Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları

Selçuk Kahraman; Ahmet Göksel Uluer

doi:10.17494/ogusbd.1608470

EN TR

Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları

Öz

Bu çalışma, 2017 yılından beri Türk milliyetçiliğini temsil eden MHP ve İYİ Parti’nin ideolojik ve insan hakları açısından odağına giren Uygur meselesindeki söylem ve eylemlerini karşılaştırmaktadır. Döneme ait meclis konuşmaları, haber ve kamuoyu açıklamalarından hareketle MHP’nin iktidarın yanında konumlanması nedeniyle daha çekimser, kayıtsız kalan ve savunmacı, İYİ Parti’nin ise muhalefet pozisyonu nedeniyle daha aktif, suçlayıcı ve ısrarcı bir tutum takındığını iddia etmektedir. Böylece Uygur meselesi, ideolojik parti rekabeti ile iktidarda olma ilişkisini sorunsallaştırarak dış politika ve iç politikanın yekdiğerini inşa eden karakterine dikkat çeken bir vaka olarak ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

MHP, İYİ Parti, Uygur Meselesi, Türk milliyetçiliği

Kaynakça

AA (Anadolu Ajansı) (2015, 26 Haziran). Öldürülen Uygur Türkleri için gıyabi cenaze namazı. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/oldurulen-uygur-turkleri-icin-giyabi-cenaze-namazi/32229
AA (Anadolu Ajansı) (2019, 13 Aralık). Çin’in Doğu Türkistan politikaları protesto edildi. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/cinin-dogu-turkistan-politikalari-protesto-edildi/1673009
Adana Hilal (2019, 16 Aralık). Doğu Türkistan meselesine Ankara merkezli bakmalıyız. https://www.adanahilal.com/haber-mhp-li-akcay-dogu-turkistan-meselesine-ankara-merkezli-bakmaliyiz-15148.html
Ağıralioğlu, Y. (2018, 10 Ekim 2018). Doğu Türkistan ile ilgili yapmış olduğu konuşma. https://www.youtube.com/watch?v=FUsJplOn2gc
Äla, M. (2021). Worse than death: Reflections on the Uyghur genocide. Lanham, Boulder, New York, Toronto, London: Hamilton Books.
Alperen, Ü. (2024). Uygur sorununun Türkiye-Çin ilişkilerine etkisi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(2), 919-932.
Atsız, H. N. (1998). Bozkurtların ölümü. Bütün eserleri / Hüseyin Nihal Atsız (2. baskı) içinde. İstanbul: İrfan Yayınevi.
Aykırı X (2023, 19 Ocak). İYİ Parti’nin Uygur Türkleri için verdiği önerge AKP-MHP oylarıyla reddedildi. https://x.com/aykiricomtr/status/1616128180867285003
Ayup, A., Tékin, S. ve Sidick, E. (2022). Linguistic, Cultural, and Ethnic Genocide of the Uyghurs in Xinjiang, China. T. Skutnabb‐Kangas ve R. Phillipson (Ed.), In, The Handbook of Linguistic Human Rights (1. ed., pp. 341-355). Wiley. doi:10.1002/9781119753926.ch24
Bakaç, N. (2023, 9 Eylül). Milliyetçilik ekseninde MHP ve İYİ Parti. Perspektif. https://www.perspektif.online/milliyetcilik-ekseninde-mhp-ve-iyi-parti/

BBC Türkçe (2017, 20 Haziran). MHP’li muhaliflerin düzenlediği tüzük kurultayı iptal edildi. https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-40325264
BBC Türkçe (2018, 4 Mayıs). Seçim 2018: Muhalefetin kurduğu Millet İttifakı nasıl işleyecek?. https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-43992766
BBC News Türkçe (2021, 3 Mart). Akşener, Bahçeli’ye tepki gösterdi, ‘İYİ Parti önüne getirilen fezlekelere gözü kapalı el kaldırmaz’ dedi. https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-56266085
Ben TV Youtube (2019, 9 Ocak). “Doğu Türkistan’ın sınırı mı bize uzak yoksa vicdanımız mı Doğu Türkistan’a uzak”. https://www.youtube.com/watch?v=EB4Ft5SDXjw
Bilingual Counter-Terrorism Law. (2015, 28 Aralık). China Law Translate. https://www.chinalawtranslate.com/bilingual-counter-terrorism-law/?lang=en
Castets, R. (2015). The Modern Chinese state and strategies of control over Uyghur Islam. Central Asian Affairs, 2(3), 221-245. doi:10.1163/22142290-00203001
Chaudhuri, D. (2010). Minority economy in Xinjiang—A source of Uyghur resentment. China Report, 46(1), 9-27. doi:10.1177/000944551004600102
China Statistical Yearbook 2020. (t.y.). https://www.stats.gov.cn/sj/ndsj/2020/indexeh.htm Communications, cases examined, observations and other activities conducted by the Working Group on enforced or involuntary disappearances. (2018, 16 Ağustos). https://documents.un.org/doc/undoc/gen/g18/251/55/pdf/g1825155.pdf
Çaksu, A. (2020). Islamophobia, Chinese style: Total internment of Uyghur Muslims by the People’s Republic of China. Islamophobia Studies Journal, 5(2). doi:10.13169/islastudj.5.2.0175
Davis, E. V. W. (2008). Uyghur Muslim ethnic separatism in Xinjiang, China. Asian Affairs: An American Review, 35(1), 15-30. doi:10.3200/AAFS.35.1.15-30
Dwyer, A. M. (2005). The Xinjiang conflict: Uyghur identity, language policy, and political discourse. Policy Studies. Washington/D.C: East-West Center.
DW Türkçe (2017, 29 Haziran). Bahçeli’ye muhalif isimler yeni parti kuruyor. https://www.dw.com/tr/bah%C3%A7eliye-muhalif-isimler-yeni-parti-kuruyor/a-39478883 Edirne Yenigün Youtube (2022, 8 Mart). İYİ’lerden Uygur Türkleri için 8 dakika. https://www.youtube.com/watch?v=tvOoIplbJfo
Ercilasun, K. (2018). Introduction: The land, the people, and the politics in a historical context. G.K. Ercilasun & K. Ercilasun (Ed.), In, The Uyghur community: Diaspora, identity and geopolitics, politics and history in central Asia. New York: Palgrave Macmillan. doi:10.1057/978-1-137-52297-9
Erzurum Haber Gazetesi (2018, 28 Aralık). Erzurum’da Ülkücüler Doğu Türkistan için yürüdüler. https://erzurumhabergazetesi.com/84949-erzurumda-ulkuculer-dogu-turkistan-icin-yuruduler#google_vignette
Etimesgut Ocak (2020, 5 Nisan), Doğu Türkistan’da Türk Soykırımı. https://www.instagram.com/p/B-mDrLDpR3u/ Euronews (2021, 27 Ocak). Meral Akşener hükümetin Uygur politikasını eleştirdi: Perinçek, Erdoğan ve Bahçeli’yi esir almış. https://tr.euronews.com/2021/01/27/meral-aksener-hukumetin-uygur-politikas-n-elestirdi-perincek-erdogan-ve-bahceli-yi-esir-al
Euronews (2021, 5 Mayıs). Her üç AK Partiliden biri hükümetin Uygur Türkleri için gerekli tepki göstermediğini düşünüyor. https://tr.euronews.com/2021/05/05/her-uc-ak-partiliden-biri-hukumetin-uygur-turkleri-icin-gerekli-tepki-gostermedigini-dusun
