Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması

Durdu Mehmet Biçkes; Burcu Toker

doi:10.25287/ohuiibf.691348

EN TR

Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması

Abstract

Bu araştırma, etik iklim ile olumsuz durumları ifşa etme niyeti arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla çalışmanın teorik kısmında etik iklim ve olumsuz durumları ifşa etme kavramları üzerinde durulmuş ve iki kavram arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırma bulguları aktarılmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında ise etik iklim türlerinin olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla, Kayseri’de faaliyet gösteren imalat işletmelerinde çalışmakta olan iş görenlerden oluşan bir örneklem üzerinde anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonucunda kullanılabilir 403 adet anket formu elde edilmiştir. Analizi sonuçları; etik iklimin alt boyutlarından olan ilkelilik iklimi ve yardımsever iklimin olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerinde pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşın, etik iklimin bir diğer alt boyutu olan egoist iklimin olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerinde herhangi bir anlamlı etkiye sahip olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır.

Keywords

Etik,etiksel iklim

References

ACFE. (2018). Report To The Natıons 2018 Global Study on Occupational Fraud and Abuse. https://www.acfe.com/, (Erişim Tarihi: 07.12.2019).
Ahmad, S. A., Yunos, R. M., Ahmad, R. A. R., & Sanusi, Z. M. (2014). Whistleblowing behaviour: The influence of ethical climates theory. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 164, 445-450.
Akarsu, B. (1998). Felsefe Terimleri Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Yayınevi.
Akbaş, T. T. (2010). Örgütsel etik iklimin örgütsel bağlılık durumu kavramı: Mobilya sanayi büyük yerlerde şehirde görgül bir araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2, 121-137.
Akdoğan, A., & Demirtaş, Ö. (2014). Etik Liderlik Davranışlarının Etik İklim Üzerindeki Etkisi: Örgütsel Politik Algılamaların Aracı Rolü. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 107-124.
Akkoç, İ. (2012). Gelişim Kültürü ve Etik İklimin Yenilikçiliğe Etkisinde Dağıtım Adaletinin Rolü. Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(3), 45-60.
Arslan, E. T., & Kayalar, M. (2017). Kamu ve özel sektör çalışanlarının ifşa (whistleblowing) niyeti karşılaştırmalı bir analiz. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 19(32): 15-26.
Aydan, S. (2017). Sağlık Sektöründe Etik İklim ve Örgütsel Güvenin İhbarcılık (Whistleblowing) Niyeti Üzerine Etkisi: Bir Üniversite Hastanesi Örneği. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi SBE, Ankara.
Aydan, S., ve Kaya. (2018). Sağlık Sektöründe İhbarcılık: Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşire ve Sekreterler Üzerine Bir Uygulama, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 21(1), 41-63.
Barnett, T., & Vaicys, C. (2000). The moderating effect of individuals' perceptions of ethical work climate on ethical judgments and behavioral intentions. Journal of Business Ethics, 27(4), 351-362.

