DİZİMİ ANALİZ YÖNTEMİ VE ARAŞTIRMA KONULARI (SPACE SYNTAX AND RESEARCHING ISSUES). Art-Sanat, 2, Article 2.
Hasan, N., Hijazi, I., Enab, D., Qanazi, S., Shahrour, I., Al-Qadi, H., & Qamhieh, K. (2024). Influence of Campus Outdoor Spaces on Students Behavior: Enhancing Social Interaction and Learning at An-Najah University. An-Najah University Journal for Research - A (Natural Sciences), 39(2), None-None. https://doi.org/10.35552/anujr.a.39.2.2335
Hillier, B. (1999). The Hidden Geometry of Deformed Grids: Or, Why Space Syntax Works, When it Looks as Though it Shouldn’t. Environment and Planning B: Planning and Design, 26(2), 169-191. https://doi.org/10.1068/b4125
Hillier, B. (2001, Mayıs). A theory of the city as object: Or, how spatial laws mediate the social construction of urban space. 3rd International Space Syntax Symposium. http://undertow.arch.gatech.edu/homepages/3sss/
Hillier, B., Burdett, R., Peponis, J., & Penn, A. (1987). Creating Life: Or, Does Architecture Determine Anything? Arch. 8 Comport./Arch. Behav., 3(3), 233-250.
Hillier, B., & Hanson, J. (1984). The Social Logic of Space. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511597237
Hillier, B., & Hanson, J. (1997). The Reasoning Art: Or, The Need for an Analytical Theory of Architecture. 01.1-01.5. http://www.spacesyntax.net/symposia-archive/SSS1/SpSx%201st%20Symposium%2097%20-2003%20pdf/1st%20Symposium%20Vol%20I%20pdf/2%20-%20Space%20Syntax%20today/01-Hillier%20%26%20Hanson%20300.pdf
Hillier, B., & Lida, S. (2005). Network effects and psychological effects: A theory of urban movement. Network effects and psychological effects: a theory of urban movement, 1, 553-564.
Hillier, B., Penn, A., Hanson, J., Grajewski, T., & Xu, J. (1993). Natural movement: Or, configuration and attraction in urban pedestrian movement. Environment and Planning B: Planning and Design, 20(1), 29-66. https://doi.org/10.1068/b200029
Jiang, Q., & Kurnitski, J. (2023). Performance based core sustainability metrics for university campuses developing towards climate neutrality: A robust PICSOU framework. Sustainable Cities and Society, 97, 104723. https://doi.org/10.1016/j.scs.2023.104723
Kalawi, D. (2021). İstanbul Gelişim Üniversitesinde bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri kullanarak sürdürülebilir kampüs modeli tasarımı [masterThesis, İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü]. http://acikerisim.gelisim.edu.tr/xmlui/handle/11363/3042
Kemeç, S., KARAHAN, E. K., & Yelda, M. (2019). Van Kenti Acil Sağlık Birimlerinin Mekansal Erişilebilirlik Durum Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 24(1), 22-32.
Köseoğlu, E., & Erinsel Önder, D. (2010). Mekânsal okunabilirlik kavramının çözümlenmesi. Yapı dergisi, 343.
Lauder, A., Sari, R. F., Suwartha, N., & Tjahjono, G. (2015). Critical review of a global campus sustainability ranking: GreenMetric. Journal of Cleaner Production, 108, 852-863. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.02.080
Malek, S. (2015). Mekansal Bilişim: Mekan Dizim Yönteminin Beyazit, Istanbul Kapsamında Uygulanması [Yüksek Lisans, İstanbul Teknik Üniversitesi]. http://hdl.handle.net/11527/15261
Marcus, C. C., & Francis, C. (1997). People Places: Design Guidlines for Urban Open Space. John Wiley & Sons.
Mehta, V. (2014). Evaluating Public Space. Journal of Urban Design, 19(1), 53-88. https://doi.org/10.1080/13574809.2013.854698
Navastara, A. M., Yusuf, M., & Navitas, P. (2018). Application of space syntax method to measure spatial connectivity in campus of Institut Teknologi Sepuluh Nopember (ITS). IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 202(1), 012015. https://doi.org/10.1088/1755-1315/202/1/012015
Park, H.-T. (2009). Boundary effects on the intelligibility and predictability of spatial systems. Proceedings of the 7th International Space Syntax Symposium, 86.
Pedro, E. D. M., Leitão, J., & Alves, H. (2023). Students’ satisfaction and empowerment of a sustainable university campus. Environment, Development and Sustainability, 27(1), 1175-1198. https://doi.org/10.1007/s10668-023-03903-9
Peponis, J., Bafna, S., & Zhang, Z. (2008). The connectivity of streets: Reach and directional distance. Environment and Planning B: Planning and Design, 35(5), 881-901. https://doi.org/10.1068/b33088
Peponis, J., Dalton, R. C., Wineman, J., & Dalton, N. (2004). Measuring the Effects of Layout upon Visitors’ Spatial Behaviors in Open Plan Exhibition Settings. Environment and Planning B: Planning and Design, 31(3), 453-473. https://doi.org/10.1068/b3041
Prasad, R., Tandon, R., Verma, A., Sharma, M., & Ajmera, N. (2022). Jaali a tool of sustainable architectural practice: Understanding the feasibility and usage. Materials Today: Proceedings, 60, 513-525. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2022.01.424
Sisson, S. B., McClain ,James J., & and Tudor-Locke, C. (2008). Campus Walkability, Pedometer-Determined Steps, and Moderate-to-Vigorous Physical Activity: A Comparison of 2 University Campuses. Journal of American College Health, 56(5), 585-592. https://doi.org/10.3200/JACH.56.5.585-592
Turner, A. (2004). Depthmap 4—A Researcher’s Handbook. Bartlett School of Graduate Studies. http://www.vr.ucl.ac.uk/depthmap/depthmap4.pdf
Turner, A. (2007). From Axial to Road-Centre Lines: A New Representation for Space Syntax and a New Model of Route Choice for Transport Network Analysis. Environment and Planning B: Planning and Design, 34(3), 539-555. https://doi.org/10.1068/b32067
UNIVERSITY, I. (t.y.). İnönü Üniversitesi Tarihçesi. İnönü Üniversitesi. Geliş tarihi 15 Ocak 2025, gönderen https://www.inonu.edu.tr/menu/125/tarihce
Whyte, W. H. (1980). The social life of small urban spaces. https://www.academia.edu/download/55908872/thesociallifeofsmallurbanspacesmohddanish-150407042346-conversion-gate01.pdf
Yang, T., & Hillier, B. (2007). The Fuzzy Boundary: The Spatial Definition of Urban Areas. 091.01-091.16. http://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/4110
Yılmaz, S. (2015). Bir Kampüs Açık Mekanın Çevresel Tasarımı: Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Binası. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15(2), Article 2. https://doi.org/10.17475/kuofd.87088

