Systematic Reviews and Meta Analysis

Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik

Number: 21 September 18, 2026
EN TR

Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik

Abstract

Yapay zekâ destekli adaptif liderlik, dijitalleşmenin hız kazandığı ve belirsizliklerin yoğunlaştığı çağdaş yönetim ortamlarında liderlik anlayışına yönelik yeni bir paradigma sunmaktadır. Bu model, Heifetz ve Linsky’nin adaptif liderlik yaklaşımını yapay zekâ teknolojileri ile bütünleştirerek liderin hem çevresel değişimlere esnek uyum sağlayabilmesini hem de veri temelli karar süreçlerini güçlendirebilmesini mümkün kılmaktadır. Kavramsal model geliştirme ve literatür analizine dayanan çalışmada öncelikle adaptif liderlik kuramı ele alınmakta, ardından yapay zekânın liderlik süreçlerine entegrasyonu tartışılmaktadır. Son bölümde ise “Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik” modeli; çevresel tarama, öngörüsel analiz, insan-makine iş birliği, etik-kültürel denge ve sürekli öğrenme bileşenlerini birbirine bağlayan dört önerme (P1-P4) etrafında kavramsallaştırılmaktadır. Çalışma, mevcut literatürde yapay zekânın yalnızca dijital dönüşüm aracı olarak görülmesinin ötesine geçerek, liderin adaptif kapasitesini güçlendiren stratejik ve sistemik bir unsur olarak konumlandırılması gerektiğini vurgulamakta; önerilen önermeler gelecekteki ampirik araştırmalar için sınanabilir bir gündem sunmaktadır. Nitel bir yaklaşımla yürütülen çalışmada, 2000-2024 yılları arasında TR Dizin, Web of Science ve Scopus veri tabanlarından elde edilen ikincil kaynaklar içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Modelin kurumsal, eğitimsel, araştırma ve etik düzeydeki yansımaları da tartışılarak, yapay zekâ okuryazarlığının ve etik denetim mekanizmalarının liderlik gelişimindeki önemi vurgulanmaktadır.

Keywords

Yapay Zekâ, Adaptif Liderlik, Dijitalleşme, İnsan-Makine İş birliği

Ethical Statement

Makale etik beyana uygun olarak hazırlanmıştır.

References

  1. Avolio, B. J., Walumbwa, F. O., & Weber, T. J. (2014). Leadership: Current theories, research, and future directions. Annual Review of Psychology, 60(1), 421–449. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.60.110707.163621
  2. Bevilacqua, S. (2025). Enhancing top managers’ leadership with artificial intelligence: A systematic literature review. Journal of Small Business and Enterprise Development. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11846-025-00836-7
  3. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2017). Machine, platform, crowd: Harnessing our digital future. W. W. Norton & Company, New York: USA.
  4. Caliskan, A., Brynjolfsson, E., & Rahwan, I. (2024). The emerging role of the Chief AI Officer in organizations. AI & Society, 39(1), 123–140. https://doi.org/10.1007/s00146-023-01679-8
  5. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Sage Publications, Thousand Oaks: USA.
  6. Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Ismagilova, E., Aarts, G., Coombs, C., Crick, T., … Williams, M. D. (2021). Artificial intelligence (AI): Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 57, 101994. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.101994
  7. Florea, N. V. (2025). The impact of artificial intelligence-based technologies on leadership-based organizational communication and employee performance. Businesses, 15(2), 33. https://doi.org/10.3390/businesses15020033
  8. Heifetz, R. A., Grashow, A., & Linsky, M. (2009). The practice of adaptive leadership: Tools and tactics for changing your organization and the world. Harvard Business Press, Boston: USA.
  9. Heifetz, R. A., & Laurie, D. L. (1997). The work of leadership. Harvard Business Review, 75(1), 124–134.
  10. Heifetz, R. A., & Linsky, M. (2002). Leadership on the line: Staying alive through the dangers of leading. Harvard Business School Press, Boston: USA.
APA
Kalaycı, N. (2026). Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 1-11. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1767520
AMA
1.Kalaycı N. Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;(21):1-11. doi:10.25287/ohuiibf.1767520
Chicago
Kalaycı, Nurdan. 2026. “Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, nos. 21: 1-11. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1767520.
EndNote
Kalaycı N (September 1, 2026) Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 1–11.
IEEE
[1]N. Kalaycı, “Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, no. 21, pp. 1–11, Sept. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1767520.
ISNAD
Kalaycı, Nurdan. “Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 21 (September 1, 2026): 1-11. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1767520.
JAMA
1.Kalaycı N. Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;:1–11.
MLA
Kalaycı, Nurdan. “Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, no. 21, Sept. 2026, pp. 1-11, doi:10.25287/ohuiibf.1767520.
Vancouver
1.Nurdan Kalaycı. Yapay Zekâ Destekli Adaptif Liderlik. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026 Sep. 1;(21):1-11. doi:10.25287/ohuiibf.1767520