Basri, S. A., Marsam, A. D., Ab Majid, R., Asyiqin Abu & Mohamed, N. (2016). Reinforcement Tool of Whistleblowing to Eradicate Fraud in Public Sector. 4th International Conference on Governance and Accountability, September 25-27, EDP Sciences, 1-6, Melaka, Malaysia.
Baş, T. (2013). Anket Nasıl Hazırlanır?, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Beenen, G., & Pinto, J. (2009). Resisting Organizational-Level Corruption: An Interview with Sherron Watkins. Academy of Management Learning & Education, 8(2): 275-289.
Bhal, K. T., & Dadhich, A. (2011). Impact of ethical leadership and leader–member exchange on whistle blowing: The moderating impact of the moral intensity of the issue. Journal of business ethics, 103(3), 485-496.
Biçkes, D. M. (2018). Olumsuz durumları ifşa etme (whistleblowing). (ed.: Enver Aydonğan), ss. 589-611, Örgütsel Davranış Odaklı Yönetsel Yaklaşımlar, Ankara: Gazi Kitabevi.
Bogdanović, M., & Tyll, L. (2016). Attitude of Management Students Towards Whistleblowing: Evidence from Croatia. Central European Business Review, 5(1): 45-61.
Brickey, K. F. (2003). From Enron to WorldCom and beyond: Life and crime after Sarbanes-Oxley. Washigton Univer-sity Law Review, 81(2): 357-401.
Brower, R. S., & Yang, K. (2004). Context, Process, and Interaction: Missing Elements in Common Conceptions of Whistleblowing. (ed.: Marc Holzer, Mengzhong Zhang, Keyong Dong), Frontiers of Public Administration, pp. 353-361, Beijing, China.
Burchard, M. (2011). Ethical dissonance and response to destructive leadership: A proposed model. Emerging Leadership Journeys, 4(1), 154-176.
Celep, C., & Konaklı, T. (2012). Bilgi Uçurma: Eğitim Örgütlerinde Etik ve Kural Dışı Uygulamalara Yönelik Bir Tepki. e-international Journal of Educational Research, 3(4), 65-88.
Chen, C. P., & Lai, C. T. (2014). To Blow or not to Blow the Whistle: The Effects of Potential Harm, Social Pressure and Organisational Commitment on Whistle-blowing Intention and Behaviour. Business Ethics: A European Review, 23(3): 327-342.
Chordiya, R., Sabharwal, M., Relly, J. E., & Berman, E. M. (2019). Organizational protection for whistleblowers: a cross-national study. Public Management Review, 1-26. DOI: 10.1080/14719037.2019.1599058
Contu, A. (2014). Rationality and Relationality in the Process of Whistleblowing: Recasting Whistleblo-wing Through Readings of Antigone. Journal of Management Inquiry, 23(4): 393-406.
Cullen, J. B., Parboteeah, K. P., & Victor, B. (2003). The effects of ethical climates on organizational commitment: A two-study analysis. Journal of Business Ethics, 46(2), 127-141.
Cullen, J. B., Victor, B., & Bronson, J. W. (1993). The Ethical Climate Questionnaire: An Assessment of its Development and Validity. Psychological Reports, 73(2), 667-674.
Cullen, J. B., Victor, B., & Stephens, C. (1989). An ethical weather report: Assessing the organization's ethical climate. Organizational dynamics, 18(2), 50-62.
Deshpande, S. P. (1996). The impact of ethical climate types on facets of job satisfaction: An empirical investigation. Journal of Business Ethics, 15(6), 655-660.
Eaton, T. V., & Akers, M. D. (2007). Whistleblowing and Good Governance. The CPA Journal, 77(6): 66-71.
Elçi M., & Alpkan, L. (2006). Etik İklimin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Etkileri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 141-170.
Elçi, M., Karabay, M. E., & Akbaş, T. T. (2016). The effects of job satisfaction and ethical climate on whistleblowing: An empirical study on public sector. Journal of Global Strategic Management, 10(1), 55-66.
Elliston, F. A. (1982). Anonymity and whistleblowing. Journal of Business Ethics, 1(3), 167-177.
Erondu, E. A., Sharland, A., & Okpara, J. O. (2004). Corporate ethics in Nigeria: A test of the concept of an ethical climate. Journal of Business Ethics, 51(4), 349-357.
Fromm, E. (1995). Erdem ve mutluluk. Ayda Yörükan (çev), Türkiye İş Bankası Yayınları, Ankara.
Gao, L., & Brink, A. G. (2017). Whistleblowing Studies in Accounting Research: A Review of Experimental Studies on The Determinants of Whistleblowing. Journal of Accounting Literature, 38, 1-13.
Greenwood, C. A. (2015). Whistleblowing in the Fortune 1000: What Practitioners Told us About Wrongdoing in Corporations in a Pilot Study. Public Relations Review, 41(4): 490-500.
Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Hassink, H., De Vries, M., & Bollen, L. (2007). A content analysis of whistleblowing policies of leading European companies. Journal of Business Ethics, 75(1), 25-44.
Hersh, M. A. (2002). Whistleblowers—heroes or traitors?: Individual and collective responsibility for ethical behaviour. Annual reviews in Control, 26(2), 243-262.
Inkster, N. (2014). The Snowden Revelations: Myths and Misapprehen-sions. Survival, 56(1): 51-60.
Jubb, P. B. (1999). Whistleblowing: A restrictive definition and interpretation. Journal of Business Ethics, 21(1), 77-94.
Kadic-Maglajlic, S., Micevski, M., Lee, N., Boso, N., & Vida, I. (2019). Three levels of ethical influences on selling behavior and performance: Synergies and tensions. Journal of Business Ethics, 156(2), 377-397.
Kaptein, M. (2011). From inaction to external whistleblowing: The influence of the ethical culture of organizations on employee responses to observed wrongdoing. Journal of Business Ethics, 98(3), 513-530.
Keenan, J. P. (2002). Whistleblowing: A study of managerial differences. Employee Responsibilities and Rights Journal, 14(1), 17-32.
King, G. (1999). The implications of an organization's structure on whistleblowing. Journal of Business Ethics, 20(4), 315-326.
Koç, E. (2017). Örgütsel bağlılık düzeylerine göre whistleblowing (ifşa) davranışı üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, KTO Karatay Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Konya.
Liu, Y., Zhao, S., Li, R., Zhou, L., & Tian, F. (2018). The relationship between organizational identification and internal whistle-blowing: the joint moderating effects of perceived ethical climate and proactive personality. Review of Managerial Science, 12(1), 113-134.
Loyens, K., & Vandekerckhove, W. (2018). Whistleblowing from an international perspective: A comparative analysis of institutional arrangements. Administrative Sciences, 8(3), 1-16.
Martin, K. D., & Cullen, J. B. (2006). Continuities and extensions of ethical climate theory: A meta-analytic review. Journal of business ethics, 69(2), 175-194.
Mesmer-Magnus, J. R., & Viswesvaran, C. (2005). Whistleblowing in organizations: An examination of correlates of whistleblowing intentions, actions, and retaliation. Journal of business ethics, 62(3), 277-297.
Miceli, M. P., & Near, J. P. (1992). Blowing the whistle: The organizational and legal implications for companies and employees. New York: Lexington Books.
Miceli, M. P., Near, J. P., & Dworkin, T. M. (2008). Whistle-blowing in organizations. New York: Routledge Taylor & Francis Group.
Nayır, D. Z., Rehg, M. T., & Asa, Y. (2018). Influence of ethical position on whistleblowing behaviour: do preferred channels in private and public sectors differ?. Journal of Business Ethics,149(1), 147-167.
Near, J. P., & Miceli, M. P. (1985). Organizational Dissidence: The Case of Whistle-Blowing. Journal of Business Ethics, 4(1): 1-16.
Near, J. P., & Miceli, M. P. (1995). Effective-whistle blowing. Academy of management review, 20(3), 679-708.
Nisar, T. M., Prabhakar, G., & Torchia, M. (2019). Whistleblowing : When do employees act to ‘ blow the whistle’? Organizational Dynamics, 48(1), 44–49.
Nitsch, D., Baetz, M., & Hughes, J. C. (2005). Why Code of Conduct Violations Go Unreported: A Conceptual Framework to Guide Intervention and Future Research. Journal of Business Ethics, 57 (4): 327-341.
Olson, K. W. (2016). Watergate: The Presidential Scandal That Shook America, Lawrence: University Press of Kansas.
Olsson, E. K. (2005). The Dioxin Scandal. Crisis Decision Making, (ed.: Sara Larsson, Eva-Karin Olsson, Britta Lamberg), The European Union, pp. 31-64. Elanders Gotab, Stockholm.
Özen, F. ve Durkan, E. (2016). Algılanan örgütsel etik iklim ile öğretmenlik meslek etiği arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 22(4), 593-627.
Parboteeah, K. P., & Cullen, J. B. (2003). An Exploratory Examination of Theoretical Links. (Robert A. Giacalone and Carole L. Jurkiewicz ed.), in Handbook of Workplace Spirituality and Organizational Performance, pp. 137-151, London: M. E. Sharpe.
Parboteeah, K. P., Cullen, J. B., Victor, B., & Sakano, T. (2005). National culture and ethical climates: A comparison of US and Japanese accounting firms. MIR: Management International Review, 45(4), 459-481.
Park, H., Rehg, M. T., & Lee, D. (2005). The influence of Confucian ethics and collectivism on whistleblowing intentions: A study of South Korean public employees. Journal of Business Ethics, 58(4), 387-403.
Peterson, D. K. (2002a). Deviant workplace behavior and the organization's ethical climate. Journal of business and psychology, 17(1), 47-61.
Peterson, D. K. (2002b). The relationship between unethical behavior and the dimensions of the ethical climate questionnaire. Journal of Business Ethics, 41(4), 313-326.
Peterson, J C.,& Farrell, D. (1986). Whistleblowing. Kenndall: Hunt Publishing.
Pujas, V., & Rhodes, M. (1999). Party finance and political scandal in Italy, Spain and France. West European Politics, 22(3), 41-63.
Ray, S. L. (2006). Whistleblowing and organizational ethics. Nursing ethics, 13(4), 438-445.
Rothwell, G. R., & Baldwin, J. N. (2007). Ethical climate theory, whistle-blowing, and the code of silence in police agencies in the state of Georgia. Journal of Business Ethics, 70(4), 341-361.
Sauter, T., & Kendall, G. P. (2011). Parrhesia and Democracy: Truthtelling, WikiLeaks and the Arab Spring. Social Alternatives, 30(3): 10-14.
Sayğan, S., & Bedük, A. (2013). Ahlaki Olmayan Davranışların Duyurulması (Whistleblowing) Ve Etik İklimi İlişkisi Üzerine Bir Uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 1-23.
Schneider, B. (1975). Organizational climates: An essay 1. Personnel psychology, 28(4), 447-479.
Shafer, W. E. (2015). Ethical climate, social responsibility, and earnings management. Journal of Business Ethics, 126(1), 43-60.
Shawver, T. J., & Shawver, T. A. (2018). The Impact of Moral Reasoning on Whistleblowing Intentions. (ed.: Cynthia Jefrey), Research on Professional Responsibility and Ethics in Accounting, pp. 153-168, Massachusetts: Emerald Publishing Limited.
Stansbury, J. M., & Victor, B. (2009). Whistle-blowing among young employees: A life-course perspective. Journal of Business Ethics, 85(3), 281-299.
Strader, K. D. (1993). Counterclaims against whistleblowers: Should counterclaims against Qui Tam plaintiffs be allowed in False Claims Act cases. University of Cincinnati Law Review, 62, 713-764.
Teasdale, G. M. (2002). Learning from Bristol: report of the public inquiry into children's heart surgery at Bristol Royal Infirmary 1984-1995. British journal of neurosurgery, 16(3), 211-216.
Victor, B., & Cullen, J. B. (1988). The organizational bases of ethical work climates. Administrative science quarterly, 33(1), 101-125.
Vinten, G. (1994). Whistleblowing: subversion or corporate citizenship?, New York: St. Martin's Press.
Wimbush, J. C., Shepard, J. M., & Markham, S. E. (1997). An empirical examination of the multi-dimensionality of ethical climate in organizations. Journal of Business Ethics, 16(1), 67-77.
Yürür, S., & Nart, S. (2016). Örgütsel adalet algısı kamu çalışanlarının ihbar etme niyetinin belirleyicisi midir?. Amme İdaresi Dergisi, 49(3), 117-148.
Zhou, L., Liu, Y., Chen, Z., & Zhao, S. (2018). Psychological mechanisms linking ethical climate to employee whistle-blowing intention. Journal of Managerial Psychology, 33(2), 196-213.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Durdu Mehmet Biçkes ^*
0000-0003-1622-5493
Türkiye