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Salih Günaydın ^*
0000-0001-5799-0445
Türkiye

Ruşena Sürücü Cici
0000-0002-7237-9027
Türkiye

Remziye Yayğın
0000-0002-3128-1576
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

15 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

22 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ocak 2025

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 33 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.31796/ogummf.1616143

IZ

https://izlik.org/JA62DF23PK

APA

Günaydın, A. S., Sürücü Cici, R., & Yayğın, R. (2025). SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 33(2), 1832-1846. https://doi.org/10.31796/ogummf.1616143

AMA

1.Günaydın AS, Sürücü Cici R, Yayğın R. SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. ESOGÜ Müh Mim Fak Derg. 2025;33(2):1832-1846. doi:10.31796/ogummf.1616143

Chicago

Günaydın, Ahmet Salih, Ruşena Sürücü Cici, ve Remziye Yayğın. 2025. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 (2): 1832-46. https://doi.org/10.31796/ogummf.1616143.

EndNote

Günaydın AS, Sürücü Cici R, Yayğın R (01 Ağustos 2025) SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 2 1832–1846.

IEEE

[1]A. S. Günaydın, R. Sürücü Cici, ve R. Yayğın, “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”, ESOGÜ Müh Mim Fak Derg, c. 33, sy 2, ss. 1832–1846, Ağu. 2025, doi: 10.31796/ogummf.1616143.

ISNAD

Günaydın, Ahmet Salih - Sürücü Cici, Ruşena - Yayğın, Remziye. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33/2 (01 Ağustos 2025): 1832-1846. https://doi.org/10.31796/ogummf.1616143.

JAMA

1.Günaydın AS, Sürücü Cici R, Yayğın R. SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. ESOGÜ Müh Mim Fak Derg. 2025;33:1832–1846.

MLA

Günaydın, Ahmet Salih, vd. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 33, sy 2, Ağustos 2025, ss. 1832-46, doi:10.31796/ogummf.1616143.

Vancouver

1.Ahmet Salih Günaydın, Ruşena Sürücü Cici, Remziye Yayğın. SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ. ESOGÜ Müh Mim Fak Derg. 01 Ağustos 2025;33(2):1832-46. doi:10.31796/ogummf.1616143

SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ

Öz

Anahtar Kelimeler

THE ROLE OF SPATIAL ANALYSIS IN SUSTAINABLE CAMPUS DESIGN: THE CASE OF INONU UNIVERSITY CENTRAL CAMPUS

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster