Türkiye’de New Age Melek Kültleri: Geleneğin Dönüşümü mü, İstismarı mı?

Melek inanışının, günümüzde, üç monoteist dinin mensuplarından özellikle Hıristiyanlar ile Müslümanları hedef alacak şekilde yeni bazı trendlerle dönüştürüldüğü görülmektedir. Her ne kadar hâkim dine ait unsurlarla bezeli olsa da diğer dinlerden de kayda değer motifler ihtiva eden ve böylece gelenekte bir dönüşümü de ortaya koyan yeni melek inanışlarının rastlandığı gruplar, New Age hareketler içerisinde değerlendirilmelidir. 2000’li yıllardan itibaren yükselişe geçen bu kültlerin pazarlayıcıları, kendilerini melek terapistleri ya da melek koçları olarak adlandıran, meleklerle iletişime geçtiğini iddia eden ve onlardan ilham/mesaj aldığını öne süren medyum, astrolog, kâhin, spiritüalist vb. kimlikli şahıslardır. Onlar, meleklerle ilgili inanış ve kabulleri, melek enerjisi, melek koruması, melekleri yardıma çağırma, meleklerle çakra temizleme gibi adlar altında düzenledikleri seanslar, eğitimler ya da satışa sundukları yayınlar veya paketler için malzeme olarak kullanmaktadırlar. Faydalandıkları mecralar bugün daha çok dijital ve sosyal medya araçları iken basılı yayınları da kullanmaktadırlar. Hedef kitlelerini/alıcılarını ise genellikle müesses dinin esasları ile ibadetlerine mesafeli, bunlarla ilgili çoğu zaman temel seviyede dahi bilgisi bulunmayan kimseler ve bilhassa kadınlar oluşturmaktadır. Ülkemizde de sosyal medyada ve internet ortamlarında hâlen faaliyet gösteren birçok “melek koçu” ya da “melek terapistinin” çeşitli çalışmalarıyla karşılaşmak mümkündür. Gerek dijital gerek basılı gerekse de görsel yayınlarında kullandıkları jargon, malzeme ve yöntemin genellikle Amerika ve Avrupa menşeli ya da taklidi olduğu, yani Batı’dan ithal ve intihal edildiği, bununla birlikte belli ölçüde İslâmî bir kisveye de büründürüldüğü kolaylıkla anlaşılmaktadır. Bu makalede, tıpkı Antik Çağ’da olduğu gibi 21. asırda tekrar popüler bir heterodoks halk dindarlığına konu olan melek inanış ve pratiklerinin, geleneksel dinlerin öğretileriyle devamlılık, kopuş ve dönüşümleri, Türkiye örneği üzerinden karşılaştırmalı yöntemle incelenmekte ve içerik analizi yapılmaktadır. Literatürde New Age hareketlere dair pek çok çalışma bulunsa da New Age melek kültlerini Dinler Tarihi açısından konu edinen müstakil bir akademik çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamız, ilgili boşluğu tek başına doldurmaktan ziyade söz konusu inanış ve pratiklerin akademik ilgiyi çekme ve ilmî bir yaklaşımla farklı açılardan tartışılmasını sağlama gayesi gütmektedir. Türkiye’deki duruma odaklanan bu makalede, bu inanış ve pratiklerin, müesses dinlerin gelenekleri ve öğretileriyle bazı paralellikler taşısa da birçok yönden onlardan farklılaştığı ve bu farklılaşmanın bazen dönüşüm bazen de kopuşun varlığına işaret ettiği, bununla birlikte örnek birçok vaka ile gösterildiği gibi bir istismar vakıasının da söz konusu olduğu ortaya konmaktadır.

Today, it is seen that the angelic belief has been transformed with some new trends targeting the members of the three monotheistic religions, especially Christians and Muslims. The groups in which new angel beliefs are encountered, which, although adorned with elements of the dominant religion, contain significant motifs from other religions and thus reveal a transformation in tradition, should be evaluated within New Age religious or spiritual movements. The marketers of these cults, which have been on the rise since the 2000s, are individuals such as mediums, astrologers, clairvoyants, spiritualists, and others who call themselves angel therapists or angel coaches, claiming to communicate with angels and receive inspiration/messages from them. They use these concepts as material for their sessions, trainings, and publications or packages they sell under the guise of angelic energy, angelic protection, invoking angelic help, and angelic chakra cleansing. Their target audiences/recipients are generally people, especially women, who are distant from the principles and practices of the established religion and often do not have even basic knowledge about them. In our country, it is possible to come across various works of many "angel coaches" or "angel therapists" who are still active on social media and the internet. It is easily understood that the jargon, materials and methods they use in their digital, printed and visual publications are generally of American and European origin, that is, they are imported and plagiarized from the West and partially disguised as Islamic. In this article, the continuities, ruptures and transformations of angelic beliefs and practices, which are once again the subject of popular heterodox public religiosity in the 21st century, with the teachings of traditional religions, are analyzed comparatively and content analyzed on the example of Türkiye. Although there are many studies in the literature on New Age movements, angels and angelology, there is no independent academic study that examines New Age angel cults from the perspective of the History of Religions. Rather than filling this gap on its own, our study aims to draw academic attention to these beliefs and practices and to discuss them from different angles with a scholarly approach. Focusing on the situation in Türkiye, this article argues that although these beliefs and practices have some parallels with the traditions and teachings of the established religions, they differ from them in many ways, and that this differentiation indicates the existence of a transformation rather than a rupture.