Burcu Toker This is me
0000-0001-5699-5594
Türkiye

Publication Date

January 8, 2021

Submission Date

March 4, 2020

Acceptance Date

December 10, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 14 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.691348

IZ

https://izlik.org/JA89YX59ER

APA

Biçkes, D. M., & Toker, B. (2021). Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 29-45. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.691348

AMA

1.Biçkes DM, Toker B. Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;14(1):29-45. doi:10.25287/ohuiibf.691348

Chicago

Biçkes, Durdu Mehmet, and Burcu Toker. 2021. “Etik Iklim Algılamalarının Olumsuz Durumları Ifşa Etme Niyeti üzerindeki Etkisi: Bir Alan Araştırması”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14 (1): 29-45. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.691348.

EndNote

Biçkes DM, Toker B (January 1, 2021) Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14 1 29–45.

IEEE

[1]D. M. Biçkes and B. Toker, “Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 1, pp. 29–45, Jan. 2021, doi: 10.25287/ohuiibf.691348.

ISNAD

Biçkes, Durdu Mehmet - Toker, Burcu. “Etik Iklim Algılamalarının Olumsuz Durumları Ifşa Etme Niyeti üzerindeki Etkisi: Bir Alan Araştırması”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14/1 (January 1, 2021): 29-45. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.691348.

JAMA

1.Biçkes DM, Toker B. Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;14:29–45.

MLA

Biçkes, Durdu Mehmet, and Burcu Toker. “Etik Iklim Algılamalarının Olumsuz Durumları Ifşa Etme Niyeti üzerindeki Etkisi: Bir Alan Araştırması”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 1, Jan. 2021, pp. 29-45, doi:10.25287/ohuiibf.691348.

Vancouver

1.Durdu Mehmet Biçkes, Burcu Toker. Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021 Jan. 1;14(1):29-45. doi:10.25287/ohuiibf.691348

Cited By

The Effect of Organizational Ethical Climate Perceptions of Sports Organization Employees on Their Whistleblowing Tendencies

Türkiye Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.32706/tusbid.1796777

Ömer Halisdemir Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUIIBF) is licensed under the Creative Commons Attribution-Noncommercial-Pseudonymity License 4.0 international license.

The relationship between ethical climate perceptions and whistleblowing: an empirical study

Abstract

Keywords

Etik iklim algılamalarının olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisi: bir alan araştırması

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

The Effect of Organizational Ethical Climate Perceptions of Sports Organization Employees on Their Whistleblowing Tendencies