Gazete Duvar (2019, 18 Aralık). HDP ve MHP arasında Uygur tartışması. https://www.gazeteduvar.com.tr/politika/2019/12/18/hdp-ve-mhp-arasinda-uygur-tartismasi
Gazete Duvar (2020, 11 Temmuz). HDP ve MHP’nin Uygur tartışması: Çin’e savaş mı açalım?. https://www.gazeteduvar.com.tr/politika/2020/07/11/hdp-ve-mhpnin-uygur-tartismasi-cine-savas-mi-acalim#google_vignette
Gazete Duvar (2021, 28 Ocak). MHP’den ‘Cinping Perinçek’ yanıtı. https://www.gazeteduvar.com.tr/mhpden-cinping-perincek-yaniti-bahceli-dogu-turkistana-giden-ilk-devlet-adami-haber-1511662
Gazete Oksijen (2024, 12 Temmuz). Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye, Şanghay Beşlisi'ne daimi üye olarak katılmalı. https://gazeteoksijen.com/turkiye/cumhurbaskani-erdogan-turkiye-sanghay-beslisine-daimi-uye-olarak-katilmali-216684
Gökbayrak (2018, 18 Şubat). Çorum Ülkü Ocakları Doğu Türkistan’ı unutmadı. https://www.gokbayrak.com/haberler/corum-ulku-ocaklari-dogu-turkistan'i-unutmadi--1663
GTV (Tokat Güneş Medya) (2018, 19 Aralık). Doğu Türkistan kan ağlıyor. https://www.facebook.com/tokatgunesmedya/videos/do%C4%9Fu-t%C3%BCrkistan-kan-a%C4%9Fliyor/572586493215533/?_rdr
Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem. (2022). https://cdn.devapartisi.org/guclendirilmis-parlamenter-sistem/Guclendirilmis-Parlamenter-Sistem-Mutabakat-Metni.pdf
Haber Alp (2021, 5 Nisan). Vefatının 24. yılında Başbuğ Alparslan Türkeş ve Doğu Türkistan davası. https://www.haberalp.com/vefatinin-24-yilinda-basbug-alparslan-turkes-ve-dogu-turkistan-davasi
Haksöz Haber (2021, 30 Mart). Kimse MHP’yi ikazen dahi Türklük konusunda eleştiremezmiş!. https://www.haksozhaber.net/kimse-mhpyi-ikazen-dahi-turkluk-konusunda-elestiremezmis-141770h.htm
Hamsici, M. (2024, 20 Ağustos), Çin’in Türkiye’deki varlığı artıyor mu, Uygur meselesi gündemden düştü mü?, BBC Türkçe, https://www.bbc.com/turkce/articles/ce38wly3772o
Hürriyet (2015, 4 Temmuz). Ülkü Ocakları Doğu Türkistan İçin Yürüdü. https://www.hurriyet.com.tr/yerel-haberler/eskisehir/ulku-ocaklari-dogu-turkistan-icin-yurudu-37138077
Independent Turkish (2019, 21 Aralık). HDP, MHP’yi Doğu Türkistan’a sahip çıkmamakla suçladı. Haber: Ali Kemal Erdem, https://www.indyturk.com/node/107031/haber/hdp-mhpyi-do%C4%9Fu-t%C3%BCrkistana-sahip-%C3%A7%C4%B1kmamakla-su%C3%A7lad%C4%B1-mhpden-yerini-bile-bilmezler
Independent Turkish (2021a, 27 Ocak). MHP: Liderimiz Bahçeli, Doğu Türkistan’a giden ilk devlet adamı. https://www.indyturk.com/node/307191/mhp-liderimiz-bah%C3%A7eli-do%C4%9Fu-t%C3%BCrkistan%E2%80%99-giden-ilk-devlet-adam%C4%B1-hi%C3%A7bir-parti-devlet-akl%C4%B1n%C4%B1n
Independent Turkish (2021b, 30 Mart). Bahçeli: Kimse bize Türklük konusunda söz söyleyemez. https://www.indyturk.com/node/337636/haber/bah%C3%A7eli-kimse-bize-t%C3%BCrkl%C3%BCk-konusunda-s%C3%B6z-s%C3%B6yleyemez
İnanış (2021, 15 Mart). Neden basında MHP yetkililerinden bir açıklama görmüyoruz. https://www.inanisgazetesi.com/haber/14530819/camur-at-izi-kalsin-siyaseti-olmamalidir
İYİ Parti Youtube (2021, 14 Aralık). İnsan hakları ve Doğu Türkistan. https://www.youtube.com/watch?v=VOxIdB7PYWg
İYİ Parti (2024). Çin Uygur Özerk Bölgesi insan hakları raporu. https://iyiparti.org.tr/cin-uygur-ozerk-bolgesi-insan-haklari-raporu
