Research Article

GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI

Volume: 33 Number: 3 December 19, 2025
TR EN

GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI

Öz

Açık ocak madenciliğindeki özellikle üretim patlatmalarında parça boyut dağılımının oldukça önemli olduğu bilinmektedir. Patlatılmış bir kaya kütlesi içindeki parçaların boyut dağılımı; yükleme, taşıma, kırma ve öğütme gibi diğer ardışık işlemlerin maliyetlerini etkilemektedir. Patlatılmış kaya kütlesinin parça boyut dağılımını belirlemede en yaygın kullanılan yöntem, görüntü işleme tekniği kullanılarak yapılan parça boyut dağılım analizidir. Parça boyut analizinde kullanılan fotoğrafın patlatma sonrası oluşan yığını temsil etmesi, analizin doğru sonuçlar vermesinde büyük önem taşımaktadır. Görüntü Analiz Yöntemi kullanılarak yapılan birçok çalışmada, yığını tam olarak temsil etmeyen, yerden veya yakından (dar açıdan) çekilmiş fotoğraflar kullanılarak analizler yapılmaktadır. Bu da yığının parça boyut dağılımının doğru olarak belirlenememesine neden olabilmektedir. Bu çalışmada, bir manyezit açık ocağında yapılan bir patlatmanın parça boyut dağılımı analizleri, İnsansız Hava Aracı (İHA) yardımıyla yığına dik olarak ve basamağın yanından eğik çekilmiş ölçekli fotoğraflar kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca aynı fotoğraflar üzerinden dar açıdan (yakından) seçilen ikişer adet bölge de analize tabi tutulmuştur. Toplam altı fotoğraf kullanılarak WipFrag yazılımı yardımıyla yapılan parça boyut analizi sonuçları arasındaki farklar karşılaştırılmış ve tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Patlatma Yığını , Parça Boyut Analizi , Görüntü Analiz Yöntemi , Havadan Çekilmiş Fotoğraf , Yerden Çekilmiş Fotoğraf , Yakından Çekilmiş Fotoğraf

References

  1. Akyıldız, Ö. (2015). Kumtaşı ocaklarında patlatma faaliyetlerinde parçalanma modellerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans), Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Teknik Üniversitesi,
  2. Bedri, K., Bachar Assed, M. A., Taib, H., Hadji, R., Defaflia, N., & Filali, M. (2024). Blast design and improvement of the quality of fragmentation in the aggregate quarries. Case study: Djebel Bouzegza C01. Geomatics, Landmanagement and Landscape(2). 10.15576/gll/2024.2.04
  3. Ceviz, H., & Akçakoca, H. (2011). Yığın parça boyut dağılımının belirlenmesinde bazı görüntü analiz yöntem sonuçlarının karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 15(3).
  4. Cunningham, C. (1983). The Kuz-Ram model for prediction of fragmentation from blasting. Paper presented at the Proc. first int. symp. on rock fragmentation by blasting.
  5. Derman, R. (2019). Açık Maden İşletmelerinde Sayısal Görüntü İşleme Yöntemi ile Patlatma Veriminin Analizi. Fen Bilimleri Enstitüszü, Çukurova Üniversitesi,
  6. Elahi, T. A., & Hosseini, M. (2017). Analysis of blasted rocks fragmentation using digital image processing (case study: limestone quarry of Abyek Cement Company). International Journal of Geo-Engineering, 8(1), 16.
  7. Figueiredo, J., Torres, V., Cruz, R., & Moreira, D. (2023). Blasting fragmentation study using 3D image analysis of a hard rock mine. Applied Sciences, 13(12), 7090.
  8. Fredj, M., Boukarm, R., Saadoun, A., Menacer, K., & Nakache, R. (2024). Effect of Stemming Parameters on Blast-Induced Rock Fragmentation: A Case Study. ARPHA Proceedings, 7, 128-135.
  9. Hüdaverdi, T., & Akyıldız, Ö. (2020). Investigation of blast fragmentation models in a sandstone quarry. Scientific Mining Journal, 59(3), 145-156.
  10. Idowu, K. A., Olaleye, B. M., & Saliu, M. A. (2021). Analysis of blasted rocks fragmentation using digital image processing (Case study: Limestone quarry of Obajana Cement Company). Mining of Mineral Deposits.
APA
Ak, H. (2025). GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 33(3), 1975-1983. https://doi.org/10.31796/ogummf.1737621
AMA
1.Ak H. GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2025;33(3):1975-1983. doi:10.31796/ogummf.1737621
Chicago
Ak, Hakan. 2025. “GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 (3): 1975-83. https://doi.org/10.31796/ogummf.1737621.
EndNote
Ak H (December 1, 2025) GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 3 1975–1983.
IEEE
[1]H. Ak, “GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 33, no. 3, pp. 1975–1983, Dec. 2025, doi: 10.31796/ogummf.1737621.
ISNAD
Ak, Hakan. “GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 33/3 (December 1, 2025): 1975-1983. https://doi.org/10.31796/ogummf.1737621.
JAMA
1.Ak H. GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2025;33:1975–1983.
MLA
Ak, Hakan. “GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 33, no. 3, Dec. 2025, pp. 1975-83, doi:10.31796/ogummf.1737621.
Vancouver
1.Hakan Ak. GENİŞ-DAR VE DİK-EĞİK AÇIDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLARIN PARÇA BOYUT ANALİZİNE ETKİSİ: BİR UYGULAMA ÇALIŞMASI. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2025 Dec. 1;33(3):1975-83. doi:10.31796/ogummf.1737621