Maddi Duran Varlıkların Şirketlerin Piyasa Değerine Etkisi: Kârlılık Temelli Bir Aracılık Modeli

Öz

Günümüz rekabetçi iş dünyasında işletmelerin finansal yapılarının analiz edilmesi, yatırımcılar, yöneticiler ve politika yapıcılar açısından büyük önem taşımaktadır. Firma değerlemesinde temel alınan unsurlardan biri olan maddi duran varlıklar, işletmelerin üretim kapasitelerini, uzun vadeli yatırım stratejilerini ve sürdürülebilirlik potansiyellerini yansıtan kritik kalemler arasında yer almaktadır. Bu varlıklar, yalnızca bilanço üzerinde yer alan fiziksel unsurlar olmaktan öte, işletmenin gelecekteki nakit akışlarına ve dolayısıyla piyasa değerine katkı sağlama potansiyeline sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul’da listelenen teknoloji şirketlerinin varlık somutluğunun bu şirketlerin piyasa değerini etkileyip etkilemediğini ve karlılığının varlık somutluğunun şirket piyasa değeri üzerindeki etki ilişkisine aracılık edip etmediğini araştırmaktır. Bu çalışmanın amaçlarına ulaşmak için teknoloji sektöründe faaliyet gösteren 12 adet şirketin 2014-2023 dönemini kapsayan ikincil verileri toplanmış ve analizde kullanılmıştır. Tobin’s Q (TOQ) şirket piyasa değerinin bir göstergesi olarak kullanılırken, varlık karlılığı (ROA) şirket karlılığının göstergesi olarak kullanılmıştır. Varlık somutluğu ise (AST), maddi duran varlıkların toplam varlıklara oranı şeklinde hesaplanmıştır. Hem tekli hem de çoklu doğrusal regresyon yöntemlerinin kullanıldığı çalışmanın sonuçları, varlık somutluğunun şirket karlılığı ve şirket piyasa değeri üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermiştir. Sonuçlar ayrıca şirket karlılığının varlık somutluğunun şirket piyasa değeri üzerindeki etkisine kısmi aracılık ettiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Varlık Somutluğu
• Piyasa Değeri
• Karlılık
• Aracı Etki

The Impact of Fixed Assets on Market Value: A Profitability-Based Mediation Model

Abstract

In today's competitive business world, analyzing the financial structures of businesses is crucial for investors, managers, and policymakers. As one of the fundamental elements of business valuation, tangible assets are among the critical items that reflect a company's production capacity, long-term investment strategies, and sustainability potential. These assets are more than just physical assets on the balance sheet; they have the potential to contribute to a company's future cash flows and, consequently, its market value. The purpose of this study is to examine the impact of asset tangibility on the market value of technology firms listed on Borsa Istanbul and to investigate whether firm profitability mediates the relationship between asset tangibility and market value. To achieve these objectives, secondary data covering the period from 2014 to 2023 was collected for 12 technology firms. Tobin’s Q (TOQ) was used as a measure of firm market value, while return on assets (ROA) served as an indicator of firm profitability. Asset tangibility (AST) was calculated as the ratio of tangible assets to total assets. Through both single and multiple linear regression analyses, the findings of the study revealed that asset tangibility has a significant effect on both firm profitability and market value. Furthermore, the results indicated that firm profitability mediates the relationship between asset tangibility and market value.

Keywords

• Asset Tangibility
• Market Value
• Profitability
• Mediating Effect

References

1. Aslan, N. (2010). Araştırmacılar için ekonomi biliminin incelikleri. İkinci Sayfa Yayınevi, İstanbul: Türkiye.
2. Ateş Aslantaş, B. (2016). Kripto para birimleri, bitcoin ve muhasebesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi SBE Dergisi, 7(1), 349-366.
3. Cheung, A., Roca, E., & Su, J. (2015). Crypto-currency bubbles: an application of the Phillips–Shi–Yu methodology on Mt. Gox Bitcoin Prices. Applied Economics, 47(23), 2348-2358.
4. Köksal, A., & Sabuncu, S. M. (2020). Örgütsel davranışta liderliğin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 442-476.
5. Özatay, F. (2011). Parasal iktisat kuram ve politika. Efil Yayınevi, Ankara: Türkiye.
6. Adu‐Ameyaw, E., Danso, A., Uddin, M., & Acheampong, S. (2024). Investment‐cash flow sensitivity: evidence from investment in identifiable intangible and tangible assets activities. International Journal of Finance & Economics, 29(2), 1179–1204.
7. Akgüç, Ö. (2013). Mali tablolar analizi. Genişletilmiş 15.Baskı. İstanbul: Avcıol Basım Yayın.
8. Alghifari, E., S., Solikin, I., Nugraha, N., Waspada, I., Sari, M., & Puspitawati, L. (2021). Capital structure, profitability, hedging policy, firm size, and firm value: Mediation and moderation analysis. Journal of Eastern European and Central Asian Research, 9(5), 789–801. https://doi.org/10.15549/jeecar.v9i5.1063