KRT (2022, 3 Haziran). Türkiye-Çin maçına; Akşener’in arkasında açılan ‘Doğu Türkistan’ bayrağı damga vurdu. https://www.krttv.com.tr/turkiye-cin-macina-aksenerin-arkasinda-acilan-dogu-turkistan-bayragi-damga-vurdu
Malatya Cadde (2019, 12 Ocak 2019). Başkan Avşar, ‘Doğu Türkistan’da Uygur Türkleri’ne Yönelik Sistematik Bir Zulüm’. https://www.malatyacadde.com/baskan-avsar--dogu-turkistanda-uygur-turklerine-yonelik-sistematik-bir-zulum--/42269/
MHP (2009). “Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli'nin Sincan Uygur Bölgesindeki Katliam Hakkında Son Gelişmeler Işığında Yapmış Oldukları Yazılı Basın Açıklaması”. https://www.mhp.org.tr/htmldocs/genel_baskan/konusma/701/index.html
MHP (2020). “İç ve Dış İşgal Cephesine Karşı” Direnen Ülke Türkiye. https://www.mhp.org.tr/usr_img/mhpweb/kitaplar/ic_ve_dis_isgal_cephesine_karsi_direnen_ulke_ulke_turkiye.pdf MHP (2023, 24 Haziran). Doğu Türkistan Müslüman Türk milletinin mağdur ve mazlum gök bayrağıdır. https://www.mhp.org.tr/htmldocs/mhp/5206/mhp/Milliyetci_Hareket_Partisi_Genel_Baskani_Sayin_Devlet_BAHCELI__nin_sosyal_medya_hesabi_twitter_uzerinden_yayinladiklari_mesajla.html
MHP AİB Facebook (2019, 17 Aralık). Doğu Türkistan davasının yılmaz savunucusu İsa Yusuf Alptekin’i rahmetle anıyoruz. https://www.facebook.com/100067066774592/posts/2200429120251763/
MHP Altındağ Instagram (2021, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.instagram.com/p/CQ8sQ5qjuB3/
MHP Ankara Facebook (2024, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.facebook.com/MhpAnkarail/photos/urum%C3%A7ide-katledilen-uygur-t%C3%BCrk%C3%BC-karde%C5%9Flerimizi-rahmet-ve-dualarla-an%C4%B1yoruz-ruhla/807761354802750/
MHP Ankara Instagram (2024, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.instagram.com/mhpankarail/p/C9CR5SuNH4t/
MHP Avcılar Instagram (2020, 12 Kasım), Tüm Uygur Türklerinin Cumhuriyet Günlerini Kutlar. https://www.instagram.com/mhpavcilar/p/CHe7xG-DKsM/
MHP Eskişehir Facebook (2023, 5 Temmuz), Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=265994149458487&id=100081437116422&set=a.216930627698173&locale=tr_TR
MHP Eyüpsultan Facebook (2022, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.facebook.com/MHPEyupsultanIstanbul/posts/urum%C3%A7ide-katledilen-uygur-t%C3%BCrk%C3%BC-karde%C5%9Flerimizi-rahmet-ve-minnet-ile-an%C4%B1yoruz-ruh/5558267797530979/?locale=ms_MY
MHP Facebook (2019, 13 Şubat). MHP’li Akçay’dan Dışişleri Bakanlığına Doğu Türkistan Desteği. https://www.facebook.com/Mhptbmmgrubu/videos/mhpli-ak%C3%A7aydan-di%C5%9Fi%C5%9Fleri-bakanli%C4%9Fina-do%C4%9Fu-t%C3%BCrkistan-deste%C4%9Fi/2093854440906788/
MHP Gaziantep Instagram (2022, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.instagram.com/p/CfpAbxbqjr6/
MHP Instagram (2021, 20 Ocak). https://www.instagram.com/mhpsosyalresmi/
MHP Kayseri Instagram (2022, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.instagram.com/p/Cfn49EVLpAD/
MHP Konya Facebook (2020, 29 Nisan). Doğu Türkistan’ın Lideri Osman Batur. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1618004878364376&id=145649212266624&set=a.146087592222786&locale=it_IT
MHP Osmangazi Facebook (2023, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=689739346527668&id=100064748256547&set=a.253318110169796&locale=nb_NO
