Research Article

İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama

Volume: 14 Number: 4 October 13, 2021
TR EN

İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama

Abstract

Hangi gelişmişlik düzeyinde olursa olsun bir ülke için ekonomik büyümenin sağlanması ve sürdürülebilirliği önemli bir hedeftir. Bu hedefin gerçekleşmesini sağlayan iktisadi aktivitelerin içerik ve özellikleri de önemlidir. Bir ülkedeki teknolojik altyapının iyi olması, teknolojik ürünler üretmesine de zemin hazırlayacaktır. Bu durum, ilgili ülkenin ileri teknoloji ürünlerini ihraç etmesine olanak sağlayarak rekabet gücünü arttıracaktır. Buradan hareketle Ar-Ge harcamaları ile ileri teknoloji ihracatı arasında etkileşim ve etkileşimin yönü merak edilen bir noktadır. Bu açıdan da teknolojik yatırımların ve üretimin gerçekleşmesi için Ar-Ge harcamalarının düzeyi, üstünde durulması gereken bir husustur. Bu çalışmanın amacı da Ar-Ge harcamalarının ileri teknoloji mal ihracat rekabet gücü üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Literatürde ileri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları arasındaki ilişkiyi inceleyen diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada, ileri teknoloji ihracatı rekabet gücü ile Ar-Ge harcamaları arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Çalışma Türkiye için gerçekleştirilmiş ve 1990-2017 dönemini kapsamaktadır. Yöntem olarak yapısal kırılmalı Narayan & Popp (2010) birim kök testi, Hatemi-j (2008) yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi ve FMOLS katsayı tahmincisi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, ileri teknoloji mal ihracatı rekabet gücü ile Ar-Ge arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki mevcuttur. Ar-Ge harcamaları %1 arttığında, ileri teknoloji mal ihracatı rekabet gücünü 0.1603 arttırmaktadır.

Keywords

Rekabet Gücü, Yapısal Kırılmalar, Ar&Ge, İleri Teknoloji İhracatı, Hatemi-j

References

  1. Ackrill, R., & Çetin, R. (2019). The Impacts of Patent and R&D Expenditures on the High-Tech Exports of Newly Industrialised Countries: A Panel Cointegration Analysis. Nottingham Unversty Discussion Papers In Econoics, 1-23.
  2. Akbulak, Y., & Akbulak, S. (tarih yok). Türkiye’nin Rekabet Gücü Bağlamında Araştırmave Geliştirme (Ar-Ge) Faaliyetlerinin Özendirilmesi. http://www.ekonomikyorumlar.com.tr/files/articles/1526374706_5.pdf. (12.12.2020).
  3. Alemu, A. (2013). The Nexus between Technological Infrastructure and Export Competitiveness of High-tech Products in East Asian Economies. Journal of Economic Development, Management, IT, Finance and Marketing, 5(1), 14-26.
  4. Alper, A. E. (2017). Türkiye’de Patent, Ar-Ge Harcamaları, İhracat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Bayer-Hanck Eş Bütünleşme Analizi. 3nd International Congress on Political, Economic and Social Studies (ICPESS).
  5. Ayar, B., & Erdil, T. S. (2018). İnovasyon Ve Ar-Ge Faaliyetlerinin İhracat Performansına Etkisi: Türk İşletmeleri Üzerine Algısal Bir Araştırma. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 45-68. doi:10.14783/maruoneri.vi.310750.
  6. Boz, F. Ç., Bayramoğlu, T., & Gültekin, Ö. F. (2019). BRICS ve MIST Ülkelerinde Ar-Ge Harcamaları İle Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1111-1124.
  7. Canbay, Ş. (2020). Türkiye'De Araştırma Ve Geliştirme (Ar-Ge) Harcamalarının İhracat Üzerindeki Etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 131-140.
  8. Çapik, E., & Kaygısız Durgun, A. (2018). Ar-Ge Harcamaları Ve Yüksek Teknolojili Ürün İhracatının Büyümeyeetkisi: Türkiye Örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(4), 301-314. doi:http://dx.doi.org/10.11611/yead.463205.
  9. Çetin , R. (2016). Yeni Sanayileşen Ülkelerde Ar-Ge Harcamaları Ve İleri teknolojiÜrünü İhracatı Arasındaki İlişkinin Panel Veri Analizi Yöntemi İle İncelenmesi. İktisat Fakültesi Mecmuası, 66(2), 30-43.
  10. Erdil, T. S., Bakır, N. O., & Ayar, B. (2017). İnovasyon, Ar-Ge ve Tasarım Faaliyetlerinin İşletmelerin Birleşik Rekabet Gücü Üzerine Etkisi: Türk İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma. 2. Pazarlama Kongresi, (s. 1112-1132). Trabzon.
APA
Çelik, H. (2021). İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 1352-1363. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.871754
AMA
1.Çelik H. İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;14(4):1352-1363. doi:10.25287/ohuiibf.871754
Chicago
Çelik, Hüseyin. 2021. “İleri Teknoloji Mal Ihracatı Ve Ar-Ge Harcamaları Ilişkisi: Türkiye Için Yapısal Kırılmalı Bir Uygulama”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14 (4): 1352-63. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.871754.
EndNote
Çelik H (October 1, 2021) İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14 4 1352–1363.
IEEE
[1]H. Çelik, “İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 4, pp. 1352–1363, Oct. 2021, doi: 10.25287/ohuiibf.871754.
ISNAD
Çelik, Hüseyin. “İleri Teknoloji Mal Ihracatı Ve Ar-Ge Harcamaları Ilişkisi: Türkiye Için Yapısal Kırılmalı Bir Uygulama”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14/4 (October 1, 2021): 1352-1363. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.871754.
JAMA
1.Çelik H. İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;14:1352–1363.
MLA
Çelik, Hüseyin. “İleri Teknoloji Mal Ihracatı Ve Ar-Ge Harcamaları Ilişkisi: Türkiye Için Yapısal Kırılmalı Bir Uygulama”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 4, Oct. 2021, pp. 1352-63, doi:10.25287/ohuiibf.871754.
Vancouver
1.Hüseyin Çelik. İleri teknoloji mal ihracatı ve Ar-Ge harcamaları ilişkisi: Türkiye için yapısal kırılmalı bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021 Oct. 1;14(4):1352-63. doi:10.25287/ohuiibf.871754