9. Alper, D. (2007). Sermaye bütçelemesi ve reel opsiyonlar. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 69–86.
10. Alathamneh, M., Obeidat, M. I., Almomani, M. A., Almomani, T. M., & Darkal, N. (2025). The mediating role of profitability in the impact relationship of assets tangibility on firm market value. Journal of Risk and Financial Management, 18(2), 104. https://doi.org/10.3390/jrfm18020104
11. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173.
12. Bakshi, R. (2018). Impact of profitability on share prices. International Journal of Research and Analytical Reviews, 5(4), 693–700.
13. Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
14. Dwaikat, N., Qubbaj, I. S., & Queiri, A. (2023). Mediation effects of financial performance between assets utilization and the market value of palestinian listed firms. Global Business & Finance Review, 28(5), 99.
15. Güven, A. (2013). “Yatırımlar, belirsizlik ve piyasa yapısı: kavramsal bir inceleme”. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 1–23.
16. Igbru, O., & Onuora, J. K. J. (2020). Determinants of assets tangibility: Evidence from small cap firms in Nigeria. Journal of Accounting, Business and Social Sciences, 3(2), 54-66.
17. Mazumder, S. (2025). Asset tangibility and capital structure: Does institutional heterogeneity matter?. Journal of Corporate Accounting & Finance, 1–22. https://doi.org/10.1002/jcaf.22801
18. Mubyarto, M. (2020). The influence of profitability on firm value using capital structure as the mediator. Jurnal Economia, 16(2), 184–199.
19. Musah, M., Kong, Y., & Osei, A. A. (2019). The nexus between asset tangibility and firms’ financial performance: A panel study of non-financial firms listed on the Ghana Stock Exchange (GSE). European Academic Research, 12(1), 450–474.
20. Mwaniki, O., & Job, I. (2017). Asset liquidity, capital structure, and secured debt. Journal of Financial Economics, 61(2), 173-206.
21. Omeresa, E., & Ebiaghan, O. F. (2023). Firm specific determinants of asset tangibility: Emphasis on oil and gas multinationals. Gulf Journal of Advance Business Research, 1(3), 197–210.
22. Paseda, O. (2021). Firm size, asset tangibility, growth, volatility, dividends and the capital Structure of Nigerian quoted firms. Journal of Finance and Accounting, 9(2), 36–52.
23. Permatasari, D., & Azizah, D. F. (2018). Pengaruh struktur modal terhadap nilai perusahaan (Studi pada perusahaan sub sektor makanan dan minuman yang terdaftar di bursa efek indonesia tahun 2013–2016). Jurnal Administrasi Bisnis, 61(4), 100–106.
24. Pyoko, O. M. (2024). Effect of firm age and asset tangibility on total debt of firms listed at the Nairobi Securities Exchange, Kenya. International Journal of Management and Commerce Innovations, 11(2), 379–384.
25. Shafiquea, A., Kashifb, A. R., Haiderc, A., Zaheerd, N., & Khan, S. (2021). Effect of asset utilisation and corporate growth on financial performance. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 15(5), 1104–1118.
26. Soylu, N., Uygurtürk, H., & Korkmaz, T. (2018). Maddi duran varlık alımı duyurularının pay getirilerine etkisi: BİST dokuma, giyim eşyası ve deri sektörü üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (79), 67–80. https://doi.org/10.25095/mufad.438760
27. Vuković, B., Tica, T., & Jakšić, D. (2024). Firm value determinants: Panel evidence from European listed companies. Strategic Management, 29(1), 55–71. https://doi.org/10.5937/StraMan2300052V
28. Wahyuni, F. A., & Kristanti, F. T. (2024). The influence of profitability, firm size, growth, liquidity, asset tangibility, and non-debt tax shield on capital structure. Atestasi: Jurnal Ilmiah Akuntansi, 7(2), 986–999.