MHP-X (2018a, 15 Kasım). Yaşasın haklı Doğu Türkistan davamız!. https://x.com/MHP_Bilgi/status/1063409018465673222
MHP-X (2018b, 17 Aralık). Doğu Türkistan davasının yılmaz savunucusu İsa Yusuf Alptekin’i rahmetle anıyoruz. https://x.com/MHP_Bilgi/status/1074652984242528257
MHP-X (2021a, 30 Mart). Türk milletiyle gönül bağı kopmuş kim varsa bize Uygur Türkleri konusunda laf ediyor. https://x.com/MHP_Bilgi/status/1376841110631374853
MHP-X (2021b, 30 Mart). Uygur Türkleri’nin hüznü yüreğimizdedir. https://x.com/MHP_Bilgi/status/1376919031647723526
MHP-X (2024, 5 Temmuz). Urumçi’de katledilen Uygur Türk’ü kardeşlerimiz. https://x.com/MHP_Bilgi/status/1809153426636312762
MHP YouTube (2019b, 18 Aralık). Türk milliyetçileri ve ülkücüler, Türkiye’de Doğu Türkistan davasının sancağını taşımıştır. https://www.youtube.com/watch?v=7obBlcBR4ig
MHP YouTube (2021, 30 Mart). Be hey gafiller, Türklük ne zamandır sizin ana meseleniz oldu?. https://www.youtube.com/watch?v=rowS94J5wWE
Minority Rights Group (2023, July). Uyghurs in China. (2023). https://minorityrights.org/communities/uyghurs/ NTV (2016, 11 Ekim). Bahçeli’den Başkanlık Sistemi Çıkışı. https://www.ntv.com.tr/turkiye/bahceliden-baskanlik-sistemi-cikisi,c1WeUw7SfUaRhJHd_4gJAQ
Oda TV (2020, 22 Aralık). Eski MHP’li İYİ Parti Gümüşhane İl Başkanı Ali Ateş’ten Bahçeli’ye. https://www.odatv.com/siyaset/eski-mhpli-iyi-parti-gumushane-il-baskani-ali-atesten-bahceliye-hicbir-zaman-iktidar-olmayi-istemiyormus-198540
Olay Rize Youtube (2022, 8 Mart). Uygur kadınları için ayağa kalk. https://www.youtube.com/watch?v=KLbfyLIzbFA
Özpek, B.B. (2021). MHP Raporu. https://new.daktilo1984.com/wp-content/uploads/MHP-RAPORU.pdf
Pokalova, E. (2013). Authoritarian regimes against terrorism: Lessons from China. Critical Studies on Terrorism, 6(2), 279-298. doi:10.1080/17539153.2012.753202
Rodríguez-Merino, P. A. (2023). Violence, discourse and politics in China’s Uyghur region: The terroristization of Xinjiang. Interventions. Abingdon, Oxon, New York, NY: Routledge.
Saklıca, İ.E. (2019, 24 Aralık). Çin’in Doğu Türkistan politikalarının araştırılması önergesinin AK Parti oylarıyla reddedildiği iddiası. https://teyit.org/analiz/cinin-dogu-turkistan-politikalarinin-arastirilmasi-onergesinin-ak-parti-oylariyla-reddedildigi-iddiasi
Seymour, J. D. (2000). Xinjiang’s production and construction corps, and the sinification of Eastern Turkestan. Inner Asia, 2(2), 171-193.
Silifke Ülkü Ocakları Facebook (2019, 14 Ocak). Doğu Türkistan Türk’tür. https://www.facebook.com/SilifkeOcak/videos/e%C4%9Fer-islam-d%C3%BCnyas%C4%B1-m%C3%BCsl%C3%BCman-ar%C4%B1yorsado%C4%9Fu-t%C3%BCrkistan-m%C3%BCsl%C3%BCmand%C4%B1re%C4%9Fer-t%C3%BCrk-d%C3%BCnyas%C4%B1t/1876447579130517/
Smith Finley, J. N. (2013). The art of symbolic resistance: Uyghur identities and Uyghur-Han relations in contemporary Xinjiang. Erscheinungsort nicht ermittelbar: Brill.
Soydan, M. (2009, 17 Temmuz). Türkeş: Türkistan Türklüğün davası. Yeniçağ. https://www.yenicaggazetesi.com.tr/turkes-turkistan-turklugun-davasi-20025h.htm
Sözcü (2021, 6 Nisan). Çin’den Meral Akşener ve Mansur Yavaş’a tepki. https://www.sozcu.com.tr/cinden-meral-aksener-ve-mansur-yavasa-tepki-wp6357244
Sözcü (2023, 19 Ocak). AKP ve MHP, bu kez de Uygur Türkleri için gelen öneriye hayır dedi. https://www.sozcu.com.tr/akp-ve-mhp-bu-kez-de-uygur-turkleri-icin-gelen-oneriye-hayir-dedi-wp7562390, https://x.com/aykiricomtr/status/1616128180867285003
T24 (2021, 28 Ocak). MHP’den Meral Akşener’e "Cinping Perinçek" yanıtı. https://t24.com.tr/haber/mhp-den-meral-aksener-e-cinping-perincek-yaniti-bahceli-turkiye-tarihinde-dogu-turkistan-a-giden-ilk-devlet-adamidir,929557
Tv100 (2020, 11 Temmuz). Doğu Türkistan önergesini AK Parti reddetti, MHP çekimser kaldı. https://www.tv100.com/dogu-turkistan-onergesini-ak-parti-reddetti-mhp-cekimser-kaldi-haber-504314
TamgaTürk (2020, 11 Temmuz). Meclis’in Trajikomik Tablosu: HDP Doğu Türkistan’dan Bahsediyor, MHP “Çin’e Savaş mı Açalım” Diyor. https://www.tamgaturk.com/meclisin-trajikomik-tablosu-hdp-dogu-turkistandan-bahsediyor-mhp-cine-savas-mi-acalim-diyor/14715/
TamgaTürk (2021, 17 Mart). ‘Çin’e Savaş mı Açalım’ Diyen MHP: Kimse Bizi Test Etmesin. https://www.tamgaturk.com/cine-savas-mi-acalim-diyen-mhp-kimse-bizi-test-etmesin/26520/
TBMM (2017-2024). Tutanak Sorgu Formu. TBMM Tutanak Dergisi, 26., 27. ve 28. Dönem, https://www.tbmm.gov.tr/Tutanaklar/TutanakSorgu
Türkav (2018, 15 Aralık). Doğu Türkistan Eylemi. https://www.turkav.org.tr/turkav-basin/turkav-bursa-subesinin-katildigi-dogu-turkistan-eylemi/
Türk Ocakları (2023, 30 Ekim). https://x.com/turkocaklari/status/1719030606485397661
Uygur Akademisi (2024, 18 Haziran). Müsavat Dervişoğlu: Doğu Türkistan meselesi bizim için milli bir davadır. https://akademiye.org/tr/?p=7826
Uygur Haber (2018, 15 Kasım). Ülkü Ocakları başkanı TBMM’de Doğu Türkistan’daki zulümleri dile getirdi. https://www.uygurhaber.com/ulku-ocaklari-baskani-tbmmde-dogu-turkistandaki-zulumleri-dile-getirdi/
Uygur Haber (2023, 5 Kasım). "Kuruluşunun 90. Yılında Doğu Türkistan Cumhuriyeti ve Günümüzde Doğu Türkistan" paneli düzenlenecek. https://www.uygurhaber.com/kurulusunun-90-yilinda-dogu-turkistan-cumhuriyeti-ve-gunumuzde-dogu-turkistan-paneli-duzenlenecek/
Ülke TV Youtube (2021, 30 Mart). Uygur Türkleri’nin hüznü yüreğimizdedir. https://www.facebook.com/ulketv/videos/uygur-t%C3%BCrklerinin-h%C3%BCzn%C3%BC-y%C3%BCre%C4%9Fimizdedir/464223031489490/
Wang, R. (2019). Resistance under Communist China: Religious Protesters, Advocates and Opportunists. Human Rights Interventions Ser. Cham: Springer International Publishing AG.
Yurttaş TV YouTube (2023, 7 Kasım). “Doğu Türkistan’ı Sattınız!”: MHP ile HEDEP Arasında Meclisi Sallayan Gerginlik!. https://youtu.be/oOsvcuJ2eX4?si=S1h9N50JWjwTIIob
Zenz, A. (2020). Sterilizations, IUDs, and mandatory birth control: The CCP’s campaign to suppress Uyghur birthrates in Xinjiang. Washington, DC: The Jamestown Foundation.
Zhou, Z. (2019). ‘Fighting Terrorism According to Law’: China’s Legal Efforts against Terrorism. M. Clarke (Ed.), Terrorism and counter-terrorism in China: Domestic and foreign policy dimensions içinde , Oxford scholarship online Political Science. New York: Oxford University Press. doi:10.1093/oso/9780190922610.001.0001
Zorlu, K. (2013, 15 Eylül). Başbuğ Türkeş ve Doğu Türkistan davası. Yeniçağ. https://www.yenicaggazetesi.com.tr/basbug-turkes-ve-dogu-turkistan-davasi-378632h.htm

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Siyasal Hayatı, Türk Dış Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selçuk Kahraman ^*
0000-0003-1217-0472
Türkiye

Ahmet Göksel Uluer
0000-0003-2528-2780
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2024

Kabul Tarihi

16 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1608470

IZ

https://izlik.org/JA78LN35GU

APA

Kahraman, S., & Uluer, A. G. (2025). Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 278-301. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1608470

AMA

1.Kahraman S, Uluer AG. Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26(2):278-301. doi:10.17494/ogusbd.1608470

Chicago

Kahraman, Selçuk, ve Ahmet Göksel Uluer. 2025. “Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (2): 278-301. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1608470.

EndNote

Kahraman S, Uluer AG (01 Temmuz 2025) Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 2 278–301.

IEEE

[1]S. Kahraman ve A. G. Uluer, “Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 2, ss. 278–301, Tem. 2025, doi: 10.17494/ogusbd.1608470.

ISNAD

Kahraman, Selçuk - Uluer, Ahmet Göksel. “Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/2 (01 Temmuz 2025): 278-301. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1608470.

JAMA

1.Kahraman S, Uluer AG. Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26:278–301.

MLA

Kahraman, Selçuk, ve Ahmet Göksel Uluer. “Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 2, Temmuz 2025, ss. 278-01, doi:10.17494/ogusbd.1608470.

Vancouver

1.Selçuk Kahraman, Ahmet Göksel Uluer. Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2025;26(2):278-301. doi:10.17494/ogusbd.1608470

Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları

The Abstainer and the Opponent: Reflections of the Party Rivalry between MHP and IYI Party on Uyghur Issue

Öz

Anahtar Kelimeler

Çekimser ile Muhalif: MHP ve İYİ Parti Arasındaki Parti Rekabetinin Uygur Meselesine Yansımaları

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster